บัญชีราคาวัสดุของ สพฐ. ปี 2570 อยู่ตรงไหนของการจ้างก่อสร้าง เรียง 6 ขั้นตั้งแต่ถอดแบบ ราคากลาง ถึงเทียบราคาผู้เสนอ ตามแนวทางฯ ราคากลาง 2569

📌 บัญชีราคาวัสดุและค่าแรงงานของ สพฐ. ปี 2570 ใช้ได้ที่ขั้น “ประมาณราคาเบื้องต้น” ส่วนราคากลางของงานจ้างก่อสร้าง มีขั้นตอนและแหล่งราคาของตัวเองตามหลักเกณฑ์ ปี 2569

ข่าวนี้ต่อจาก บัญชีราคาวัสดุและค่าแรงงาน ปี 2570 ของ สพฐ. เรียงให้เห็นทีละขั้นว่าเล่มนี้อยู่ตรงไหนของการจ้างก่อสร้างของรัฐ อ้างอิงจาก แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้าง ปี 2569 (เรียกสั้น ๆ ในข่าวนี้ว่า “แนวทางฯ”)

สรุปสั้น ๆ

🔹 ขั้นที่ 1 ถอดแบบและประมาณราคาเบื้องต้น คือที่ของเล่ม สพฐ. ตามที่คำนำของเล่มเขียนไว้เอง
🔹 ราคากลาง ทำโดยคณะกรรมการกำหนดราคากลาง ตามหลักเกณฑ์ ปี 2569
🔹 ราคาวัสดุของราคากลาง ใช้ราคาที่กระทรวงพาณิชย์และพาณิชย์จังหวัดเผยแพร่ ถ้าไม่มีจึงสืบราคา ค่าแรงใช้บัญชี ว480 และ Factor F ใช้ตาราง ว481

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 1 ผู้ออกแบบถอดแบบและประมาณราคาเบื้องต้น (แนวทางฯ ข้อ 15)

🔹 ผู้ออกแบบต้องถอดแบบ จัดทำรายการ ปริมาณงาน และราคา และ ประมาณการราคาในเบื้องต้นไว้ด้วย
🔹 ต้องรับรองรายการและปริมาณงานที่ถอดแบบไว้ทุกครั้ง
🔹 ขั้นนี้ผู้ออกแบบจะใช้หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางก็ได้

👉 เล่ม สพฐ. อยู่ที่ขั้นนี้ คำนำของเล่มเขียนว่าเป็นคู่มือประมาณราคาค่าก่อสร้าง ปรับปรุงซ่อมแซม ต่อเติม รื้อถอน ในเบื้องต้น ของสถานศึกษาและหน่วยงานในสังกัด สพฐ. เท่านั้น

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 2 แต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลาง (แนวทางฯ ข้อ 16.1)

🔹 ในการจ้างก่อสร้างแต่ละครั้ง หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้ง ประธาน 1 คน และกรรมการอย่างน้อย 2 คน
🔹 แต่งตั้งจากข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐ ควรมีผู้มีความรู้เรื่องการประมาณราคาร่วมเป็นกรรมการด้วย
🔹 กรณีจำเป็น แต่งตั้งบุคคลภายนอกที่ไม่มีส่วนได้เสียกับงานนั้นร่วมเป็นกรรมการได้
🔹 หน่วยงานที่มีงานก่อสร้างจำนวนมาก แต่งตั้งคณะกรรมการชุดเดียวทำหลายโครงการได้

📚 ร่างคำสั่งแต่งตั้งด้วย AI: อ่านที่นี่

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 3 คำนวณราคากลางตามหลักเกณฑ์ ปี 2569

ราคาวัสดุ (แนวทางฯ ข้อ 9) ใช้ราคาปัจจุบัน ณ ช่วงที่คำนวณราคากลาง

🔹 ก่อสร้างในส่วนกลาง (กรุงเทพมหานคร นนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ)
→ ราคาที่สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์ เผยแพร่
→ ถ้าไม่มี ใช้ราคาของสำนักงานพาณิชย์จังหวัดใกล้เคียง
→ ถ้าไม่มีทั้งสองแหล่ง ให้สืบราคาในท้องที่ ใช้ราคาต่ำสุดเมื่อรวมค่าขนส่งถึงหน้างาน และบันทึกรายละเอียดการสืบราคาไว้

🔹 ก่อสร้างในส่วนภูมิภาค (จังหวัดอื่น)
→ ราคาที่สำนักงานพาณิชย์จังหวัดที่ก่อสร้างตั้งอยู่เผยแพร่
→ ถ้าไม่มี ใช้ราคาของสำนักงานพาณิชย์จังหวัดใกล้เคียง
→ ถ้าไม่มีทั้งสองแหล่ง ให้สืบราคา ใช้ราคาต่ำสุดเมื่อรวมค่าขนส่งถึงหน้างาน
→ ถ้าที่ก่อสร้างอยู่ห่างศาลากลางจังหวัดเกิน 80 กิโลเมตร สืบราคาในท้องที่ได้เลย

🔹 รายการที่ต้องสืบราคา หน่วยงานรวบรวมไว้เป็น บัญชีราคาและแหล่งวัสดุของหน่วยงาน ได้ และต้องทบทวนให้เป็นปัจจุบันอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง (ข้อ 9.7)

ค่าแรงงาน ใช้บัญชีค่าแรงงานสำหรับการถอดแบบคำนวณราคากลาง ตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ว480 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2569 ถ้ารายการใดบัญชีไม่ได้กำหนดค่าแรงไว้ ให้คิดจากค่าวัสดุร้อยละ 30 ถึง 37 (หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างอาคาร)

Factor F ใช้ตารางแนบหนังสือกรมบัญชีกลาง ว481 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2569 อัตราดอกเบี้ยคิดจากค่าเฉลี่ย MLR ของธนาคารขนาดใหญ่อย่างน้อย 3 ธนาคาร ถ้าอัตราเปลี่ยนถึงร้อยละ 1 กรมบัญชีกลางจะออกตาราง Factor F ใหม่ (แนวทางฯ ข้อ 13)

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 4 หัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบราคากลาง (แนวทางฯ ข้อ 16.2)

🔹 คณะกรรมการคำนวณให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ แล้วเสนอหัวหน้าหน่วยงานของรัฐผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่ เพื่อให้ความเห็นชอบ
🔹 ต้องเห็นชอบ ก่อน จัดทำรายงานขอซื้อหรือขอจ้าง หรือก่อนจัดทำเอกสารสอบราคา ประกาศประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ หรือประกาศร่างขอบเขตของงาน แล้วแต่กรณี

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 5 ประกาศภายใน 30 วัน (แนวทางฯ ข้อ 18 และ 19)

🔹 ถ้าหัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบราคากลางแล้ว แต่ ยังไม่ประกาศภายใน 30 วัน นับจากวันที่เห็นชอบ ต้องให้คณะกรรมการทบทวนราคากลางให้เป็นปัจจุบัน แล้วเสนอใหม่ก่อนประกาศ
🔹 ถ้าได้รับแจ้งว่าตารางหรือบัญชีเปลี่ยน (เช่น ดอกเบี้ย Factor F ค่าแรงงาน ค่าขนส่ง) ก่อนประกาศ ให้คณะกรรมการคำนวณราคากลางใหม่ และใช้ราคาที่คำนวณใหม่นั้น

━━━━━━━━━━━━━━

ขั้นที่ 6 ได้ผู้เสนอราคา เทียบกับราคากลาง (แนวทางฯ ข้อ 16.2)

🔹 ถ้าราคาของผู้เสนอราคารายที่หน่วยงานเห็นสมควรจ้าง ต่างจากราคากลางตั้งแต่ร้อยละ 15 ขึ้นไป โดยใช้ราคากลางเป็นฐาน ให้แจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว
🔹 การแจ้งนี้ไม่ผูกพันผู้มีอำนาจในการพิจารณารับหรือไม่รับราคาของผู้เสนอราคารายนั้น

━━━━━━━━━━━━━━

ควบคู่กัน: งวดงาน การจ่ายเงิน และเวลาแล้วเสร็จ (แนวทางฯ ข้อ 17)

🔹 ต้องกำหนดตามหลักวิชาการ ปริมาณและราคาในแต่ละงวดต้องสอดคล้องกับเงินแต่ละงวด และเป็นธรรมกับทั้งผู้ว่าจ้างและผู้รับจ้าง
🔹 หน่วยงานมอบหมายให้บุคคล คณะกรรมการกำหนดราคากลาง คณะกรรมการกำหนดร่างขอบเขตของงาน คณะกรรมการที่แต่งตั้ง หรือผู้ออกแบบ เป็นผู้กำหนดได้

━━━━━━━━━━━━━━

นอกจากงานจ้างก่อสร้าง เล่มนี้ใช้ทำอะไรได้

🔹 ประมาณค่าปรับปรุงซ่อมแซม ต่อเติม และรื้อถอน อาคารเรียน อาคารประกอบ และสิ่งก่อสร้างอื่น ในเบื้องต้น ของสถานศึกษาและหน่วยงานในสังกัด สพฐ. (ตามคำนำ)
🔹 คำนำของเล่มเขียนไว้ว่า อ้างอิงเมื่อเกิดความขัดแย้งในสัญญาหรือแบบรูปรายการไม่ได้ และผู้ใช้ต้องตรวจราคาจากสำนักงานพาณิชย์จังหวัดอีกครั้ง
🔹 หน่วยงานนอกสังกัด สพฐ. เล่มนี้ไม่ได้จัดทำไว้สำหรับหน่วยงานของท่าน

สรุปให้จำง่าย ๆ

👉 ประมาณราคาเบื้องต้น (ในสังกัด สพฐ.) = ใช้เล่ม สพฐ. ช่วยได้
👉 ราคากลาง = คณะกรรมการกำหนดราคากลาง + หลักเกณฑ์ ปี 2569 + ราคาวัสดุตามแนวทางฯ ข้อ 9 + ว480 + ว481
👉 เห็นชอบแล้ว ประกาศให้ทันใน 30 วัน

━━━━━━━━━━━━━━

อ่านต่อและดาวน์โหลด

📚 บัญชีราคาวัสดุและค่าแรงงาน ปี 2570 ของ สพฐ.: อ่านที่นี่
📚 รวมหนังสือของ สพฐ. ย้อนหลัง 9 ปี: อ่านที่นี่
📚 แนวทางและวิธีปฏิบัติฯ ปี 2569 (ไฟล์ PDF): ดาวน์โหลด
📚 หลักเกณฑ์ราคากลาง 2569 ครบ 4 เล่ม: อ่านที่นี่
📚 ค้นบัญชีค่าแรงงาน ว480: เปิดแอป
📚 Factor F คืออะไร ใช้ตารางไหน: อ่านที่นี่