ศาลปกครองสูงสุดยกฟ้อง คดีปมหนังสือรับรองวิชาชีพสถาปนิก-วิศวกร ชี้กฎกระทรวงปี 2564 ชอบด้วยกฎหมาย

⚖️ ศาลปกครองสูงสุดยกฟ้อง คดีปมหนังสือรับรองวิชาชีพสถาปนิก-วิศวกร
    ชี้กฎกระทรวงปี 2564 ชอบด้วยกฎหมาย!

🏛️ ศาลปกครองสูงสุดพิพากษายกฟ้องคดีขอเพิกถอนกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับการยื่นคำขอตามกฎหมายควบคุมอาคาร ซึ่งกำหนดให้ผู้ประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุมและวิศวกรรมควบคุมต้องแนบหนังสือรับรองการได้รับอนุญาตประกอบวิชาชีพ แม้ทำให้มีขั้นตอนและภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น แต่ศาลเห็นว่าเมื่อชั่งน้ำหนักแล้ว ประโยชน์ต่อสาธารณะมีมากกว่า และไม่เป็นการจำกัดสิทธิหรือเสรีภาพเกินสมควรแก่เหตุ

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ศาลปกครองสูงสุดมีคำพิพากษาคดีหมายเลขแดงที่ ฟ.86/2569 กรณีผู้ฟ้องคดีรวม 22 ราย ฟ้องรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย คณะกรรมการควบคุมอาคาร กรมโยธาธิการและผังเมือง สภาสถาปนิก และสภาวิศวกร เกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของกฎกระทรวง 2 ฉบับที่ออกตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522

📌 กฎกระทรวงที่เป็นข้อพิพาท ได้แก่:
    1️⃣ กฎกระทรวงกำหนดแบบคำขออนุญาต ใบอนุญาต ใบรับรอง คำสั่ง และแบบหนังสือตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร พ.ศ. 2564
    2️⃣ กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขออนุญาต การอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาต การโอนใบอนุญาต การออกใบรับรอง และการออกใบแทนตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร พ.ศ. 2564

📜 ปมคดี: หนังสือรับรองประกอบวิชาชีพและภาระค่าใช้จ่าย
ประเด็นสำคัญอยู่ที่แบบคำขอแนบท้ายกฎกระทรวง ซึ่งกำหนดให้การยื่นคำขอบางประเภท ได้แก่ แบบ ข.1-ข.4, ข.6 และ ข.7 ต้องแนบหนังสือรับรองการได้รับอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม หรือวิศวกรรมควบคุม (ออกโดยสภาสถาปนิกหรือสภาวิศวกร) ซึ่งทำให้ผู้ประกอบวิชาชีพมีขั้นตอนและภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม จึงนำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง

⚖️ ประเด็นสำคัญที่ศาลวินิจฉัย:

    🔹 ศาลชี้ รมว.มหาดไทย มีอำนาจกำหนดแบบคำขอ:
    ตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 5 ให้อำนาจรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวงและกำหนดแบบคำขอหรือเอกสารประกอบคำขอ การกำหนดให้แนบหนังสือรับรองฯ จึงอยู่ภายในขอบเขตอำนาจตามกฎหมาย

    🔹 แม้มีขั้นตอนและค่าใช้จ่ายเพิ่ม แต่ประโยชน์สาธารณะมีมากกว่า:
    เมื่อชั่งน้ำหนักระหว่างภาระที่เกิดขึ้นกับประโยชน์ต่อสาธารณะ ศาลเห็นว่าประโยชน์สาธารณะมีมากกว่า เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีประสิทธิภาพ และคุ้มครองประชาชนให้ได้รับความปลอดภัยจากการออกแบบ คำนวณ และควบคุมการก่อสร้าง

    🔹 ไม่เป็นการจำกัดเสรีภาพในการประกอบอาชีพเกินความจำเป็น:
    เสรีภาพตามมาตรา 40 ของรัฐธรรมนูญ สามารถถูกจำกัดได้โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายเพื่อประโยชน์สาธารณะ การใช้หนังสือรับรองเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งในการยื่นคำขอ ไม่ได้ทำให้ผู้ประกอบวิชาชีพไม่สามารถประกอบวิชาชีพได้

    🔹 ศาลวินิจฉัยข้อโต้แย้งเรื่องมาตรา 77:
    มาตรา 77 วรรคหนึ่ง เป็นแนวนโยบายในการตรากฎหมาย อีกทั้งกฎกระทรวงไม่ใช่กฎหมายระดับ พ.ร.บ. และไม่ได้เพิ่มภาระเกินสมควร จึงไม่ขัดหรือแย้งต่อมาตรา 77

    🔹 แบบ ข.1-ข.4, ข.6, ข.7 และกฎกระทรวงทั้งสองฉบับชอบด้วยกฎหมาย:
    เป็นการออกกฎภายใต้อำนาจที่กฎหมายกำหนด และเป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์ให้เหมาะสมกับสถานการณ์ ไม่ปรากฏเหตุแห่งความไม่ชอบด้วยกฎหมายประการอื่น ศาลปกครองสูงสุดจึงพิพากษายกฟ้อง

💡 สรุปสาระสำคัญ:
การกำหนดให้ผู้ประกอบวิชาชีพแนบหนังสือรับรองฯ แม้จะสร้างขั้นตอนและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แต่เป็นมาตรการเพื่อประโยชน์สาธารณะและความปลอดภัยของประชาชน ไม่เป็นการจำกัดสิทธิเกินสมควรแก่เหตุ

🔗 ที่มา: สำนักข่าวอิศรา (Isranews)
📰 “ศาลปค.สูงสุดยกฟ้อง คดีขอเพิกถอนกฎฯ เก็บค่าธรรมเนียมผู้ประกอบวิชาชีพ ‘สถาปัตย์ฯควบคุม-วิศวะ’” เผยแพร่วันที่ 14 สิงหาคม 2569 เวลา 13:32 น.

📄 📥กฎกระทรวง กำหนดแบบคำขออนุญาต แบบหนังสือตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร 2564