หน่วยงานเปลี่ยนค่าปรับ e-bidding จาก 0.1% เป็น 0.25% หลังประกาศประกวดราคา ทำได้หรือไม่?
❓ ประกาศค่าปรับ 0.1%
แต่ตอนทำสัญญาจะเปลี่ยนเป็น 0.25%
แบบนี้บังคับผู้ชนะได้หรือไม่?
งานก่อสร้างถนนพร้อมคูระบายน้ำ
ตอนประกาศประกวดราคา e-bidding หน่วยงานกำหนดค่าปรับไว้ ร้อยละ 0.1
แต่เมื่อถึงเวลาลงนามในสัญญา
หน่วยงานกลับกำหนดค่าปรับเป็น ร้อยละ 0.25
โดยอ้างว่าเป็นงานก่อสร้างสาธารณูปโภคที่มีผลกระทบต่อการจราจร
กรณีนี้หน่วยงานบังคับให้ผู้ชนะลงนามในสัญญาได้หรือไม่ครับ?
❌ บังคับไม่ได้ครับ
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 162 กำหนดว่า
งานก่อสร้างสาธารณูปโภคที่มีผลกระทบต่อการจราจร
ให้กำหนดค่าปรับเป็นรายวันในอัตรา ร้อยละ 0.25 ของราคางานจ้าง
ดังนั้น ถ้างานนี้มีผลกระทบต่อการจราจรจริง
อัตราค่าปรับที่ควรกำหนดตั้งแต่ต้นก็คือ 0.25%
แต่ปัญหาอยู่ตรงที่…
ระเบียบข้อเดียวกันกำหนดไว้ด้วยว่า
ต้องระบุอัตราค่าปรับไว้ในเอกสารเชิญชวนให้ชัดเจน
เมื่อหน่วยงานประกาศไว้เพียง 0.1%
ผู้ประกอบการทุกรายย่อมใช้เงื่อนไขนี้ในการ
🔹 ประเมินความเสี่ยง
🔹 คำนวณต้นทุน
🔹 กำหนดราคาที่เสนอ
🔹 ตัดสินใจว่าจะเข้าร่วมประกวดราคาหรือไม่
การมาเปลี่ยนค่าปรับจาก 0.1% เป็น 0.25% ในวันลงนามในสัญญา
จึงไม่ใช่การแก้ตัวเลขผิดธรรมดา
แต่เป็นการเพิ่มภาระให้ผู้รับจ้างถึง 2.5 เท่า
⸻
📌 เอกสารประกวดราคา คือกติกาการแข่งขัน
เมื่อหน่วยงานประกาศกติกาให้ผู้ประกอบการใช้แข่งขันกันแล้ว
และรู้ผลแล้วว่าใครเป็นผู้ชนะ
หน่วยงานจะมาเปลี่ยนเงื่อนไขสาระสำคัญภายหลังไม่ได้ครับ
เพราะย่อมกระทบต่อหลักตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ ได้แก่
⚖️ ความโปร่งใส
⚖️ การแข่งขันอย่างเป็นธรรม
⚖️ การปฏิบัติต่อผู้ประกอบการอย่างเท่าเทียมกัน
ถ้าหน่วยงานกำหนดค่าปรับเป็น 0.25% ตั้งแต่ต้น
ผู้ประกอบการบางรายอาจ
🔸 ไม่เข้าร่วม
🔸 เสนอราคาสูงขึ้น
🔸 ประเมินความเสี่ยงต่างออกไป
🔸 วางแผนการทำงานแตกต่างจากเดิม
ดังนั้น เงื่อนไขนี้จึงเกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการทุกราย
ไม่ใช่เฉพาะหน่วยงานกับผู้ชนะเพียงสองฝ่ายครับ
⸻
❓ ถ้าผู้ชนะไม่ยอมเซ็นสัญญาที่กำหนดค่าปรับ 0.25%
หน่วยงานจะริบหลักประกัน
หรือดำเนินการให้เป็นผู้ทิ้งงานได้หรือไม่?
❌ จะถือว่าผู้ชนะเป็นฝ่ายผิดทันทีไม่ได้ครับ
ผู้ชนะไม่ได้ปฏิเสธการลงนามในสัญญาตามเงื่อนไขที่ประกาศไว้
แต่ปฏิเสธ เงื่อนไขใหม่
ที่หน่วยงานนำมาเพิ่มภายหลังการประกวดราคาเสร็จสิ้นแล้ว
สาเหตุที่ลงนามในสัญญากันไม่ได้
จึงไม่ได้เกิดจากผู้ชนะไม่รักษาคำเสนอ
แต่เกิดจากหน่วยงานกำหนดเงื่อนไขไม่ถูกต้องตั้งแต่ต้น
หน่วยงานจึงไม่ควรนำความผิดพลาดของตนเองไป
❌ ริบหลักประกันการเสนอราคา
❌ กล่าวหาว่าผู้ชนะไม่ยอมทำสัญญา
❌ ดำเนินการให้ผู้ชนะเป็นผู้ทิ้งงาน
โดยไม่พิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายอย่างเป็นธรรมครับ
⸻
❓ แล้วเจรจาให้ผู้ชนะยอมรับ 0.25% ได้หรือไม่?
⚠️ ไม่ควรใช้วิธีนี้ครับ
บางคนอาจคิดว่า
ถ้าผู้ชนะยอมรับค่าปรับ 0.25% เอง
ก็ลงนามในสัญญาต่อไปได้
แต่ความยินยอมของผู้ชนะ
ไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ผลกระทบต่อการแข่งขันที่ผ่านมาแล้วได้
เพราะยังมีผู้ประกอบการรายอื่น
รวมถึงรายที่อาจไม่ได้เข้าร่วมประกวดราคาตั้งแต่ต้น
ถ้าทุกคนทราบว่าอัตราค่าปรับคือ 0.25%
ผลการแข่งขันอาจไม่เหมือนเดิมครับ
ดังนั้น การตกลงเฉพาะกับผู้ชนะเพียงรายเดียว
ไม่ใช่ทางแก้ที่เหมาะสมสำหรับเงื่อนไขที่มีผลต่อการแข่งขันทั้งหมด
⸻
❓ ทางออกที่ถูกต้องควรทำอย่างไร?
เมื่อพบว่าอัตราค่าปรับในเอกสารประกวดราคากำหนดไม่ถูกต้อง
และเป็นเงื่อนไขสาระสำคัญ
หน่วยงานต้องพิจารณาว่า
ยังสามารถดำเนินการต่อไปโดยชอบด้วยกฎหมายได้หรือไม่
หากไม่สามารถลงนามในสัญญาโดยใช้เงื่อนไขที่ถูกต้องได้
หน่วยงานต้องพิจารณา ยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างตามมาตรา 67
แต่ต้องเข้าใจให้ถูกครับว่า
การยกเลิก ไม่ใช่อยากยกเลิกก็ยกเลิกได้
มาตรา 67 ใช้คำว่า หน่วยงานของรัฐ อาจยกเลิกได้
เมื่อมีเหตุที่กฎหมายกำหนด
เช่น
🔹 หากดำเนินการต่อไปอาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่หน่วยงานของรัฐ
🔹 อาจกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ
🔹 หรือเข้าเหตุอื่นตามที่กฎหมายกำหนด
หน่วยงานจึงต้อง
✅ ตรวจสอบข้อเท็จจริง
✅ ระบุฐานกฎหมาย
✅ อธิบายเหตุผลของการยกเลิก
✅ แจ้งคำสั่งให้ผู้ได้รับผลกระทบทราบ
จากนั้นจึงแก้ไขเอกสารประกวดราคา
ให้กำหนดค่าปรับ 0.25% ให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น
แล้วประกาศประกวดราคาใหม่ครับ
⸻
⚖️ การยกเลิกการประกวดราคาเป็นคำสั่งทางปกครอง
ประเด็นนี้สำคัญมาก
เพราะผู้ชนะการประกวดราคาต้องรู้สิทธิของตนเองด้วย
การยกเลิกการประกวดราคา
เป็นการใช้อำนาจตามกฎหมายของหน่วยงานของรัฐ
และมีผลกระทบโดยตรงต่อสิทธิของผู้ยื่นข้อเสนอ
โดยเฉพาะผู้ที่ได้รับการประกาศให้เป็นผู้ชนะแล้ว
การสั่งยกเลิกกระบวนการพิจารณาคำเสนอ
จึงเป็น คำสั่งทางปกครอง
ตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองฯ มาตรา 5
ประกอบกฎกระทรวง ฉบับที่ 12 พ.ศ. 2543 ข้อ 1 (3)
ดังนั้น การยกเลิกการประกวดราคา
ไม่ใช่เพียงทำบันทึกภายใน
ไม่ใช่เพียงกดปุ่มยกเลิกในระบบ
แล้วถือว่าจบเรื่องครับ
หน่วยงานต้องมี
📄 ข้อเท็จจริง
📚 ข้อกฎหมาย
⚖️ เหตุผลรองรับ
📢 และต้องแจ้งคำสั่งให้ผู้ได้รับผลกระทบทราบ
⸻
❗ คำว่า “เป็นเอกสิทธิ์ของหน่วยงาน”
ไม่ได้หมายความว่า
หน่วยงานจะยกเลิกอย่างไรก็ได้
จะมีเหตุผลหรือไม่ก็ได้
และไม่มีใครตรวจสอบได้
ไม่ใช่ครับ
คำสั่งยกเลิกยังต้องอยู่ภายใต้การตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมาย
ศาลสามารถตรวจสอบได้ว่า
🔍 ผู้สั่งมีอำนาจหรือไม่
🔍 มีเหตุแห่งมาตรา 67 จริงหรือไม่
🔍 ข้อเท็จจริงเพียงพอหรือไม่
🔍 ใช้อำนาจโดยสุจริตหรือไม่
🔍 มีการเลือกปฏิบัติหรือไม่
🔍 เหตุผลสัมพันธ์กับการยกเลิกหรือไม่
🔍 ขั้นตอนการออกคำสั่งถูกต้องหรือไม่
⸻
❓ ผู้ชนะอุทธรณ์คำสั่งยกเลิกได้หรือไม่?
มาตรา 115 (2) แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ กำหนดว่า
การยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างตามมาตรา 67
ไม่สามารถอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียนได้
แต่คำว่า “อุทธรณ์ไม่ได้”
หมายถึง อุทธรณ์ตามกระบวนการในกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างไม่ได้
ไม่ได้หมายความว่า
ผู้ชนะหมดสิทธิต่อสู้ทุกช่องทางครับ
เมื่อคำสั่งยกเลิกเป็นคำสั่งทางปกครอง
ผู้ได้รับผลกระทบย่อมมีสิทธิฟ้องต่อ ศาลปกครอง
เพื่อขอให้ศาลตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของคำสั่งยกเลิกได้
⸻
✅ สรุปแบบช่างถึก
ประกาศค่าปรับ 0.1%
แต่ตอนทำสัญญาจะเปลี่ยนเป็น 0.25%
❌ บังคับผู้ชนะไม่ได้ครับ
เพราะเป็นการเปลี่ยนเงื่อนไขสาระสำคัญ
หลังการแข่งขันสิ้นสุดแล้ว
ผู้ชนะไม่ยอมรับเงื่อนไขใหม่
จะถือว่าเป็นฝ่ายผิดทันทีไม่ได้
จะริบหลักประกัน
หรือดำเนินการให้เป็นผู้ทิ้งงาน
ก็ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายให้รอบคอบ
การเจรจาให้ผู้ชนะยอมรับ 0.25%
ก็ไม่ใช่ทางแก้ที่เหมาะสม
เพราะความยินยอมของผู้ชนะ
ไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ผลกระทบต่อการแข่งขันที่เกิดขึ้นแล้วได้
ทางออกที่ถูกต้องคือ
➡️ พิจารณาเหตุแห่งการยกเลิกตามมาตรา 67
➡️ ออกคำสั่งโดยมีข้อเท็จจริงและเหตุผลชัดเจน
➡️ แจ้งผู้ได้รับผลกระทบ
➡️ แก้ไขเอกสารประกวดราคาให้ถูกต้อง
➡️ แล้วดำเนินการประกวดราคาใหม่
และที่สำคัญ
การยกเลิกการประกวดราคาเป็นคำสั่งทางปกครอง
แม้อุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ไม่ได้
แต่ผู้ได้รับผลกระทบยังมีสิทธิฟ้องศาลปกครองครับ
📌 รัฐทำผิด รัฐต้องแก้ให้ถูกต้อง
ไม่ใช่นำความผิดของรัฐ
ไปผลักภาระให้เอกชนครับ
�━━━━━━━━━━
📢 แชร์ได้ · save ศึกษาส่วนตัวได้ · ห้ามดูดเนื้อหาไปใช้ที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต · สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
━━━━━━━━━━
🌐 เว็บหลักโยธาไทย
https://www.yotathai.com เว็บไซต์หลัก
https://yotathai.net เว็บบอร์ด (ฟรี)
https://one.yotathai.com บัญชีสมาชิก
━━━━━━━━━━
📚 อบรม
https://training.yotathai.com คอร์สทั้งหมด
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
━━━━━━━━━━
🆓 แอปออนไลน์ (ใช้ฟรี)
https://app.yotathai.com ศูนย์รวมแอป
https://app.yotathai.com/k ดัชนีราคา K
https://app.yotathai.com/mat ราคาวัสดุ
https://app.yotathai.com/oil ราคาน้ำมัน
https://app.yotathai.com/factorf คำนวณ Factor F
https://yotathai.link/ai-w651-v2 AI ว.651
https://th-go.link ย่อลิงก์ / QR
━━━━━━━━━━
💻 โปรแกรม & สินค้า
https://yotathai.link/program โปรแกรมทั้งหมด
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมคำนวณค่า K
https://roadprice.yotathai.com ROAD PRICE งานทาง
https://yotathai.link/rebars เหล็กเสริม SketchUp
https://yotathai.link/premix ยางมะตอย
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
━━━━━━━━━━
📞 ติดต่อ
https://yotathai.link/office Line@ ทีมงาน
https://yotathai.link/news ข่าวสาร Line
