คลิปช่างถึก สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 23 "มาตรฐานฝีมือช่าง" อยู่ในต้นทุนค่าแรงงาน ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง (ข้อ 10 อยู่ใน Factor F)

คลิป 10 นาทีที่ช่างถึกอธิบายเมื่อ 29 มี.ค. 2562 ข้อ 23 มาตรฐานฝีมือช่างในแบบสัญญาจ้างก่อสร้าง หมายถึงช่างที่เป็นแรงงานก่อสร้าง อยู่ในต้นทุนค่าแรงงานของราคากลาง ส่วนผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างอยู่ข้อ 10 และอยู่ในค่าอำนวยการ (Factor F) พร้อมตัวอย่างสัดส่วนช่าง 30 คน ร้อยละ 50

คลิป 10 นาทีที่ช่างถึกอธิบายไว้เมื่อ 29 มีนาคม 2562 ว่า ข้อ 23 "มาตรฐานฝีมือช่าง" ในแบบสัญญาจ้างก่อสร้าง หมายถึง "ช่างที่เป็นแรงงานก่อสร้าง" อยู่ในส่วนต้นทุนค่าแรงงานของราคากลาง ไม่ใช่ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง ซึ่งอยู่ในข้อ 10 และอยู่ในค่าอำนวยการ (Factor F) คลิปเก่าแล้ว แต่ประเด็นยังใช้ได้กับงานปัจจุบัน

ความยาว 10 นาที 34 วินาที · ขนาดไฟล์ประมาณ 26 MB · บันทึกเมื่อ 29 มีนาคม 2562 (ลงเพจโยธาไทยวันเดียวกัน)

สรุปสั้นที่สุด

ข้อ 23 พูดถึงช่างฝีมือที่ลงมือทำงาน เช่น ช่างไม้ ช่างปูน ช่างก่ออิฐ ช่างฉาบ ช่างไฟ มีทักษะเหนือกว่ากรรมกร
ในราคากลาง ช่างข้อ 23 อยู่ในต้นทุนค่าแรงงาน ไม่ได้อยู่ในหมวดบุคลากรของค่าอำนวยการ
ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างเป็นอีกข้อ คือข้อ 10 และในราคากลางอยู่ในค่าอำนวยการ หมวดบุคลากร ซึ่งเป็นส่วนของ Factor F
ข้อ 23 ไม่ได้บังคับให้เป็นวิศวกรหรือสถาปนิก และไม่จำเป็นต้องจบ ปวช. ปวส. ก็ได้ เพราะข้อความในสัญญาใช้คำว่า "หรือ" (ผ่านการทดสอบ หรือมีวุฒิบัตร)
ข้อสรุปท้ายคลิป: ไม่ควรจับประเด็นว่าชื่อช่างไม่ตรงกัน เช่น ช่างโยธากับช่างก่อสร้าง แล้วบอกว่ารับไม่ได้ เพราะข้อนี้พูดถึงส่วนของแรงงานก่อสร้าง

ที่มาของคลิป

ช่างถึกเล่าไว้ต้นคลิปว่า มีผู้ปฏิบัติงานคุยกันว่าเป็นปัญหา และมีกรณีที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ตรวจแล้วท้วงว่า ในสัญญาเขียนมาตรฐานฝีมือช่างไว้อย่างหนึ่ง แต่ผู้รับจ้างนำช่างอีกแบบหนึ่งมาใช้ จึงต้องทำความเข้าใจก่อนว่า มาตรฐานฝีมือช่างเป็นคนละเรื่องกับผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง

ข้อ 23 ในแบบสัญญา เขียนไว้ว่าอย่างไร

จากสไลด์ในคลิป ข้อ 23 มาตรฐานฝีมือช่าง กำหนดว่า ผู้รับจ้างตกลงเป็นเงื่อนไขสำคัญว่า จะต้องมีและใช้ผู้ผ่านการทดสอบมาตรฐานฝีมือช่างจากหน่วยงานที่ระบุไว้ในสัญญา หรือ ผู้มีวุฒิบัตรระดับ ปวช. ปวส. หรือ ปวท. หรือเทียบเท่าจากสถาบันการศึกษาที่ ก.พ. (คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน) รับรองให้เข้ารับราชการได้ ในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละที่กำหนด ของแต่ละสาขาช่าง แต่ต้องมีช่างอย่างน้อย 1 คนในแต่ละสาขาช่าง

ช่างข้อ 23 อยู่ตรงไหนของราคากลาง

ช่างถึกอธิบายว่า เวลาคิดราคาให้ผู้รับจ้างมี 2 ฟาก

ฟากต้นทุน (ค่างานต้นทุน) มีค่าแรงงาน แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ ช่าง กับ กรรมกร ช่างตามข้อ 23 อยู่ในส่วนนี้
ฟากค่าดำเนินงาน (Factor F) มีค่าอำนวยการ และในค่าอำนวยการมีค่าบุคลากร

ช่างที่ผ่านการทดสอบมาตรฐานฝีมือช่าง จึงเป็นเรื่องของ ค่าแรงงานในต้นทุน ไม่ใช่เรื่องของบุคลากรในค่าอำนวยการ

ตัวอย่างตามคลิป: ต้องมีช่างที่ผ่านการทดสอบกี่คน

ช่างถึกยกตัวอย่างสมมุติ (ไม่ใช่ตัวเลขบังคับ) ดังนี้

ประเมินว่างานนี้ใช้แรงงานประมาณ 30 คน
ในสัญญากำหนดว่าต้องเป็นช่างที่ผ่านการทดสอบไม่ต่ำกว่า ร้อยละ 50 ก็คือประมาณ 15 คน
ถ้ากำหนดสาขาไว้ เช่น สาขาก่อสร้าง สาขาไฟฟ้า ต้องมีอย่างน้อยสาขาละ 1 คน ในจำนวน 15 คนนั้น

ตัวเลขร้อยละและสาขา ให้ดูที่ที่หน่วยงานเขียนไว้ในสัญญาฉบับของตัวเอง

ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง คือข้อ 10 ไม่ใช่ข้อ 23

ในคลิปเปิดสไลด์ระเบียบ ข้อ 176 (1) ให้ดู หน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง คือ ตรวจสอบคุณวุฒิของผู้ควบคุมงานก่อสร้างของผู้รับจ้าง ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร แล้วชี้ว่า ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างอยู่ในสัญญา ข้อ 10 การควบคุมงานของผู้รับจ้าง ผู้รับจ้างต้องจัดให้มีผู้แทนที่ทำงานเต็มเวลา รับผิดชอบควบคุมงานของผู้รับจ้าง

ช่างถึกอธิบายเพิ่มในคลิป

ถ้างานเข้ากฎหมายวิชาชีพ (สถาปัตยกรรมควบคุม หรือวิศวกรรมควบคุม) ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างต้องเป็นสถาปนิกหรือวิศวกรตามที่กฎหมายกำหนด ถ้าเข้าทั้งสองอย่างต้องมีทั้งสถาปนิกและวิศวกร อาจเป็น 2 คน
ถ้างานไม่เข้ากฎหมายวิชาชีพ ผู้รับจ้างมอบหมายผู้ควบคุมงานเองได้ โดยทั่วไปงานก่อสร้างก็ควรเป็นช่าง
การแต่งตั้ง ต้องเสนอเป็นหนังสือ และผู้ว่าจ้างต้องเห็นชอบ (รายละเอียดอยู่ในข้อ 10 ของสัญญา)
ในราคากลาง ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างอยู่ในค่าอำนวยการ หมวดบุคลากร ซึ่งเป็นส่วนของ Factor F

เนื้อหาในคลิปตามเวลา

00:00 ที่มาของเรื่อง กรณีที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินท้วง
00:47 ข้อ 23 ในแบบสัญญา
01:09 ราคากลางมี 2 ฟาก คือต้นทุนกับ Factor F
02:22 ช่างในข้อ 23 คือช่างอะไร
03:06 ผ่านการทดสอบจากไหน และวุฒิ ปวช. ปวส. ปวท.
04:16 ตัวอย่างแรงงาน 30 คน ร้อยละ 50 เท่ากับ 15 คน
05:42 หน้าที่คณะกรรมการตรวจรับ (ระเบียบ ข้อ 176)
06:17 ข้อ 10 ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง
08:44 ผู้ควบคุมงานในราคากลาง อยู่ในค่าอำนวยการ
09:09 สรุป ข้อ 23 หมายถึงแรงงานก่อสร้าง

ข้อควรระวัง: คลิปนี้บันทึกไว้เมื่อ 2562

คลิปนี้บันทึกก่อนที่แบบสัญญาจ้างก่อสร้างจะปรับปรุงหลายครั้ง เลขข้อของระเบียบที่กล่าวถึง (ข้อ 176) ก็เป็นเลขตามสไลด์ในคลิป ก่อนนำไปอ้างในเอกสารราชการ ให้เปิดแบบสัญญาและระเบียบฉบับที่หน่วยงานใช้จริงตรวจอีกครั้ง

เฉพาะแบบสัญญาฉบับล่าสุด (ราชกิจจานุเบกษา 21 กันยายน 2569) โยธาไทยตรวจแล้วว่า เลขข้อ 10 และข้อ 23 ยังเหมือนฉบับ 2561 และสาระของข้อ 23 ตรงกับที่ปรากฏในคลิป ดูข่าวเทียบข้อความจากราชกิจจานุเบกษาได้ที่ลิงก์ด้านล่าง

อ่านต่อ

ถาม-ตอบสั้น

ถาม: ช่างในข้อ 23 ต้องเป็นวิศวกรหรือไม่
ตอบ: ไม่ต้อง คลิปอธิบายว่าเป็นแรงงานก่อสร้างที่ผ่านการทดสอบมาตรฐานฝีมือช่าง หรือมีวุฒิ ปวช. ปวส. ปวท. หรือเทียบเท่า

ถาม: ต้องผ่านการทดสอบและจบ ปวช. ปวส. ทั้งสองอย่างหรือไม่
ตอบ: ไม่ต้อง ข้อความในสัญญาใช้คำว่า "หรือ" อย่างใดอย่างหนึ่ง

ถาม: ผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างอยู่ข้อไหน
ตอบ: ข้อ 10 การควบคุมงานของผู้รับจ้าง และในราคากลางอยู่ในค่าอำนวยการ (Factor F)

ถาม: ตัวเลขร้อยละ 50 กับ 30 คน มาจากไหน
ตอบ: เป็นตัวอย่างสมมุติที่ช่างถึกยกในคลิป ตัวเลขจริงดูที่สัญญาของแต่ละหน่วยงาน

อ้างอิง: คลิป "มาตรฐานฝีมือช่าง ตามสัญญาก่อสร้างของราชการ ข้อ 23" เพจโยธาไทย (โยธาไทยบนเฟซบุ๊ก) ลงเมื่อ 29 มีนาคม 2562 ความยาว 10 นาที 34 วินาที · แบบสัญญาจ้างก่อสร้างของทางราชการ ข้อ 10 และข้อ 23 · ระเบียบฯ ข้อ 176 (1) ตามสไลด์ในคลิป

ประชาสัมพันธ์จากโยธาไทย