คลังความรู้โยธาไทย 1/8/2025
ข้าราชการเป็นวิศวกรควบคุมงานเอกชน ผิดหรือไม่?
ข้าราชการเป็นวิศวกรควบคุมงานเอกชน ผิดหรือไม่?
⸻
หน้าที่ซ้อน…ความรับผิดที่ซ่อนอยู่
บทสรุปที่ต้องเข้าใจ “วิศวกรข้าราชการ” กับ “งานคุมก่อสร้างเอกชน”
⸻
เคยสงสัยไหมครับว่า…
ทำไมเราถึงเห็นป้ายโครงการก่อสร้างของเอกชนบางแห่ง
มีชื่อ “วิศวกรผู้ควบคุมงาน” เป็นข้าราชการ?
พวกเขาสามารถทำงานสองบทบาทในเวลาเดียวกันได้จริง ๆ หรือ?
และที่สำคัญกว่านั้น…
มันปลอดภัยสำหรับเราทุกคนหรือไม่?
คำตอบที่ชัดเจนและเด็ดขาด
จากมุมมองของกฎหมายและจรรยาบรรณ คือ
“ไม่ได้”
บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนว่า…
ทำไมการที่วิศวกรข้าราชการไปรับหน้าที่ควบคุมงานเอกชน
จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการหารายได้เสริม
แต่มันคือภาวะที่เรียกว่า
“การละทิ้งหน้าที่”
ซึ่งนำไปสู่ความเสี่ยงมหาศาลต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สินของสาธารณะ
⸻
แกะรอยหน้าที่ “ผู้ควบคุมงาน”
จากตัวบทกฎหมาย:
ไม่ใช่แค่ “ตรวจ” แต่คือ “ควบคุม”
⸻
หลายคนอาจเข้าใจว่า “ผู้ควบคุมงาน”
คือคนที่แวะมาดูหน้างานเป็นครั้งคราว แล้วเซ็นเอกสาร
แต่ในความเป็นจริง กฎหมายวิศวกร
กำหนดบทบาทนี้ไว้อย่างเข้มงวดและชัดเจนมาก
เจตนารมณ์ของกฎหมายคือ…
ให้ผู้ควบคุมงานเป็น “ผู้พิทักษ์ความปลอดภัย”
ที่ต้องดูแลการก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบและมาตรฐานอย่างใกล้ชิด
หน้าที่นี้จึงครอบคลุมการกระทำสำคัญ เช่น…
• กำกับให้เป็นไปตามแบบ
• ตรวจสอบวัสดุและวิธีการ
• สั่งการ แก้ไข และยับยั้ง
• อยู่ ณ หน้างาน (On-site Presence)
ทั้งหมดนี้
ไม่สามารถทำได้จากที่อื่น
และนี่คือเหตุผลที่
สภาวิศวกรวางแนวทางไว้ว่า…
“ผู้ควบคุมงานต้องอยู่ที่หน้างานตลอดเวลาที่มีการก่อสร้าง”
⸻
ทางสองแพร่งที่เป็นไปไม่ได้
“ภาวะละทิ้งหน้าที่ซ้อน”
⸻
นี่คือหัวใจของปัญหาที่ทำให้เรื่องนี้
เป็นไปไม่ได้โดยสิ้นเชิง
ข้าราชการมีหน้าที่สองอย่าง
ที่ ขัดแย้งกันอย่างรุนแรง
หน้าที่ในฐานะข้าราชการ
“ต้องอุทิศเวลาของตนให้แก่ราชการ”
(จันทร์–ศุกร์ เวลา 08:30–16:30 น.)
หน้าที่ในฐานะผู้ควบคุมงาน
“ต้องอยู่หน้างานตลอดเวลา”
ซึ่งการก่อสร้างส่วนใหญ่…
ก็เกิดขึ้นในเวลาราชการเหมือนกัน!
ลองคิดตามดูครับ:
ถ้าอยู่ที่ทำงานราชการ = ละทิ้งหน้างานเอกชน
ถ้าไปไซต์เอกชน = ละทิ้งหน้าที่ราชการ
สภาวะนี้เรียกว่า…
“ภาวะละทิ้งหน้าที่ซ้อน” (Dual Abandonment Paradox)
ไม่มีทางออก — เลือกทางไหนก็ผิด
⸻
ลายเซ็นที่อันตราย
เมื่อศาลฎีกาตีความว่า
“เจตนาเล็งเห็นผล”
⸻
หลายคนอาจคิดว่า…
“แค่มาเซ็นชื่อตอนเย็น ๆ หรือวันหยุดก็พอแล้วมั้ง?”
แต่ความคิดนี้อันตรายอย่างยิ่ง!
จรรยาบรรณวิศวกร ห้ามเด็ดขาดว่า:
“ห้ามลงชื่อในงานที่ไม่ได้ควบคุมด้วยตนเอง”
และ คำพิพากษาศาลฎีกา 15335-15336/2555
ก็วางบรรทัดฐานไว้ชัดเจนว่า…
“การไม่ควบคุมงานทุกวัน
จนเกิดอันตรายแก่บุคคลอื่น
ถือเป็น เจตนาโดยเล็งเห็นผล”
ความผิดนี้…ไม่ใช่แค่ “ประมาท”
แต่เป็น เจตนา
โทษจึงหนักทั้งแพ่งและอาญา
⸻
กับดักที่ต้องระวัง
“เจ้านายอนุญาตแล้ว” ไม่ได้ช่วยอะไร
⸻
ความเข้าใจผิดอันดับ 1 เลยก็คือ…
“ถ้านายอนุญาต ก็ถือว่าไม่ผิด”
ฟังดูเหมือนจะดี
แต่ความจริงคือ…
การอนุญาตจากผู้บังคับบัญชา
มีผลแค่ป้องกัน “ผิดวินัยราชการ”
แต่ไม่สามารถลบล้าง
กฎหมายวิศวกร / จรรยาบรรณ / คำพิพากษาศาล ได้เลย
หากวันหนึ่งอาคารถล่ม
ใบอนุญาตจากเจ้านายจะกลายเป็น
“แค่เศษกระดาษไร้ความหมาย”
⸻
บทสรุปเพื่อสังคม
⸻
สำหรับประชาชน
บ้านหรืออาคารที่ควบคุมโดยคนที่ไม่สามารถอยู่หน้างานได้
= ความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน
สำหรับผู้ว่าจ้าง
การจ้างวิศวกรข้าราชการ =
การเชื้อเชิญความเสี่ยงเข้ามาในโครงการโดยไม่รู้ตัว
สำหรับวิศวกรข้าราชการ
รายได้เสริมที่ดูน่าล่อตาล่อใจ
อาจต้องแลกด้วย “วิชาชีพ-ราชการ-อิสรภาพ” ทั้งหมด
⸻
กฎหมายและจรรยาบรรณไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อขัดขวางใคร
แต่มันคือ “หลักประกัน”
เพื่อความปลอดภัยของประชาชนทุกคนในสังคม
⸻
หากคุณเห็นด้วย โปรดแชร์ต่อ
เพื่อปกป้องชีวิตและความปลอดภัยของคนไทยทุกคน
เราทุกคนมีส่วนร่วม
ในการทำให้งานก่อสร้างของไทย “ปลอดภัย โปร่งใส และเป็นธรรม” เสมอ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
⸻
หน้าที่ซ้อน…ความรับผิดที่ซ่อนอยู่
บทสรุปที่ต้องเข้าใจ “วิศวกรข้าราชการ” กับ “งานคุมก่อสร้างเอกชน”
⸻
เคยสงสัยไหมครับว่า…
ทำไมเราถึงเห็นป้ายโครงการก่อสร้างของเอกชนบางแห่ง
มีชื่อ “วิศวกรผู้ควบคุมงาน” เป็นข้าราชการ?
พวกเขาสามารถทำงานสองบทบาทในเวลาเดียวกันได้จริง ๆ หรือ?
และที่สำคัญกว่านั้น…
มันปลอดภัยสำหรับเราทุกคนหรือไม่?
คำตอบที่ชัดเจนและเด็ดขาด
จากมุมมองของกฎหมายและจรรยาบรรณ คือ
“ไม่ได้”
บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนว่า…
ทำไมการที่วิศวกรข้าราชการไปรับหน้าที่ควบคุมงานเอกชน
จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการหารายได้เสริม
แต่มันคือภาวะที่เรียกว่า
“การละทิ้งหน้าที่”
ซึ่งนำไปสู่ความเสี่ยงมหาศาลต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สินของสาธารณะ
⸻
แกะรอยหน้าที่ “ผู้ควบคุมงาน”
จากตัวบทกฎหมาย:
ไม่ใช่แค่ “ตรวจ” แต่คือ “ควบคุม”
⸻
หลายคนอาจเข้าใจว่า “ผู้ควบคุมงาน”
คือคนที่แวะมาดูหน้างานเป็นครั้งคราว แล้วเซ็นเอกสาร
แต่ในความเป็นจริง กฎหมายวิศวกร
กำหนดบทบาทนี้ไว้อย่างเข้มงวดและชัดเจนมาก
เจตนารมณ์ของกฎหมายคือ…
ให้ผู้ควบคุมงานเป็น “ผู้พิทักษ์ความปลอดภัย”
ที่ต้องดูแลการก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบและมาตรฐานอย่างใกล้ชิด
หน้าที่นี้จึงครอบคลุมการกระทำสำคัญ เช่น…
• กำกับให้เป็นไปตามแบบ
• ตรวจสอบวัสดุและวิธีการ
• สั่งการ แก้ไข และยับยั้ง
• อยู่ ณ หน้างาน (On-site Presence)
ทั้งหมดนี้
ไม่สามารถทำได้จากที่อื่น
และนี่คือเหตุผลที่
สภาวิศวกรวางแนวทางไว้ว่า…
“ผู้ควบคุมงานต้องอยู่ที่หน้างานตลอดเวลาที่มีการก่อสร้าง”
⸻
ทางสองแพร่งที่เป็นไปไม่ได้
“ภาวะละทิ้งหน้าที่ซ้อน”
⸻
นี่คือหัวใจของปัญหาที่ทำให้เรื่องนี้
เป็นไปไม่ได้โดยสิ้นเชิง
ข้าราชการมีหน้าที่สองอย่าง
ที่ ขัดแย้งกันอย่างรุนแรง
หน้าที่ในฐานะข้าราชการ
“ต้องอุทิศเวลาของตนให้แก่ราชการ”
(จันทร์–ศุกร์ เวลา 08:30–16:30 น.)
หน้าที่ในฐานะผู้ควบคุมงาน
“ต้องอยู่หน้างานตลอดเวลา”
ซึ่งการก่อสร้างส่วนใหญ่…
ก็เกิดขึ้นในเวลาราชการเหมือนกัน!
ลองคิดตามดูครับ:
ถ้าอยู่ที่ทำงานราชการ = ละทิ้งหน้างานเอกชน
ถ้าไปไซต์เอกชน = ละทิ้งหน้าที่ราชการ
สภาวะนี้เรียกว่า…
“ภาวะละทิ้งหน้าที่ซ้อน” (Dual Abandonment Paradox)
ไม่มีทางออก — เลือกทางไหนก็ผิด
⸻
ลายเซ็นที่อันตราย
เมื่อศาลฎีกาตีความว่า
“เจตนาเล็งเห็นผล”
⸻
หลายคนอาจคิดว่า…
“แค่มาเซ็นชื่อตอนเย็น ๆ หรือวันหยุดก็พอแล้วมั้ง?”
แต่ความคิดนี้อันตรายอย่างยิ่ง!
จรรยาบรรณวิศวกร ห้ามเด็ดขาดว่า:
“ห้ามลงชื่อในงานที่ไม่ได้ควบคุมด้วยตนเอง”
และ คำพิพากษาศาลฎีกา 15335-15336/2555
ก็วางบรรทัดฐานไว้ชัดเจนว่า…
“การไม่ควบคุมงานทุกวัน
จนเกิดอันตรายแก่บุคคลอื่น
ถือเป็น เจตนาโดยเล็งเห็นผล”
ความผิดนี้…ไม่ใช่แค่ “ประมาท”
แต่เป็น เจตนา
โทษจึงหนักทั้งแพ่งและอาญา
⸻
กับดักที่ต้องระวัง
“เจ้านายอนุญาตแล้ว” ไม่ได้ช่วยอะไร
⸻
ความเข้าใจผิดอันดับ 1 เลยก็คือ…
“ถ้านายอนุญาต ก็ถือว่าไม่ผิด”
ฟังดูเหมือนจะดี
แต่ความจริงคือ…
การอนุญาตจากผู้บังคับบัญชา
มีผลแค่ป้องกัน “ผิดวินัยราชการ”
แต่ไม่สามารถลบล้าง
กฎหมายวิศวกร / จรรยาบรรณ / คำพิพากษาศาล ได้เลย
หากวันหนึ่งอาคารถล่ม
ใบอนุญาตจากเจ้านายจะกลายเป็น
“แค่เศษกระดาษไร้ความหมาย”
⸻
บทสรุปเพื่อสังคม
⸻
สำหรับประชาชน
บ้านหรืออาคารที่ควบคุมโดยคนที่ไม่สามารถอยู่หน้างานได้
= ความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สิน
สำหรับผู้ว่าจ้าง
การจ้างวิศวกรข้าราชการ =
การเชื้อเชิญความเสี่ยงเข้ามาในโครงการโดยไม่รู้ตัว
สำหรับวิศวกรข้าราชการ
รายได้เสริมที่ดูน่าล่อตาล่อใจ
อาจต้องแลกด้วย “วิชาชีพ-ราชการ-อิสรภาพ” ทั้งหมด
⸻
กฎหมายและจรรยาบรรณไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อขัดขวางใคร
แต่มันคือ “หลักประกัน”
เพื่อความปลอดภัยของประชาชนทุกคนในสังคม
⸻
หากคุณเห็นด้วย โปรดแชร์ต่อ
เพื่อปกป้องชีวิตและความปลอดภัยของคนไทยทุกคน
เราทุกคนมีส่วนร่วม
ในการทำให้งานก่อสร้างของไทย “ปลอดภัย โปร่งใส และเป็นธรรม” เสมอ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
