คลังความรู้โยธาไทย 10/2/2025
วัสดุก่อสร้าง มอก. กรณีมีผู้ขอ มอก. รายเดียว กำหนดลงในแบบก่อสร้างได้ไหม?
คำถาม: หากวัสดุที่ใช้มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) กำหนดไว้แล้ว และหน่วยงานของรัฐได้กำหนดเลข มอก. ลงในแบบก่อสร้างโดยมีเจตนาเพื่อประโยชน์ของราชการ ต่อมาพบว่ามีผู้ผลิตเพียงรายเดียวที่ได้รับการรับรอง มอก. กรณีนี้สามารถกระทำได้หรือไม่ และสอดคล้องกับพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 8 และ มาตรา 9, หนังสือ ว214 และข้อ 21 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ หรือไม่?
คำตอบ:
1. การกำหนดเลข มอก. ในแบบก่อสร้างสามารถทำได้หรือไม่?
สามารถทำได้ เนื่องจาก ข้อ 21 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 กำหนดว่า
• หากพัสดุนั้นมีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานสามารถกำหนดให้พัสดุต้องเป็นไปตามมาตรฐานนั้นได้
• ข้อ 21 ไม่ได้กำหนดว่าต้องมีผู้ผลิตจำนวนเท่าใดที่ได้รับการรับรอง มอก. ถึงจะสามารถกำหนด มอก. ลงในแบบก่อสร้างได้
ข้อสรุป:
• หน่วยงานของรัฐสามารถกำหนดเลข มอก. ได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงจำนวนผู้ผลิตที่ได้รับการรับรอง มอก.
• ไม่มีข้อกำหนดในระเบียบว่าหน่วยงานต้องตรวจสอบว่ามีผู้ผลิตกี่รายที่ได้รับ มอก.
2. ขัดต่อมาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ หรือไม่?
มาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ กำหนดให้การจัดซื้อจัดจ้างต้องเป็นไปเพื่อ ประโยชน์สูงสุดของหน่วยงานของรัฐ โดยต้องมี ความคุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพ และตรวจสอบได้
การกำหนดเลข มอก. เป็นไปเพื่อให้พัสดุมีคุณภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ราชการ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการของมาตรา 8
การใช้มาตรฐาน มอก. ทำให้เกิดความโปร่งใส และช่วยให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยไม่มีการระบุยี่ห้อ
ข้อสรุป: ไม่ขัดต่อมาตรา 8 เพราะเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราชการ และมีความโปร่งใส
3. ขัดต่อมาตรา 9 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ หรือไม่?
มาตรา 9 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ ระบุว่า ห้ามกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใด หรือของผู้ขายรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ เว้นแต่มีเหตุผลอันสมควร
หากการกำหนดเลข มอก. ส่งผลให้มีเพียงผู้ผลิตรายเดียวที่สามารถจัดหาพัสดุได้ และไม่มีเหตุผลรองรับ อาจเข้าข่ายเป็นการล็อกสเปก
แต่หากการกำหนดเลข มอก. มีเหตุผลที่สมควร เช่น เพื่อรักษาคุณภาพของพัสดุ และหน่วยงานสามารถแสดงให้เห็นว่า มอก. เป็นมาตรฐานกลางที่ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้ ก็ไม่ถือเป็นการล็อกสเปก
ข้อสรุป:
• การกำหนดเลข มอก. ไม่ขัดต่อมาตรา 9 ตราบใดที่เป็นมาตรฐานกลางที่ผู้ผลิตทุกรายสามารถขอรับรองได้
• หน่วยงานไม่จำเป็นต้องแสดงหลักฐานว่าทำไมมีผู้ผลิตเพียงรายเดียว
4. สอดคล้องกับหนังสือ ว214 หรือไม่?
หนังสือ ว214 กำหนดว่า
หน่วยงานสามารถกำหนดให้พัสดุต้องผ่านมาตรฐาน มอก. ได้ หาก มอก. เป็นมาตรฐานกลางที่เปิดให้ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้
หนังสือ ว214 ไม่ได้กำหนดว่าต้องมีผู้ผลิตจำนวนเท่าใดที่ได้รับการรับรอง มอก.
ข้อสรุป:
• สามารถกำหนด มอก. ได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงจำนวนผู้ผลิตที่ได้รับการรับรอง
5. บทสรุปสุดท้าย
การกำหนดเลข มอก. ลงในแบบก่อสร้างสามารถทำได้ หากเป็นมาตรฐานกลางที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานของรัฐ
ไม่ขัดต่อมาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ เพราะเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราชการ
ไม่ขัดต่อข้อ 21 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ เพราะสามารถกำหนดมาตรฐาน มอก. ได้โดยตรง
สามารถทำได้ตามแนวทางของ ว214 ตราบใดที่ มอก. เป็นมาตรฐานที่ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้
ข้อควรระวัง:
หน่วยงานไม่มีหน้าที่ต้องแสดงหลักฐานว่าทำไมมีผู้ผลิตเพียงรายเดียว เพราะเป็นเรื่องของกลไกตลาด
หน่วยงานควรตรวจสอบข้อมูลจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อยืนยันว่ามาตรฐาน มอก. ที่กำหนดนั้นเป็นมาตรฐานที่ได้รับการรับรองแล้ว
หากดำเนินการตามแนวทางนี้ หน่วยงานสามารถกำหนด มอก. ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
คำตอบ:
1. การกำหนดเลข มอก. ในแบบก่อสร้างสามารถทำได้หรือไม่?
สามารถทำได้ เนื่องจาก ข้อ 21 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 กำหนดว่า
• หากพัสดุนั้นมีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานสามารถกำหนดให้พัสดุต้องเป็นไปตามมาตรฐานนั้นได้
• ข้อ 21 ไม่ได้กำหนดว่าต้องมีผู้ผลิตจำนวนเท่าใดที่ได้รับการรับรอง มอก. ถึงจะสามารถกำหนด มอก. ลงในแบบก่อสร้างได้
ข้อสรุป:
• หน่วยงานของรัฐสามารถกำหนดเลข มอก. ได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงจำนวนผู้ผลิตที่ได้รับการรับรอง มอก.
• ไม่มีข้อกำหนดในระเบียบว่าหน่วยงานต้องตรวจสอบว่ามีผู้ผลิตกี่รายที่ได้รับ มอก.
2. ขัดต่อมาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ หรือไม่?
มาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ กำหนดให้การจัดซื้อจัดจ้างต้องเป็นไปเพื่อ ประโยชน์สูงสุดของหน่วยงานของรัฐ โดยต้องมี ความคุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพ และตรวจสอบได้
การกำหนดเลข มอก. เป็นไปเพื่อให้พัสดุมีคุณภาพ และเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ราชการ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการของมาตรา 8
การใช้มาตรฐาน มอก. ทำให้เกิดความโปร่งใส และช่วยให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม โดยไม่มีการระบุยี่ห้อ
ข้อสรุป: ไม่ขัดต่อมาตรา 8 เพราะเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราชการ และมีความโปร่งใส
3. ขัดต่อมาตรา 9 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ หรือไม่?
มาตรา 9 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ ระบุว่า ห้ามกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุให้ใกล้เคียงกับยี่ห้อใด หรือของผู้ขายรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ เว้นแต่มีเหตุผลอันสมควร
หากการกำหนดเลข มอก. ส่งผลให้มีเพียงผู้ผลิตรายเดียวที่สามารถจัดหาพัสดุได้ และไม่มีเหตุผลรองรับ อาจเข้าข่ายเป็นการล็อกสเปก
แต่หากการกำหนดเลข มอก. มีเหตุผลที่สมควร เช่น เพื่อรักษาคุณภาพของพัสดุ และหน่วยงานสามารถแสดงให้เห็นว่า มอก. เป็นมาตรฐานกลางที่ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้ ก็ไม่ถือเป็นการล็อกสเปก
ข้อสรุป:
• การกำหนดเลข มอก. ไม่ขัดต่อมาตรา 9 ตราบใดที่เป็นมาตรฐานกลางที่ผู้ผลิตทุกรายสามารถขอรับรองได้
• หน่วยงานไม่จำเป็นต้องแสดงหลักฐานว่าทำไมมีผู้ผลิตเพียงรายเดียว
4. สอดคล้องกับหนังสือ ว214 หรือไม่?
หนังสือ ว214 กำหนดว่า
หน่วยงานสามารถกำหนดให้พัสดุต้องผ่านมาตรฐาน มอก. ได้ หาก มอก. เป็นมาตรฐานกลางที่เปิดให้ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้
หนังสือ ว214 ไม่ได้กำหนดว่าต้องมีผู้ผลิตจำนวนเท่าใดที่ได้รับการรับรอง มอก.
ข้อสรุป:
• สามารถกำหนด มอก. ได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงจำนวนผู้ผลิตที่ได้รับการรับรอง
5. บทสรุปสุดท้าย
การกำหนดเลข มอก. ลงในแบบก่อสร้างสามารถทำได้ หากเป็นมาตรฐานกลางที่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานของรัฐ
ไม่ขัดต่อมาตรา 8 ของ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ เพราะเป็นไปเพื่อประโยชน์ของราชการ
ไม่ขัดต่อข้อ 21 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ เพราะสามารถกำหนดมาตรฐาน มอก. ได้โดยตรง
สามารถทำได้ตามแนวทางของ ว214 ตราบใดที่ มอก. เป็นมาตรฐานที่ผู้ผลิตรายอื่นสามารถขอรับรองได้
ข้อควรระวัง:
หน่วยงานไม่มีหน้าที่ต้องแสดงหลักฐานว่าทำไมมีผู้ผลิตเพียงรายเดียว เพราะเป็นเรื่องของกลไกตลาด
หน่วยงานควรตรวจสอบข้อมูลจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เพื่อยืนยันว่ามาตรฐาน มอก. ที่กำหนดนั้นเป็นมาตรฐานที่ได้รับการรับรองแล้ว
หากดำเนินการตามแนวทางนี้ หน่วยงานสามารถกำหนด มอก. ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
