คลังความรู้โยธาไทย 11/2/2025
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเพื่อการทดสอบ ใครเป็นผู้รับผิดชอบ?
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเพื่อการทดสอบ ใครเป็นผู้รับผิดชอบ? และแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้อง
บทนำ : การทดสอบกำลังอัดของคอนกรีต เป็นขั้นตอนสำคัญในงานก่อสร้าง เพื่อให้มั่นใจว่าคอนกรีตที่ใช้มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานที่กำหนด หนึ่งในกระบวนการที่ต้องดำเนินการอย่างถูกต้องคือ การเก็บตัวอย่างคอนกรีตจากหน้างานเพื่อนำไปทดสอบ
คำถามสำคัญที่มักเกิดขึ้นคือ:
“ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการเก็บตัวอย่างคอนกรีต?”
“แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องควรเป็นอย่างไร?”
“ผู้ว่าจ้างหรือผู้รับจ้างต้องทำอะไรบ้าง?”
บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจอย่างชัดเจน
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเป็นหน้าที่ของใคร?
2.1 ผู้รับจ้างเป็นผู้รับผิดชอบหลัก
ตามข้อกำหนดในสัญญาก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการเก็บตัวอย่างคอนกรีต เนื่องจากเป็นผู้จัดหาคอนกรีต และต้องรับรองว่าวัสดุที่ใช้ตรงตามข้อกำหนดของสัญญา
การเก็บตัวอย่างต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบแปลนก่อสร้าง
ต้องเก็บตัวอย่างจากคอนกรีตที่กำลังถูกเทลงแบบ ไม่ใช่จากส่วนที่เหลือในรถโม่
2.2 ผู้ควบคุมงานของฝ่ายผู้ว่าจ้างต้องกำกับดูแล
ตามมาตรา 101 แห่ง พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ และข้อ 178 ของระเบียบกระทรวงการคลังฯ
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้รับจ้างเก็บตัวอย่างถูกต้องตามแบบก่อสร้าง
ต้องกำกับดูแลทุกขั้นตอน ไม่ใช่แค่สุ่มตรวจสอบภายหลัง
ต้องมีการบันทึกข้อมูลหรือใช้ภาพถ่ายเป็นหลักฐานการเก็บตัวอย่าง
ต้องลงนามรับรองการเก็บตัวอย่างทุกครั้ง เพื่อป้องกันการเปลี่ยนแปลงตัวอย่าง
วิธีการเก็บตัวอย่างคอนกรีตที่ถูกต้อง
3.1 ควรเก็บตัวอย่างคอนกรีตเมื่อใด?
ต้องเก็บตัวอย่างขณะเทคอนกรีต ไม่ใช่ก่อนหรือหลังจากเทเสร็จ
จำนวนตัวอย่างต้องเป็นไปตามที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
หากแบบก่อสร้างไม่ได้ระบุจำนวนตัวอย่าง ผู้ควบคุมงานต้องยึดตามแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างต้องเก็บเป็นชุด (เช่น ชุดละ 3 ก้อน) ตามที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
3.2 ขั้นตอนการเก็บตัวอย่างคอนกรีตที่ถูกต้อง
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตต้องเป็นไปตาม หลักมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบแปลนก่อสร้าง ซึ่งโดยทั่วไปต้องดำเนินการดังนี้:
การเตรียมแม่พิมพ์
ใช้แม่พิมพ์โลหะหรือพลาสติกที่แข็งแรง และมีขนาดตามมาตรฐานที่กำหนด (เช่น ลูกบาศก์ 150x150x150 มม. หรือ ทรงกระบอก Ø150x300 มม.)
ต้องทำความสะอาดและทาน้ำมันกันติดก่อนหล่อคอนกรีต
การตักและเทคอนกรีตลงแม่พิมพ์
แบ่งการเทคอนกรีตออกเป็นชั้น ๆ ตามมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบก่อสร้าง
แต่ละชั้นต้องมีการกระทุ้งเพื่อไล่อากาศ โดยใช้แท่งเหล็กกระทุ้งตามมาตรฐานที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
โดยทั่วไป การกระทุ้งอาจใช้ 25 ครั้งต่อชั้นสำหรับตัวอย่างทรงกระบอก และ 35 ครั้งสำหรับลูกบาศก์ แต่ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานที่ระบุไว้ในแบบแปลนก่อสร้างเป็นหลัก
การปรับแต่งผิวหน้าคอนกรีต
ใช้เกรียงปรับแต่งให้เรียบเสมอกัน
เขียนเครื่องหมายหรือหมายเลขบนตัวอย่างเพื่อป้องกันการสับสน และเพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบภายหลัง
การบ่มตัวอย่างคอนกรีตที่เหมาะสม
หลังจากเก็บตัวอย่างแล้ว ต้องปล่อยทิ้งไว้ในแม่พิมพ์ในที่ร่มไม่เกิน 16-24 ชั่วโมงก่อนถอดแบบ (ตามที่ระบุในแบบก่อสร้าง)
ต้องบ่มตัวอย่างในน้ำที่ควบคุมอุณหภูมิ หรือห่อด้วยวัสดุเปียกเพื่อรักษาความชื้นจนกว่าจะถึงเวลาทดสอบ
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่ากระบวนการบ่มเป็นไปตามมาตรฐานในแบบก่อสร้าง
ต้องมีบันทึกเกี่ยวกับกระบวนการบ่ม เช่น วันที่เริ่มบ่ม และอุณหภูมิของน้ำบ่ม
การนำส่งตัวอย่างคอนกรีตและการป้องกันการเปลี่ยนตัวอย่าง
ทำเครื่องหมายบนตัวอย่าง เช่น ใช้สีพิเศษ หรือสลักหมายเลขโครงการ
ต้องมีเอกสารลงนามรับรองตัวอย่างจากทั้งผู้รับจ้างและผู้ควบคุมงาน
กำหนดให้ห้องปฏิบัติการทดสอบต้องบันทึกหมายเลขตัวอย่างที่รับไป เพื่อตรวจสอบย้อนกลับได้
ค่าใช้จ่ายในการทดสอบคอนกรีต
ค่าใช้จ่ายในการทดสอบเป็นค่างานต้นทุนที่รวมอยู่ในราคากลางของงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิ์เรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากผู้ว่าจ้าง
ค่าใช้จ่ายในการนำส่งตัวอย่างเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้าง ไม่ใช่ของหน่วยงานผู้ว่าจ้าง
บทสรุป
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้าง แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ว่าจ้าง
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบการเก็บตัวอย่าง การบ่ม และการนำส่งตัวอย่างให้เป็นไปตามแบบก่อสร้าง
การทำเครื่องหมายบนตัวอย่างและการควบคุมการนำส่งเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันการเปลี่ยนตัวอย่าง
แนวทางนี้ช่วยให้มั่นใจว่าการควบคุมคุณภาพคอนกรีตในโครงการก่อสร้างของภาครัฐเป็นไปอย่างถูกต้อง แม้ในหน่วยงานที่มีบุคลากรจำกัด
อ่านให้เข้าใจ และปฏิบัติให้ถูกต้อง เพื่อคุณภาพของงานก่อสร้างที่มั่นคงและปลอดภัย!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
บทนำ : การทดสอบกำลังอัดของคอนกรีต เป็นขั้นตอนสำคัญในงานก่อสร้าง เพื่อให้มั่นใจว่าคอนกรีตที่ใช้มีคุณภาพตรงตามมาตรฐานที่กำหนด หนึ่งในกระบวนการที่ต้องดำเนินการอย่างถูกต้องคือ การเก็บตัวอย่างคอนกรีตจากหน้างานเพื่อนำไปทดสอบ
คำถามสำคัญที่มักเกิดขึ้นคือ:
“ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการเก็บตัวอย่างคอนกรีต?”
“แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องควรเป็นอย่างไร?”
“ผู้ว่าจ้างหรือผู้รับจ้างต้องทำอะไรบ้าง?”
บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจอย่างชัดเจน
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเป็นหน้าที่ของใคร?
2.1 ผู้รับจ้างเป็นผู้รับผิดชอบหลัก
ตามข้อกำหนดในสัญญาก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการเก็บตัวอย่างคอนกรีต เนื่องจากเป็นผู้จัดหาคอนกรีต และต้องรับรองว่าวัสดุที่ใช้ตรงตามข้อกำหนดของสัญญา
การเก็บตัวอย่างต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบแปลนก่อสร้าง
ต้องเก็บตัวอย่างจากคอนกรีตที่กำลังถูกเทลงแบบ ไม่ใช่จากส่วนที่เหลือในรถโม่
2.2 ผู้ควบคุมงานของฝ่ายผู้ว่าจ้างต้องกำกับดูแล
ตามมาตรา 101 แห่ง พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ และข้อ 178 ของระเบียบกระทรวงการคลังฯ
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้รับจ้างเก็บตัวอย่างถูกต้องตามแบบก่อสร้าง
ต้องกำกับดูแลทุกขั้นตอน ไม่ใช่แค่สุ่มตรวจสอบภายหลัง
ต้องมีการบันทึกข้อมูลหรือใช้ภาพถ่ายเป็นหลักฐานการเก็บตัวอย่าง
ต้องลงนามรับรองการเก็บตัวอย่างทุกครั้ง เพื่อป้องกันการเปลี่ยนแปลงตัวอย่าง
วิธีการเก็บตัวอย่างคอนกรีตที่ถูกต้อง
3.1 ควรเก็บตัวอย่างคอนกรีตเมื่อใด?
ต้องเก็บตัวอย่างขณะเทคอนกรีต ไม่ใช่ก่อนหรือหลังจากเทเสร็จ
จำนวนตัวอย่างต้องเป็นไปตามที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
หากแบบก่อสร้างไม่ได้ระบุจำนวนตัวอย่าง ผู้ควบคุมงานต้องยึดตามแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างต้องเก็บเป็นชุด (เช่น ชุดละ 3 ก้อน) ตามที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
3.2 ขั้นตอนการเก็บตัวอย่างคอนกรีตที่ถูกต้อง
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตต้องเป็นไปตาม หลักมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบแปลนก่อสร้าง ซึ่งโดยทั่วไปต้องดำเนินการดังนี้:
การเตรียมแม่พิมพ์
ใช้แม่พิมพ์โลหะหรือพลาสติกที่แข็งแรง และมีขนาดตามมาตรฐานที่กำหนด (เช่น ลูกบาศก์ 150x150x150 มม. หรือ ทรงกระบอก Ø150x300 มม.)
ต้องทำความสะอาดและทาน้ำมันกันติดก่อนหล่อคอนกรีต
การตักและเทคอนกรีตลงแม่พิมพ์
แบ่งการเทคอนกรีตออกเป็นชั้น ๆ ตามมาตรฐานที่อ้างอิงในแบบก่อสร้าง
แต่ละชั้นต้องมีการกระทุ้งเพื่อไล่อากาศ โดยใช้แท่งเหล็กกระทุ้งตามมาตรฐานที่กำหนดในแบบก่อสร้าง
โดยทั่วไป การกระทุ้งอาจใช้ 25 ครั้งต่อชั้นสำหรับตัวอย่างทรงกระบอก และ 35 ครั้งสำหรับลูกบาศก์ แต่ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานที่ระบุไว้ในแบบแปลนก่อสร้างเป็นหลัก
การปรับแต่งผิวหน้าคอนกรีต
ใช้เกรียงปรับแต่งให้เรียบเสมอกัน
เขียนเครื่องหมายหรือหมายเลขบนตัวอย่างเพื่อป้องกันการสับสน และเพื่อให้ง่ายต่อการตรวจสอบภายหลัง
การบ่มตัวอย่างคอนกรีตที่เหมาะสม
หลังจากเก็บตัวอย่างแล้ว ต้องปล่อยทิ้งไว้ในแม่พิมพ์ในที่ร่มไม่เกิน 16-24 ชั่วโมงก่อนถอดแบบ (ตามที่ระบุในแบบก่อสร้าง)
ต้องบ่มตัวอย่างในน้ำที่ควบคุมอุณหภูมิ หรือห่อด้วยวัสดุเปียกเพื่อรักษาความชื้นจนกว่าจะถึงเวลาทดสอบ
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่ากระบวนการบ่มเป็นไปตามมาตรฐานในแบบก่อสร้าง
ต้องมีบันทึกเกี่ยวกับกระบวนการบ่ม เช่น วันที่เริ่มบ่ม และอุณหภูมิของน้ำบ่ม
การนำส่งตัวอย่างคอนกรีตและการป้องกันการเปลี่ยนตัวอย่าง
ทำเครื่องหมายบนตัวอย่าง เช่น ใช้สีพิเศษ หรือสลักหมายเลขโครงการ
ต้องมีเอกสารลงนามรับรองตัวอย่างจากทั้งผู้รับจ้างและผู้ควบคุมงาน
กำหนดให้ห้องปฏิบัติการทดสอบต้องบันทึกหมายเลขตัวอย่างที่รับไป เพื่อตรวจสอบย้อนกลับได้
ค่าใช้จ่ายในการทดสอบคอนกรีต
ค่าใช้จ่ายในการทดสอบเป็นค่างานต้นทุนที่รวมอยู่ในราคากลางของงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิ์เรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากผู้ว่าจ้าง
ค่าใช้จ่ายในการนำส่งตัวอย่างเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้าง ไม่ใช่ของหน่วยงานผู้ว่าจ้าง
บทสรุป
การเก็บตัวอย่างคอนกรีตเป็นหน้าที่ของผู้รับจ้าง แต่ต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ว่าจ้าง
ผู้ควบคุมงานต้องตรวจสอบการเก็บตัวอย่าง การบ่ม และการนำส่งตัวอย่างให้เป็นไปตามแบบก่อสร้าง
การทำเครื่องหมายบนตัวอย่างและการควบคุมการนำส่งเป็นมาตรการสำคัญในการป้องกันการเปลี่ยนตัวอย่าง
แนวทางนี้ช่วยให้มั่นใจว่าการควบคุมคุณภาพคอนกรีตในโครงการก่อสร้างของภาครัฐเป็นไปอย่างถูกต้อง แม้ในหน่วยงานที่มีบุคลากรจำกัด
อ่านให้เข้าใจ และปฏิบัติให้ถูกต้อง เพื่อคุณภาพของงานก่อสร้างที่มั่นคงและปลอดภัย!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
