คลังความรู้โยธาไทย 12/5/2025
เงินประกันผลงานหัก ไม่ใช่หลักประกันสัญญา เข้าใจให้ตรง ก่อนใช้ Factor F ผิด
เงินประกันผลงานหัก ไม่ใช่หลักประกันสัญญา เข้าใจให้ตรง ก่อนใช้ Factor F ผิด
ในการคำนวณ ราคากลางงานก่อสร้าง ตามประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ
เราจะใช้ “ตาราง Factor F” ซึ่งมีเงื่อนไขที่ต้องระบุให้ถูกต้องก่อนเลือกใช้ ได้แก่
เงินล่วงหน้า
เงินประกันผลงานหัก
อัตราดอกเบี้ยเงินกู้
อัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
โดยเฉพาะเงื่อนไข “เงินประกันผลงานหัก” ที่หลายคนยัง เข้าใจผิดอย่างร้ายแรง
บางคนเข้าว่าเป็นเรื่องเดียวกับ “หลักประกันสัญญา” ซึ่งผิดโดยสิ้นเชิง
วันนี้จะขออธิบายให้เข้าใจแบบไม่ต้องแปล ไม่ต้องตีความ แต่ใช้ถ้อยคำตรงจากต้นฉบับตามสัญญาและระเบียบ
เพื่อให้ทุกคนเข้าใจว่า…
⸻
1. “หลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา” (ข้อ 3)
อ้างอิงจาก สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 3
“ในขณะทำสัญญานี้ ผู้รับจ้างได้นำหลักประกันเป็น… เป็นจำนวนเงิน… ซึ่งเท่ากับร้อยละ… ของราคาค่าจ้างตามสัญญา มามอบให้แก่ผู้ว่าจ้างเพื่อเป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญานี้…”
“ผู้ว่าจ้างจะคืนให้แก่ผู้รับจ้างโดยไม่มีดอกเบี้ยเมื่อผู้รับจ้างพ้นจากข้อผูกพันและความรับผิดทั้งปวงตามสัญญานี้แล้ว”
โดยปกติจะคืนให้ผู้รับจ้างเมื่อผลระยะเวลาประกันความชำรุดบกพร่องตามเงื่อนไขของสัญญาจ้างก่อสร้างข้อ 8 (ปกติ 2 ปีหลังรับมอบครั้งสุดท้าย)
สรุปตรง ๆ:
หลักประกันนี้ต้องมอบตั้งแต่ “วันทำสัญญา”
วางครั้งเดียว และอยู่กับหน่วยงาน “ตลอดอายุสัญญา”
ใช้ค้ำประกันว่า จะไม่ทิ้งงาน และจะปฏิบัติตามสัญญาโดยครบถ้วน
ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับตาราง Factor F
เพราะไม่ใช่เงินที่หักระหว่างจ่ายงวด
⸻
2. “เงินประกันผลงานหัก” (ข้อ 6)
อ้างอิงจาก สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 6
“ในการจ่ายเงินค่าจ้างให้แก่ผู้รับจ้างแต่ละงวด ผู้ว่าจ้างจะหักเงินจำนวนร้อยละ…(…) ของเงินที่ต้องจ่ายในงวดนั้น เพื่อเป็นประกันผลงาน…”
“ผู้ว่าจ้างจะคืนเงินประกันผลงาน…โดยไม่มีดอกเบี้ยให้แก่ผู้รับจ้าง พร้อมกับการจ่ายเงินค่าจ้างงวดสุดท้าย”
สรุปชัด ๆ:
นี่คือ เงินที่หักทีละงวด ขณะจ่ายค่าจ้าง เช่น 0%(ไม่หัก) 5% หรือ 10%
เป็นคนละเรื่องกับการวางหลักประกันข้อ 3 โดยสิ้นเชิง
และเงื่อนไขนี้เองที่ต้องระบุในตาราง Factor F ทุกครั้ง
⸻
3. ถ้ายังไม่เข้าใจ มาดูตัวอย่าง
สมมุติว่ามีสัญญาจ้างงาน 3 งวด งวดละ 1,000,000 บาท
และกำหนดให้ หักเงินประกันผลงาน 10%
ผู้รับจ้างจะได้รับค่าจ้างในแต่ละงวดดังนี้:
งวดที่ 1 ได้ 900,000 บาท (หัก 100,000 บาท)
งวดที่ 2 ได้ 900,000 บาท (หัก 100,000 บาท)
งวดที่ 3 ได้ 1,000,000 บาท (งวดสุดท้ายไม่หัก)
ส่วนที่หักไว้รวม 300,000 บาท จะคืนตอนพร้อมงวดสุดท้าย
เงินไม่หาย แต่จม ผู้รับจ้างต้องควักทุนตัวเองทำงานมากขึ้น
นี่แหละคือเหตุผลที่ Factor F ต้องเพิ่มขึ้น เพื่อชดเชยเงินที่ถูกหักไว้
⸻
4. เงื่อนไขตาราง Factor F ที่ต้องเลือกให้ถูกต้อง
ตามภาพที่แนบมา ตาราง Factor F จะเปลี่ยนไปตาม 4 ตัวแปร ได้แก่
1. เงินล่วงหน้า: เลือกได้ 0%, 5%, 10% หรือ 15% (แต่ไม่เกิน 15%)
2. เงินประกันผลงานหัก: เลือกได้ 0%, 5% หรือ 10% (เท่าที่มีตารางรองรับ)
3. อัตราดอกเบี้ยเงินกู้: กำหนดโดยกรมบัญชีกลาง (ปัจจุบันใช้ 7%)
4. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT): กำหนดโดยกฎหมาย (ปัจจุบันใช้ 7%)
ตาราง Factor F มีหลายชุดขึ้นอยู่กับ “% ที่เลือกได้ในข้อ 1 และ 2”
แต่ ข้อ 3 และ 4 ไม่มีตัวเลือกให้หน่วยงานเปลี่ยนเอง
หากมีการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ หรือ VAT
กรมบัญชีกลางจะเป็นผู้ปรับปรุงตาราง Factor F ใหม่
และหน่วยงานต้องใช้ตารางใหม่ที่ออกโดยกรมบัญชีกลางเท่านั้น
⸻
5. แล้วระเบียบข้อ 168 เกี่ยวอะไร?
ระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อ 168
“…หลักประกันสัญญา ให้กำหนดอัตราร้อยละ 5… หรือไม่เกิน 10…”
“…เป็นหลักประกันตลอดอายุสัญญา… และหากไม่พออาจหักเงินงวดสุดท้ายเพื่อเติมให้ครบได้…”
ระเบียบนี้จึงสัมพันธ์โดยตรงกับ “ข้อ 3” ของสัญญาเท่านั้น
ไม่เกี่ยวกับการหักเงินแต่ละงวด
และ ไม่มีผลต่อการคำนวณ Factor F แต่อย่างใด
อย่าเอาข้อ 168 มาใช้กับ Factor F ให้สับสน
เพราะ Factor F พิจารณาเฉพาะ “เงินล่วงหน้า” และ “เงินประกันผลงานหัก” เท่านั้น
ไม่เกี่ยวกับหลักประกันสัญญาที่ต้องวางต้นงวดหรือปรับปรุงระหว่างปี
⸻
สรุปตรง ๆ ไม่อ้อม
ข้อ 3 = หลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา = ไม่เกี่ยวกับตาราง Factor F
ข้อ 6 = เงินประกันผลงานหัก = เป็นตัวแปรสำคัญในตาราง Factor F
หักมาก → Factor F สูง → ราคากลางสูง
หักน้อยหรือไม่หักเลย → Factor F ต่ำ → ราคากลางลดลง
⸻
ถ้าใช้ผิด ไม่ใช่แค่ราคากลางเพี้ยน แต่ทั้งระบบจัดจ้างจะเสียหาย
อย่าเอา “ข้อ 3” มาใช้แทน “ข้อ 6” เด็ดขาด
เพราะมันคือ คนละหน้าที่ คนละกลไก คนละผลทางบัญชี
และ คนละผลกับ Factor F โดยสิ้นเชิง
⸻
แชร์โพสต์นี้ให้ถึงทุกหน่วยงาน ทุกคนที่เกี่ยวข้องกับราคากลาง
ยิ่งผู้บริหารไม่เข้าใจเรื่องนี้ ยิ่งต้องอ่าน
ยิ่งพัสดุโดนถามราคา ยิ่งต้องรู้
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
ในการคำนวณ ราคากลางงานก่อสร้าง ตามประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ
เราจะใช้ “ตาราง Factor F” ซึ่งมีเงื่อนไขที่ต้องระบุให้ถูกต้องก่อนเลือกใช้ ได้แก่
เงินล่วงหน้า
เงินประกันผลงานหัก
อัตราดอกเบี้ยเงินกู้
อัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
โดยเฉพาะเงื่อนไข “เงินประกันผลงานหัก” ที่หลายคนยัง เข้าใจผิดอย่างร้ายแรง
บางคนเข้าว่าเป็นเรื่องเดียวกับ “หลักประกันสัญญา” ซึ่งผิดโดยสิ้นเชิง
วันนี้จะขออธิบายให้เข้าใจแบบไม่ต้องแปล ไม่ต้องตีความ แต่ใช้ถ้อยคำตรงจากต้นฉบับตามสัญญาและระเบียบ
เพื่อให้ทุกคนเข้าใจว่า…
⸻
1. “หลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา” (ข้อ 3)
อ้างอิงจาก สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 3
“ในขณะทำสัญญานี้ ผู้รับจ้างได้นำหลักประกันเป็น… เป็นจำนวนเงิน… ซึ่งเท่ากับร้อยละ… ของราคาค่าจ้างตามสัญญา มามอบให้แก่ผู้ว่าจ้างเพื่อเป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญานี้…”
“ผู้ว่าจ้างจะคืนให้แก่ผู้รับจ้างโดยไม่มีดอกเบี้ยเมื่อผู้รับจ้างพ้นจากข้อผูกพันและความรับผิดทั้งปวงตามสัญญานี้แล้ว”
โดยปกติจะคืนให้ผู้รับจ้างเมื่อผลระยะเวลาประกันความชำรุดบกพร่องตามเงื่อนไขของสัญญาจ้างก่อสร้างข้อ 8 (ปกติ 2 ปีหลังรับมอบครั้งสุดท้าย)
สรุปตรง ๆ:
หลักประกันนี้ต้องมอบตั้งแต่ “วันทำสัญญา”
วางครั้งเดียว และอยู่กับหน่วยงาน “ตลอดอายุสัญญา”
ใช้ค้ำประกันว่า จะไม่ทิ้งงาน และจะปฏิบัติตามสัญญาโดยครบถ้วน
ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับตาราง Factor F
เพราะไม่ใช่เงินที่หักระหว่างจ่ายงวด
⸻
2. “เงินประกันผลงานหัก” (ข้อ 6)
อ้างอิงจาก สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 6
“ในการจ่ายเงินค่าจ้างให้แก่ผู้รับจ้างแต่ละงวด ผู้ว่าจ้างจะหักเงินจำนวนร้อยละ…(…) ของเงินที่ต้องจ่ายในงวดนั้น เพื่อเป็นประกันผลงาน…”
“ผู้ว่าจ้างจะคืนเงินประกันผลงาน…โดยไม่มีดอกเบี้ยให้แก่ผู้รับจ้าง พร้อมกับการจ่ายเงินค่าจ้างงวดสุดท้าย”
สรุปชัด ๆ:
นี่คือ เงินที่หักทีละงวด ขณะจ่ายค่าจ้าง เช่น 0%(ไม่หัก) 5% หรือ 10%
เป็นคนละเรื่องกับการวางหลักประกันข้อ 3 โดยสิ้นเชิง
และเงื่อนไขนี้เองที่ต้องระบุในตาราง Factor F ทุกครั้ง
⸻
3. ถ้ายังไม่เข้าใจ มาดูตัวอย่าง
สมมุติว่ามีสัญญาจ้างงาน 3 งวด งวดละ 1,000,000 บาท
และกำหนดให้ หักเงินประกันผลงาน 10%
ผู้รับจ้างจะได้รับค่าจ้างในแต่ละงวดดังนี้:
งวดที่ 1 ได้ 900,000 บาท (หัก 100,000 บาท)
งวดที่ 2 ได้ 900,000 บาท (หัก 100,000 บาท)
งวดที่ 3 ได้ 1,000,000 บาท (งวดสุดท้ายไม่หัก)
ส่วนที่หักไว้รวม 300,000 บาท จะคืนตอนพร้อมงวดสุดท้าย
เงินไม่หาย แต่จม ผู้รับจ้างต้องควักทุนตัวเองทำงานมากขึ้น
นี่แหละคือเหตุผลที่ Factor F ต้องเพิ่มขึ้น เพื่อชดเชยเงินที่ถูกหักไว้
⸻
4. เงื่อนไขตาราง Factor F ที่ต้องเลือกให้ถูกต้อง
ตามภาพที่แนบมา ตาราง Factor F จะเปลี่ยนไปตาม 4 ตัวแปร ได้แก่
1. เงินล่วงหน้า: เลือกได้ 0%, 5%, 10% หรือ 15% (แต่ไม่เกิน 15%)
2. เงินประกันผลงานหัก: เลือกได้ 0%, 5% หรือ 10% (เท่าที่มีตารางรองรับ)
3. อัตราดอกเบี้ยเงินกู้: กำหนดโดยกรมบัญชีกลาง (ปัจจุบันใช้ 7%)
4. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT): กำหนดโดยกฎหมาย (ปัจจุบันใช้ 7%)
ตาราง Factor F มีหลายชุดขึ้นอยู่กับ “% ที่เลือกได้ในข้อ 1 และ 2”
แต่ ข้อ 3 และ 4 ไม่มีตัวเลือกให้หน่วยงานเปลี่ยนเอง
หากมีการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ หรือ VAT
กรมบัญชีกลางจะเป็นผู้ปรับปรุงตาราง Factor F ใหม่
และหน่วยงานต้องใช้ตารางใหม่ที่ออกโดยกรมบัญชีกลางเท่านั้น
⸻
5. แล้วระเบียบข้อ 168 เกี่ยวอะไร?
ระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อ 168
“…หลักประกันสัญญา ให้กำหนดอัตราร้อยละ 5… หรือไม่เกิน 10…”
“…เป็นหลักประกันตลอดอายุสัญญา… และหากไม่พออาจหักเงินงวดสุดท้ายเพื่อเติมให้ครบได้…”
ระเบียบนี้จึงสัมพันธ์โดยตรงกับ “ข้อ 3” ของสัญญาเท่านั้น
ไม่เกี่ยวกับการหักเงินแต่ละงวด
และ ไม่มีผลต่อการคำนวณ Factor F แต่อย่างใด
อย่าเอาข้อ 168 มาใช้กับ Factor F ให้สับสน
เพราะ Factor F พิจารณาเฉพาะ “เงินล่วงหน้า” และ “เงินประกันผลงานหัก” เท่านั้น
ไม่เกี่ยวกับหลักประกันสัญญาที่ต้องวางต้นงวดหรือปรับปรุงระหว่างปี
⸻
สรุปตรง ๆ ไม่อ้อม
ข้อ 3 = หลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา = ไม่เกี่ยวกับตาราง Factor F
ข้อ 6 = เงินประกันผลงานหัก = เป็นตัวแปรสำคัญในตาราง Factor F
หักมาก → Factor F สูง → ราคากลางสูง
หักน้อยหรือไม่หักเลย → Factor F ต่ำ → ราคากลางลดลง
⸻
ถ้าใช้ผิด ไม่ใช่แค่ราคากลางเพี้ยน แต่ทั้งระบบจัดจ้างจะเสียหาย
อย่าเอา “ข้อ 3” มาใช้แทน “ข้อ 6” เด็ดขาด
เพราะมันคือ คนละหน้าที่ คนละกลไก คนละผลทางบัญชี
และ คนละผลกับ Factor F โดยสิ้นเชิง
⸻
แชร์โพสต์นี้ให้ถึงทุกหน่วยงาน ทุกคนที่เกี่ยวข้องกับราคากลาง
ยิ่งผู้บริหารไม่เข้าใจเรื่องนี้ ยิ่งต้องอ่าน
ยิ่งพัสดุโดนถามราคา ยิ่งต้องรู้
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
