คลังความรู้โยธาไทย 13/2/2025
กำหนดค่าปรับผิดพลาด ในสัญญาก่อสร้างอาคารเรียน ผู้รับจ้างไม่ยอมแก้สัญญา
กรณีกำหนดค่าปรับผิดพลาดในสัญญาก่อสร้างอาคารเรียน ผู้รับจ้างไม่ยอมแก้สัญญา หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาได้หรือไม่?
คำถาม: : โครงการก่อสร้างอาคารเรียน วงเงินสัญญา 19,000,000 บาท
สัญญาจ้างก่อสร้างข้อ 17 ระบุ ค่าปรับล่าช้าวันละ 300 บาท ซึ่งต่ำกว่าหลักเกณฑ์ที่ถูกต้อง
ตามระเบียบข้อ 162 ค่าปรับต้องอยู่ในช่วง 0.01 - 0.10% ของราคางานจ้าง → ค่าปรับที่ถูกต้องควรเป็น 19,000 บาท/วัน
ขณะนี้งานก่อสร้างแล้วเสร็จ และคณะกรรมการตรวจรับได้ตรวจรับงานไปแล้ว
อยู่ระหว่างกระบวนการเบิกจ่ายเงิน
หน่วยงานต้องการแก้ไขสัญญาให้ถูกต้อง และแจ้งให้ผู้รับจ้างยินยอมแก้ไขสัญญา
แต่ผู้รับจ้างไม่ยินยอม และยืนยันว่าต้องใช้ค่าปรับ 300 บาท/วันตามที่ระบุในสัญญา
ในกรณีนี้ หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาได้หรือไม่? และผู้รับจ้างสามารถใช้สิทธิ์ทางศาลเพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมได้อย่างไร?
คำตอบ:
เงื่อนไขในประกาศประกวดราคา กำหนดให้ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบ
เงื่อนไขในประกาศประกวดราคา
“ในระหว่างระยะเวลาการก่อสร้าง ผู้ยื่นข้อเสนอที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็นผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายและระเบียบได้กำหนดไว้โดยเคร่งครัด”
ข้อกำหนดนี้มีผลผูกพันทางกฎหมาย เพราะผู้รับจ้างได้ยอมรับเงื่อนไขดังกล่าวตั้งแต่การเข้าร่วมประกวดราคา
ดังนั้น หากสัญญามีข้อผิดพลาดที่ขัดต่อกฎหมายและระเบียบ ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิ์ยืนยันให้ใช้เงื่อนไขที่ผิดพลาดนั้น
แม้ว่าสัญญาระบุค่าปรับผิดพลาดเป็น 300 บาท/วัน แต่หากขัดต่อระเบียบข้อ 162 ซึ่งกำหนดให้ค่าปรับต้องอยู่ในช่วง 0.01 - 0.10% ของราคางาน ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าวโดยไม่มีข้อยกเว้น
การที่ผู้รับจ้างยืนยันให้ใช้ค่าปรับที่ผิดพลาด ถือเป็นการขัดต่อเงื่อนไขในประกาศประกวดราคา และขัดต่อหลักกฎหมายที่ใช้บังคับ
การแก้ไขสัญญาตามมาตรา 97 และหลักการของสัญญาทางปกครอง
2.1 การใช้มาตรา 97 ในการแก้ไขสัญญา
มาตรา 97 ของพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ ระบุว่า:
“สัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือที่ได้ลงนามแล้วจะแก้ไขไม่ได้ เว้นแต่ในกรณีที่มีความจำเป็นและเป็นไปเพื่อประโยชน์ของรัฐ”
2.2 หลักการของสัญญาทางปกครองที่ให้เอกสิทธิ์แก่ฝ่ายรัฐในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว
โครงการนี้เป็นสัญญาทางปกครอง เนื่องจากเป็นโครงการก่อสร้างอาคารเรียน ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการบริการสาธารณะ
สัญญาทางปกครองมีลักษณะพิเศษแตกต่างจากสัญญาทางแพ่ง โดยให้ฝ่ายรัฐมีเอกสิทธิ์ในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว หากเป็นไปเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐและประชาชน
ดังนั้น การแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียวในกรณีนี้ ไม่ได้อาศัยเพียงมาตรา 97 เท่านั้น แต่ยังอาศัยหลักการพื้นฐานของสัญญาทางปกครองที่มีเอกสิทธิ์เหนือคู่สัญญาภาคเอกชน
การแก้ไขสัญญาเพื่อให้ค่าปรับเป็นไปตามกฎหมาย ถือเป็นการใช้เอกสิทธิ์ของรัฐในสัญญาทางปกครอง ซึ่งสามารถดำเนินการได้แม้ผู้รับจ้างไม่ยินยอม
กรณีนี้สามารถแก้ไขสัญญาหลังการตรวจรับได้หรือไม่?
3.1 หลักทั่วไปเกี่ยวกับการแก้ไขสัญญาหลังการตรวจรับ
โดยปกติ การแก้ไขสัญญาควรกระทำก่อนการตรวจรับครั้งสุดท้าย เพื่อป้องกันปัญหาการเปลี่ยนแปลงเนื้องาน หรือเงื่อนไขสำคัญของสัญญาหลังจากที่มีการตรวจรับไปแล้ว
3.2 ข้อยกเว้นในกรณีนี้
การแก้ไขค่าปรับ ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงเนื้องานที่ตรวจรับไปแล้ว → ไม่มีผลกระทบต่อคุณภาพของงาน
มาตรา 181 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ระบุว่า แม้ตรวจรับแล้ว หน่วยงานยังสามารถเรียกค่าปรับที่ถูกต้องได้
ดังนั้น การแก้ไขหลังตรวจรับสามารถทำได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้เบิกจ่ายเงิน และเป็นการแก้ไขให้เป็นไปตามกฎหมาย
การแก้ไขสัญญาหลังตรวจรับในกรณีนี้ ไม่ขัดต่อหลักการตรวจรับพัสดุ เพราะไม่มีผลกระทบต่อเนื้องาน และเป็นเพียงการแก้ไขเงื่อนไขทางกฎหมายให้ถูกต้อง
สิทธิของผู้รับจ้างในการคัดค้าน และแนวทางการใช้สิทธิ์ทางศาล
4.1 ผู้รับจ้างมีสิทธิ์ยื่นฟ้องศาลปกครอง หากเห็นว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม
ผู้รับจ้างสามารถยื่นฟ้องศาลปกครองเพื่อขอให้ศาลพิจารณาว่า
การแก้ไขสัญญาของรัฐชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
ผู้รับจ้างได้รับความเสียหายที่ต้องได้รับการชดเชยหรือไม่
4.2 ข้อจำกัดในการฟ้องร้องของผู้รับจ้าง
หากการแก้ไขสัญญาของหน่วยงานรัฐเป็นไปเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐ และเป็นไปตามกฎหมาย ศาลอาจพิพากษายืนตามการแก้ไขของหน่วยงาน
หากศาลเห็นว่าผู้รับจ้างได้รับผลกระทบที่ไม่เป็นธรรม อาจมีคำสั่งให้หน่วยงานพิจารณาชดเชยความเสียหายตามหลักความเป็นธรรม
สรุปแนวทางปฏิบัติ
หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาได้ เพราะสัญญายังมีผลผูกพัน และต้องเป็นไปตามกฎหมาย
โครงการนี้เป็นสัญญาทางปกครอง → ฝ่ายรัฐมีเอกสิทธิ์ในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว แม้ว่าผู้รับจ้างไม่ยินยอม
หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาหลังตรวจรับได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้เบิกจ่ายเงิน และเป็นการแก้ไขให้เป็นไปตามกฎหมาย
ผู้รับจ้างสามารถฟ้องศาลปกครองได้ แต่หากการแก้ไขของรัฐเป็นไปตามกฎหมาย ศาลอาจยกฟ้อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
คำถาม: : โครงการก่อสร้างอาคารเรียน วงเงินสัญญา 19,000,000 บาท
สัญญาจ้างก่อสร้างข้อ 17 ระบุ ค่าปรับล่าช้าวันละ 300 บาท ซึ่งต่ำกว่าหลักเกณฑ์ที่ถูกต้อง
ตามระเบียบข้อ 162 ค่าปรับต้องอยู่ในช่วง 0.01 - 0.10% ของราคางานจ้าง → ค่าปรับที่ถูกต้องควรเป็น 19,000 บาท/วัน
ขณะนี้งานก่อสร้างแล้วเสร็จ และคณะกรรมการตรวจรับได้ตรวจรับงานไปแล้ว
อยู่ระหว่างกระบวนการเบิกจ่ายเงิน
หน่วยงานต้องการแก้ไขสัญญาให้ถูกต้อง และแจ้งให้ผู้รับจ้างยินยอมแก้ไขสัญญา
แต่ผู้รับจ้างไม่ยินยอม และยืนยันว่าต้องใช้ค่าปรับ 300 บาท/วันตามที่ระบุในสัญญา
ในกรณีนี้ หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาได้หรือไม่? และผู้รับจ้างสามารถใช้สิทธิ์ทางศาลเพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมได้อย่างไร?
คำตอบ:
เงื่อนไขในประกาศประกวดราคา กำหนดให้ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบ
เงื่อนไขในประกาศประกวดราคา
“ในระหว่างระยะเวลาการก่อสร้าง ผู้ยื่นข้อเสนอที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็นผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายและระเบียบได้กำหนดไว้โดยเคร่งครัด”
ข้อกำหนดนี้มีผลผูกพันทางกฎหมาย เพราะผู้รับจ้างได้ยอมรับเงื่อนไขดังกล่าวตั้งแต่การเข้าร่วมประกวดราคา
ดังนั้น หากสัญญามีข้อผิดพลาดที่ขัดต่อกฎหมายและระเบียบ ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิ์ยืนยันให้ใช้เงื่อนไขที่ผิดพลาดนั้น
แม้ว่าสัญญาระบุค่าปรับผิดพลาดเป็น 300 บาท/วัน แต่หากขัดต่อระเบียบข้อ 162 ซึ่งกำหนดให้ค่าปรับต้องอยู่ในช่วง 0.01 - 0.10% ของราคางาน ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามระเบียบดังกล่าวโดยไม่มีข้อยกเว้น
การที่ผู้รับจ้างยืนยันให้ใช้ค่าปรับที่ผิดพลาด ถือเป็นการขัดต่อเงื่อนไขในประกาศประกวดราคา และขัดต่อหลักกฎหมายที่ใช้บังคับ
การแก้ไขสัญญาตามมาตรา 97 และหลักการของสัญญาทางปกครอง
2.1 การใช้มาตรา 97 ในการแก้ไขสัญญา
มาตรา 97 ของพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ ระบุว่า:
“สัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือที่ได้ลงนามแล้วจะแก้ไขไม่ได้ เว้นแต่ในกรณีที่มีความจำเป็นและเป็นไปเพื่อประโยชน์ของรัฐ”
2.2 หลักการของสัญญาทางปกครองที่ให้เอกสิทธิ์แก่ฝ่ายรัฐในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว
โครงการนี้เป็นสัญญาทางปกครอง เนื่องจากเป็นโครงการก่อสร้างอาคารเรียน ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการบริการสาธารณะ
สัญญาทางปกครองมีลักษณะพิเศษแตกต่างจากสัญญาทางแพ่ง โดยให้ฝ่ายรัฐมีเอกสิทธิ์ในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว หากเป็นไปเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐและประชาชน
ดังนั้น การแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียวในกรณีนี้ ไม่ได้อาศัยเพียงมาตรา 97 เท่านั้น แต่ยังอาศัยหลักการพื้นฐานของสัญญาทางปกครองที่มีเอกสิทธิ์เหนือคู่สัญญาภาคเอกชน
การแก้ไขสัญญาเพื่อให้ค่าปรับเป็นไปตามกฎหมาย ถือเป็นการใช้เอกสิทธิ์ของรัฐในสัญญาทางปกครอง ซึ่งสามารถดำเนินการได้แม้ผู้รับจ้างไม่ยินยอม
กรณีนี้สามารถแก้ไขสัญญาหลังการตรวจรับได้หรือไม่?
3.1 หลักทั่วไปเกี่ยวกับการแก้ไขสัญญาหลังการตรวจรับ
โดยปกติ การแก้ไขสัญญาควรกระทำก่อนการตรวจรับครั้งสุดท้าย เพื่อป้องกันปัญหาการเปลี่ยนแปลงเนื้องาน หรือเงื่อนไขสำคัญของสัญญาหลังจากที่มีการตรวจรับไปแล้ว
3.2 ข้อยกเว้นในกรณีนี้
การแก้ไขค่าปรับ ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงเนื้องานที่ตรวจรับไปแล้ว → ไม่มีผลกระทบต่อคุณภาพของงาน
มาตรา 181 ของระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ระบุว่า แม้ตรวจรับแล้ว หน่วยงานยังสามารถเรียกค่าปรับที่ถูกต้องได้
ดังนั้น การแก้ไขหลังตรวจรับสามารถทำได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้เบิกจ่ายเงิน และเป็นการแก้ไขให้เป็นไปตามกฎหมาย
การแก้ไขสัญญาหลังตรวจรับในกรณีนี้ ไม่ขัดต่อหลักการตรวจรับพัสดุ เพราะไม่มีผลกระทบต่อเนื้องาน และเป็นเพียงการแก้ไขเงื่อนไขทางกฎหมายให้ถูกต้อง
สิทธิของผู้รับจ้างในการคัดค้าน และแนวทางการใช้สิทธิ์ทางศาล
4.1 ผู้รับจ้างมีสิทธิ์ยื่นฟ้องศาลปกครอง หากเห็นว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม
ผู้รับจ้างสามารถยื่นฟ้องศาลปกครองเพื่อขอให้ศาลพิจารณาว่า
การแก้ไขสัญญาของรัฐชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
ผู้รับจ้างได้รับความเสียหายที่ต้องได้รับการชดเชยหรือไม่
4.2 ข้อจำกัดในการฟ้องร้องของผู้รับจ้าง
หากการแก้ไขสัญญาของหน่วยงานรัฐเป็นไปเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐ และเป็นไปตามกฎหมาย ศาลอาจพิพากษายืนตามการแก้ไขของหน่วยงาน
หากศาลเห็นว่าผู้รับจ้างได้รับผลกระทบที่ไม่เป็นธรรม อาจมีคำสั่งให้หน่วยงานพิจารณาชดเชยความเสียหายตามหลักความเป็นธรรม
สรุปแนวทางปฏิบัติ
หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาได้ เพราะสัญญายังมีผลผูกพัน และต้องเป็นไปตามกฎหมาย
โครงการนี้เป็นสัญญาทางปกครอง → ฝ่ายรัฐมีเอกสิทธิ์ในการแก้ไขสัญญาฝ่ายเดียว แม้ว่าผู้รับจ้างไม่ยินยอม
หน่วยงานสามารถแก้ไขสัญญาหลังตรวจรับได้ ตราบใดที่ยังไม่ได้เบิกจ่ายเงิน และเป็นการแก้ไขให้เป็นไปตามกฎหมาย
ผู้รับจ้างสามารถฟ้องศาลปกครองได้ แต่หากการแก้ไขของรัฐเป็นไปตามกฎหมาย ศาลอาจยกฟ้อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
