คลังความรู้โยธาไทย 13/6/2025
นายช่างโยรา แต่มีใบอนุญาตภาคีวิศวกร ให้ทำงานฐานะวิศวกรได้แค่ไหน
นายช่างโยธามี “ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ระดับภาคีวิศวกร” แต่ไม่ได้สอบเข้ามาเป็น “วิศวกร”
หน่วยงานจะให้ทำหน้าที่วิศวกรได้ไหม
ในระบบราชการ โดยเฉพาะระดับท้องถิ่น
เราอาจพบเจ้าหน้าที่ที่มีตำแหน่ง “นายช่างโยธา”
สอบเข้ามาโดยใช้วุฒิ ปวส. ตามสายงานช่างเทคนิคทั่วไป
ต่อมาเจ้าตัวได้ศึกษาต่อจนจบปริญญาตรี และสามารถขึ้นทะเบียนเป็น
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมระดับภาคี ได้สำเร็จ
คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า…
หน่วยงานมีสิทธิแต่งตั้งให้เขาทำหน้าที่ “วิศวกร” เพื่อออกแบบและลงนามในแบบก่อสร้างได้หรือไม่
แล้วถ้าแต่งตั้งได้ เขาจะสามารถรับผิดชอบงานระดับใด
หากไม่มีใครในหน่วยงานที่เป็นวิศวกรเลย ควรทำอย่างไร
⸻
เริ่มจากสิ่งที่กฎหมายกำหนดไว้
ตามมาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
หากหน่วยงานรัฐจะดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างงานก่อสร้าง
จะต้องมี แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
และต้องจัดทำโดย “ผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญ” ซึ่งในกรณีของงานด้านวิศวกรรม
หมายถึง ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
แต่ในความเป็นจริง หน่วยงานจำนวนมากไม่มีตำแหน่ง “วิศวกร”
หรือมี แต่ยังไม่มีบุคลากรบรรจุในตำแหน่งนั้นเลย
ด้วยเหตุนี้
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21 วรรคสาม
จึงเปิดทางให้สามารถ แต่งตั้งบุคลากรจากภายนอก
หรือจาก หน่วยงานอื่น ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมมาร่วมเป็นกรรมการจัดทำแบบได้
เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปโดยถูกต้องตามกฎหมาย
⸻
ถ้าเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานมีใบอนุญาตฯ (แต่ไม่ได้สอบเข้ามาเป็นวิศวกร)
ในกรณีนี้…
แม้เจ้าหน้าที่จะมีคุณวุฒิปริญญาตรี และมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมแล้วก็ตาม
แต่เนื่องจาก ตำแหน่งที่ได้รับการบรรจุ ไม่ใช่วิศวกร
และ หน้าที่ตามตำแหน่งก็ไม่ได้ครอบคลุมถึงการออกแบบ หรือลงนามในฐานะวิศวกร
ดังนั้น… หน่วยงาน ไม่มีอำนาจที่จะออกคำสั่งบังคับ ให้เขาทำหน้าที่ในฐานะวิศวกร
หากเจ้าตัว ไม่สมัครใจ
⸻
หากเจ้าตัวสมัครใจ หน่วยงานสามารถแต่งตั้งได้ตามระเบียบ
หนทางที่ถูกต้องคือ
ให้แต่งตั้งบุคคลนั้นเป็น กรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม ซึ่งใช้ได้กับทั้งบุคลากรในและนอกหน่วยงาน
และเมื่อลงมือปฏิบัติงาน
หากมีการประชุมจริง ก็สามารถ เบิกค่าตอบแทนตามหนังสือ ว85 ได้เช่นเดียวกับกรรมการทั่วไป
• ประธานกรรมการ → 1,500 บาทต่อครั้ง
• กรรมการทั่วไป → 1,200 บาทต่อครั้ง
และแม้จะเป็นการประชุมผ่านระบบออนไลน์ ก็สามารถเบิกค่าตอบแทนได้ตามปกติ ตามระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฉบับที่สอง ซึ่งออกมาเพื่อรองรับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
วิธีนี้นอกจากจะถูกต้องตามระเบียบแล้ว
ยังเป็นการเคารพความสามารถและความสมัครใจของเจ้าหน้าที่
โดยไม่ฝืนใช้คุณสมบัติส่วนตัวของใครอย่างไม่เหมาะสม
⸻
ใบอนุญาตฯ มีขอบเขต ต้องใช้ให้ถูกระดับ
การที่เจ้าหน้าที่มีใบอนุญาตฯ ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถเซ็นแบบได้ทุกประเภท
เช่น หากเป็นเพียง ใบอนุญาตฯ ระดับภาคี
ก็สามารถรับผิดชอบเฉพาะงานที่อยู่ภายในขอบเขตของระดับภาคีเท่านั้น
ไม่สามารถเซ็นแบบอาคารสาธารณะ ไม่ว่าจะขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่ ถนนสามธารณะก็ออกแบบไม่ได้ หรืองานที่ต้องใช้ระดับสามัญวิศวกรขึ้นไป
หากฝ่าฝืน อาจถูก สภาวิศวกรลงโทษ จรรยาบรรณวิชาชีพ และส่งผลกระทบต่อ ความปลอดภัย ความถูกต้องของงานโดยรวม
⸻
ถ้าในหน่วยงานไม่มีใครที่สามารถเซ็นได้เลย ควรทำอย่างไร?
กฎหมายเปิดทางให้ใช้ “บุคลากรภายนอก” หรือ “บุคลากรจากหน่วยงานอื่น” ได้โดยไม่ผิดระเบียบ
เพียงแต่งตั้งให้ถูกต้องตาม ข้อ 21 วรรคสาม
และตรวจสอบคุณสมบัติตามวรรคสี่ว่า มีความรู้ความเชี่ยวชาญในงานนั้นจริง
และเมื่อแต่งตั้งอย่างถูกต้องแล้ว
บุคคลนั้นก็จะได้รับ ความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539
เช่นเดียวกับเจ้าหน้าที่ในหน่วยงาน
⸻
ตัวอย่างจากพื้นที่จริงในจังหวัดเชียงราย
เทศบาลแห่งหนึ่งในเขตจังหวัดเชียงราย
ไม่มีผู้ได้รับใบอนุญาตฯ ระดับสามัญอยู่ในองค์กร
จึงประสานขอวิศวกรจาก อบจ.เชียงราย มาร่วมเป็นกรรมการตามระเบียบข้อ 21
ทุกขั้นตอนใช้ การประชุมออนไลน์ทั้งหมด
วิศวกรไม่ต้องเดินทางกว่า 100 กิโลเมตร
มีการประชุมรวม 4–6 ครั้ง และได้รับค่าตอบแทนตามระเบียบครบทุกครั้ง
นี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างของการ ใช้กฎหมายให้สอดคล้องกับความจริง
โดยไม่ละเมิดวิชาชีพ และไม่ผลักภาระเกินความเหมาะสมให้ใครต้อง “เสียของ” ไปโดยเปล่าประโยชน์
⸻
สรุปใจความสำคัญ
เจ้าหน้าที่ที่มีใบอนุญาตฯ แต่ไม่ได้สอบเข้ามาเป็นวิศวกร → ตั้งเป็นกรรมการได้ “หากสมัครใจ”
หน่วยงานสามารถแต่งตั้งตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม และเบิกค่าตอบแทนได้
ถ้าไม่มีคนในหน่วยงาน → ใช้คนนอกหรือจากหน่วยงานอื่นได้
บุคคลที่แต่งตั้งถูกต้อง → ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ละเมิดฯ
ใช้ใบอนุญาตฯ ให้ถูกระดับ อย่าให้ภาคีเซ็นงานที่เกินขอบเขต
⸻
การบริหารที่ดี คือการใช้ความรู้ให้เกิดประโยชน์
การเคารพวิชาชีพ คือการใช้อำนาจอย่างเหมาะสม
เมื่อเราทำทั้งสองอย่างได้พร้อมกัน
งานราชการจะเดินหน้าอย่างมั่นคง และไม่เสียคนดีในองค์กรไปอย่างไม่จำเป็นครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
หน่วยงานจะให้ทำหน้าที่วิศวกรได้ไหม
ในระบบราชการ โดยเฉพาะระดับท้องถิ่น
เราอาจพบเจ้าหน้าที่ที่มีตำแหน่ง “นายช่างโยธา”
สอบเข้ามาโดยใช้วุฒิ ปวส. ตามสายงานช่างเทคนิคทั่วไป
ต่อมาเจ้าตัวได้ศึกษาต่อจนจบปริญญาตรี และสามารถขึ้นทะเบียนเป็น
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมระดับภาคี ได้สำเร็จ
คำถามสำคัญจึงเกิดขึ้นว่า…
หน่วยงานมีสิทธิแต่งตั้งให้เขาทำหน้าที่ “วิศวกร” เพื่อออกแบบและลงนามในแบบก่อสร้างได้หรือไม่
แล้วถ้าแต่งตั้งได้ เขาจะสามารถรับผิดชอบงานระดับใด
หากไม่มีใครในหน่วยงานที่เป็นวิศวกรเลย ควรทำอย่างไร
⸻
เริ่มจากสิ่งที่กฎหมายกำหนดไว้
ตามมาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
หากหน่วยงานรัฐจะดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างงานก่อสร้าง
จะต้องมี แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
และต้องจัดทำโดย “ผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญ” ซึ่งในกรณีของงานด้านวิศวกรรม
หมายถึง ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม
แต่ในความเป็นจริง หน่วยงานจำนวนมากไม่มีตำแหน่ง “วิศวกร”
หรือมี แต่ยังไม่มีบุคลากรบรรจุในตำแหน่งนั้นเลย
ด้วยเหตุนี้
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21 วรรคสาม
จึงเปิดทางให้สามารถ แต่งตั้งบุคลากรจากภายนอก
หรือจาก หน่วยงานอื่น ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมมาร่วมเป็นกรรมการจัดทำแบบได้
เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปโดยถูกต้องตามกฎหมาย
⸻
ถ้าเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานมีใบอนุญาตฯ (แต่ไม่ได้สอบเข้ามาเป็นวิศวกร)
ในกรณีนี้…
แม้เจ้าหน้าที่จะมีคุณวุฒิปริญญาตรี และมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมแล้วก็ตาม
แต่เนื่องจาก ตำแหน่งที่ได้รับการบรรจุ ไม่ใช่วิศวกร
และ หน้าที่ตามตำแหน่งก็ไม่ได้ครอบคลุมถึงการออกแบบ หรือลงนามในฐานะวิศวกร
ดังนั้น… หน่วยงาน ไม่มีอำนาจที่จะออกคำสั่งบังคับ ให้เขาทำหน้าที่ในฐานะวิศวกร
หากเจ้าตัว ไม่สมัครใจ
⸻
หากเจ้าตัวสมัครใจ หน่วยงานสามารถแต่งตั้งได้ตามระเบียบ
หนทางที่ถูกต้องคือ
ให้แต่งตั้งบุคคลนั้นเป็น กรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม ซึ่งใช้ได้กับทั้งบุคลากรในและนอกหน่วยงาน
และเมื่อลงมือปฏิบัติงาน
หากมีการประชุมจริง ก็สามารถ เบิกค่าตอบแทนตามหนังสือ ว85 ได้เช่นเดียวกับกรรมการทั่วไป
• ประธานกรรมการ → 1,500 บาทต่อครั้ง
• กรรมการทั่วไป → 1,200 บาทต่อครั้ง
และแม้จะเป็นการประชุมผ่านระบบออนไลน์ ก็สามารถเบิกค่าตอบแทนได้ตามปกติ ตามระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฉบับที่สอง ซึ่งออกมาเพื่อรองรับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
วิธีนี้นอกจากจะถูกต้องตามระเบียบแล้ว
ยังเป็นการเคารพความสามารถและความสมัครใจของเจ้าหน้าที่
โดยไม่ฝืนใช้คุณสมบัติส่วนตัวของใครอย่างไม่เหมาะสม
⸻
ใบอนุญาตฯ มีขอบเขต ต้องใช้ให้ถูกระดับ
การที่เจ้าหน้าที่มีใบอนุญาตฯ ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถเซ็นแบบได้ทุกประเภท
เช่น หากเป็นเพียง ใบอนุญาตฯ ระดับภาคี
ก็สามารถรับผิดชอบเฉพาะงานที่อยู่ภายในขอบเขตของระดับภาคีเท่านั้น
ไม่สามารถเซ็นแบบอาคารสาธารณะ ไม่ว่าจะขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่ ถนนสามธารณะก็ออกแบบไม่ได้ หรืองานที่ต้องใช้ระดับสามัญวิศวกรขึ้นไป
หากฝ่าฝืน อาจถูก สภาวิศวกรลงโทษ จรรยาบรรณวิชาชีพ และส่งผลกระทบต่อ ความปลอดภัย ความถูกต้องของงานโดยรวม
⸻
ถ้าในหน่วยงานไม่มีใครที่สามารถเซ็นได้เลย ควรทำอย่างไร?
กฎหมายเปิดทางให้ใช้ “บุคลากรภายนอก” หรือ “บุคลากรจากหน่วยงานอื่น” ได้โดยไม่ผิดระเบียบ
เพียงแต่งตั้งให้ถูกต้องตาม ข้อ 21 วรรคสาม
และตรวจสอบคุณสมบัติตามวรรคสี่ว่า มีความรู้ความเชี่ยวชาญในงานนั้นจริง
และเมื่อแต่งตั้งอย่างถูกต้องแล้ว
บุคคลนั้นก็จะได้รับ ความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539
เช่นเดียวกับเจ้าหน้าที่ในหน่วยงาน
⸻
ตัวอย่างจากพื้นที่จริงในจังหวัดเชียงราย
เทศบาลแห่งหนึ่งในเขตจังหวัดเชียงราย
ไม่มีผู้ได้รับใบอนุญาตฯ ระดับสามัญอยู่ในองค์กร
จึงประสานขอวิศวกรจาก อบจ.เชียงราย มาร่วมเป็นกรรมการตามระเบียบข้อ 21
ทุกขั้นตอนใช้ การประชุมออนไลน์ทั้งหมด
วิศวกรไม่ต้องเดินทางกว่า 100 กิโลเมตร
มีการประชุมรวม 4–6 ครั้ง และได้รับค่าตอบแทนตามระเบียบครบทุกครั้ง
นี่คืออีกหนึ่งตัวอย่างของการ ใช้กฎหมายให้สอดคล้องกับความจริง
โดยไม่ละเมิดวิชาชีพ และไม่ผลักภาระเกินความเหมาะสมให้ใครต้อง “เสียของ” ไปโดยเปล่าประโยชน์
⸻
สรุปใจความสำคัญ
เจ้าหน้าที่ที่มีใบอนุญาตฯ แต่ไม่ได้สอบเข้ามาเป็นวิศวกร → ตั้งเป็นกรรมการได้ “หากสมัครใจ”
หน่วยงานสามารถแต่งตั้งตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม และเบิกค่าตอบแทนได้
ถ้าไม่มีคนในหน่วยงาน → ใช้คนนอกหรือจากหน่วยงานอื่นได้
บุคคลที่แต่งตั้งถูกต้อง → ได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ละเมิดฯ
ใช้ใบอนุญาตฯ ให้ถูกระดับ อย่าให้ภาคีเซ็นงานที่เกินขอบเขต
⸻
การบริหารที่ดี คือการใช้ความรู้ให้เกิดประโยชน์
การเคารพวิชาชีพ คือการใช้อำนาจอย่างเหมาะสม
เมื่อเราทำทั้งสองอย่างได้พร้อมกัน
งานราชการจะเดินหน้าอย่างมั่นคง และไม่เสียคนดีในองค์กรไปอย่างไม่จำเป็นครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
