กลยุทธ์การบริหารสัญญา ข้อ 17 และ ข้อ 19

 กลยุทธ์การบริหารสัญญา ข้อ 17 และ ข้อ 19

 “เรียกให้ครบ บังคับให้เป็น : เกราะป้องกันเงินแผ่นดินที่ท่านต้องรู้”

⸻

ในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างภาครัฐ
เมื่อผู้รับจ้าง ทำงานล่าช้า สิ่งที่รัฐต้องเรียกคืน
 ไม่ใช่เพียง “ค่าปรับ”
แต่รวมถึง “ค่าเสียหายจริง” ที่รัฐต้องสูญเสียไปจากการผิดสัญญาด้วย

เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐปฏิบัติงานได้อย่างมืออาชีพ
และรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติได้อย่างสูงสุด
จำเป็นต้องเข้าใจ กลไกการทำงานร่วมกัน ของ
 สัญญาข้อ 17 และ สัญญาข้อ 19 อย่างเป็นระบบ ดังนี้

⸻

ส่วนที่ 1

 สัญญาข้อ 17 : “ฐานแห่งสิทธิ” (Right to Claim)

สัญญาข้อ 17 ไม่ได้กล่าวถึงเฉพาะ “ค่าปรับ”
แต่เป็นบทบัญญัติที่วาง สิทธิของผู้ว่าจ้าง
ในการเรียกเงินคืนจากผู้รับจ้าง 3 ก้อนหลัก

เมื่อผู้รับจ้างไม่สามารถทำงานให้แล้วเสร็จตามกำหนด
ผู้ว่าจ้างมีสิทธิเรียกเงินได้ ดังนี้

⸻

 ค่าปรับ (Liquidated Damages)
• เป็นค่าปรับรายวัน
• คิดตามอัตราที่ระบุไว้ในสัญญา (เช่น 0.10%)
• นับตั้งแต่วันถัดจากวันครบกำหนดสัญญา
จนถึงวันที่ผู้รับจ้างทำงานแล้วเสร็จจริง

⸻

 ค่าใช้จ่ายในการควบคุมงาน (Supervision Expenses)
• เงื่อนไขสำคัญ
ใช้เฉพาะกรณีที่หน่วยงานของรัฐต้อง
 “จ้าง” (Hire) บุคคลภายนอก
เช่น บริษัทที่ปรึกษา หรือเอกชน
มาทำหน้าที่ควบคุมงานแทน
• วิธีปฏิบัติ
หากจ้างบริษัท A ควบคุมงานวันละ 5,000 บาท
 ต้องระบุ 5,000 บาท ลงในช่องว่างของสัญญาข้อ 17

⸻

 ค่าเสียหาย (Actual Damages)

 ประเด็นสำคัญที่มักถูกมองข้าม

สัญญาข้อ 17 วรรคท้าย กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่า

“นอกจากนี้ ผู้รับจ้างยอมให้ผู้ว่าจ้าง
เรียก ค่าเสียหาย อันเกิดขึ้นจากการที่ผู้รับจ้างทำงานล่าช้า
เฉพาะส่วนที่เกินกว่าจำนวนค่าปรับและค่าใช้จ่ายดังกล่าวได้อีกด้วย”

 กรณีศึกษาที่พบบ่อย
ค่าตอบแทนผู้ควบคุมงาน / กรรมการตรวจรับ ที่เป็นข้าราชการ
• หากหน่วยงานใช้ ข้าราชการหรือเจ้าหน้าที่รัฐ เป็นผู้ควบคุมงาน
•  ห้าม นำค่าตอบแทน (300–350 บาท/วัน)
ไปกรอกในช่อง “ค่าใช้จ่ายในการควบคุมงาน”
เพราะไม่ได้เป็นการ “จ้าง” บุคคลภายนอก

แต่เงินที่รัฐต้องจ่าย
ค่าตอบแทนให้เจ้าหน้าที่ในช่วงที่ผู้รับจ้างทำงานล่าช้า
 ถือเป็น “ความเสียหายจริง” ที่รัฐต้องแบกรับ

 ดังนั้น
ผู้ว่าจ้างมีสิทธิเรียกเงินส่วนนี้คืนจากผู้รับจ้างได้
โดยอาศัย
• สัญญาข้อ 17 วรรคท้าย
• ประกอบ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 380 วรรคสอง
(เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกค่าเสียหายส่วนที่เกินกว่าเบี้ยปรับได้)

⸻

ส่วนที่ 2

 สัญญาข้อ 19 : “ดาบอาญาสิทธิ์ในการบังคับ” (Enforcement Power)

หากกล่าวว่า
 ข้อ 17 คือบทที่บอกว่า “รัฐมีสิทธิเรียกอะไรได้บ้าง”

 ข้อ 19 คือบทที่บอกว่า
“เมื่อเกิดหนี้แล้ว รัฐจะเอาเงินคืนมาอย่างไร”

เมื่อหนี้เกิดขึ้นตามข้อ 17
ไม่ว่าจะเป็น
• ค่าปรับ
• ค่าจ้างเอกชนควบคุมงาน
• หรือค่าเสียหายจากค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่รัฐ

สัญญาข้อ 19 ให้อำนาจหน่วยงานของรัฐ
ในการ บังคับชำระหนี้ได้ทันที
โดยไม่จำเป็นต้องฟ้องคดีต่อศาลก่อน

อำนาจตามสัญญาข้อ 19 มี 3 ทางเลือก

 หักจากค่างวดงานที่ผู้รับจ้างยังมีสิทธิได้รับ
 หักจากเงินประกันผลงาน (ถ้ามี)
 บังคับจากหลักประกันสัญญา
– ริบเงินสด หรือ
– เรียกเคลมจากธนาคาร

⸻

ส่วนที่ 3

 ขั้นตอนการปฏิบัติเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐ (Action Plan)

เมื่อผู้รับจ้างทำงานล่าช้า
ขอให้ดำเนินการตามลำดับขั้นดังนี้

⸻

 ขั้นตอนที่ 1 : แจ้งใช้สิทธิ (ตามข้อ 17)

เมื่อครบกำหนดสัญญาแล้วงานยังไม่แล้วเสร็จ
ให้ทำหนังสือแจ้งผู้รับจ้าง ภายใน 7 วันทำการ
ตามระเบียบฯ ข้อ 181 โดยระบุว่า
• หน่วยงาน สงวนสิทธิเรียกค่าปรับ ตามสัญญาข้อ 17
• หน่วยงาน สงวนสิทธิเรียกค่าเสียหาย
(ค่าตอบแทนผู้ควบคุมงาน / กรรมการตรวจรับ
ที่รัฐต้องจ่ายในช่วงเวลาที่ล่าช้า)
ตามสัญญาข้อ 17 วรรคท้าย

⸻

 ขั้นตอนที่ 2 : คำนวณยอดเงิน

เมื่อผู้รับจ้างส่งมอบงานแล้ว
ให้รวบรวมยอดเงินทั้งหมด ดังนี้
• ค่าปรับทั้งหมด = A บาท
• ค่าเสียหาย (ค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่รัฐที่จ่ายจริง) = B บาท
• ยอดรวมที่ต้องเรียกคืน = A + B บาท

⸻

 ขั้นตอนที่ 3 : บังคับชำระหนี้ (ตามข้อ 19)
• แจ้งผู้รับจ้างให้นำเงินมาชำระ
• หากผู้รับจ้างไม่ชำระ
หรือค่างวดสุดท้ายไม่เพียงพอ
 ให้ใช้อำนาจตามสัญญาข้อ 19
ทำหนังสือถึงธนาคาร
เพื่อ ริบหลักประกันสัญญา
มาชำระหนี้ในส่วนที่ขาดทันที

⸻

 ข้อควรระวังพิเศษ

แม้ในช่วงที่มีมาตรการ
 งดเว้นค่าปรับ (ค่าปรับ 0%)

หน่วยงานสามารถงดได้เฉพาะ
 ส่วน A = ค่าปรับ

แต่
 ส่วน B = ค่าเสียหายจริง
(ค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่รัฐ)

 งดไม่ได้
และต้องเรียกคืนจากผู้รับจ้างเสมอ
มิฉะนั้นอาจเข้าข่าย
ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ ทำให้รัฐเสียหาย

⸻

 บทสรุปสุดท้าย
•  สัญญาข้อ 17
= “สิทธิ” ในการเรียกเงิน
(รวมถึงเรียกค่าตอบแทนกรรมการคืนในฐานะค่าเสียหาย)
•  สัญญาข้อ 19
= “อำนาจ” ในการหักเงินหรือยึดหลักประกัน

 หากท่านแม่นยำในหลักการนี้
การบริหารสัญญาจะ
 ถูกต้อง
 รอบคอบ
 ป้องกันความเสียหาย
และทำให้ เม็ดเงินภาษีของประชาชนไม่รั่วไหล
จากความผิดพลาดของผู้รับจ้างได้อย่างแท้จริง

~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

 สนใจอบรมกับ Yotathai 

เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ 

 กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/law-work

 ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
 https://training.yotathai.com/con-ai

 AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
 https://training.yotathai.com/ai-civil

 AI สำหรับสายงานพัสดุ (AI-BOQ)
 https://training.yotathai.com/ai-boq

 ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/contract

 การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
 https://training.yotathai.com/govbuild

 ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
 https://training.yotathai.com/con-k

..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K