คลังความรู้โยธาไทย 16/5/2025
“TOR ไม่ใช่เอกสารศักดิ์สิทธิ์ แต่คือกระดาษที่ควรอยู่ให้ถูกที่”
“TOR ไม่ใช่เอกสารศักดิ์สิทธิ์ แต่คือกระดาษที่ควรอยู่ให้ถูกที่”จะจัดจ้างก่อสร้างจ้าง เริ่มต้นจากการเข้าใจ TOR ให้ขาด**
“TOR ไม่ใช่เอกสารศักดิ์สิทธิ์ แต่คือกระดาษที่ควรอยู่ให้ถูกที่”จะจัดจ้างก่อสร้างจ้าง เริ่มต้นจากการเข้าใจ TOR ให้ขาด**“TOR ไม่ใช่เอกสารศักดิ์สิทธิ์ แต่คือกระดาษที่ควรอยู่ให้ถูกที่”
จะจัดจ้างก่อสร้างจ้าง เริ่มต้นจากการเข้าใจ TOR ให้ขาด**
https://www.yotathai.com/passadu/w159 <ว159
⸻
ในระบบงานจ้างก่อสร้างของรัฐ
คำว่า “TOR” (Terms of Reference)
กลายเป็นคำยอดฮิตที่วงการใช้กันจนชิน
แต่กลับไม่มีใครย้อนกลับมาถามว่า…
มันมีอยู่จริงในกฎหมายหรือไม่?
มันใช้ควบคุมผู้รับจ้างได้จริงหรือเปล่า?
และมันควรอยู่ตรงไหนในกระบวนการจัดจ้าง?
⸻
กฎหมายพูดชัดเจน: ต้องมี “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง” ไม่ใช่ TOR
มาตรา 60 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
“ก่อนดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มี
แบบรูปรายการงานก่อสร้าง…”
คำว่า “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง”
คือคำตามกฎหมายที่หมายถึง แบบก่อสร้างที่มีรายละเอียดครบถ้วน
เพื่อให้ผู้รับจ้างรู้ว่าต้องทำอะไร
และผู้ควบคุมงานรู้ว่าต้องตรวจอะไร
นี่คือเอกสารเดียวที่กฎหมายใช้เป็น “หัวใจ” ของงานจ้างก่อสร้าง
⸻
แต่ TOR กลับไม่มีอยู่ในกฎหมายเลยแม้แต่คำเดียว
ไม่ว่าจะเปิด…
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ
หรือแม้แต่ในสัญญาจ้างก่อสร้างมาตรฐาน
จะไม่พบคำว่า “TOR” หรือ “Terms of Reference” อยู่ในหมวดใดเลย
เพราะ TOR เป็นแค่ศัพท์ที่วงการบัญญัติกันเอง
เพื่อใช้เรียกเอกสารก่อนประกวดราคา
เช่น ร่างขอบเขตของงาน หรือเอกสารช่วยฝ่ายพัสดุ
⸻
TOR ตาม ว159 ก็เป็นแค่แนวทาง ไม่ใช่ข้อผูกพัน
ว159 เพียงแนะนำว่า
ถ้าจะทำ TOR ก็ควรมีหัวข้อเหล่านี้…
• ความเป็นมา
• วัตถุประสงค์
• ขอบเขตของงาน
• งวดงาน
• ค่าปรับ
• ฯลฯ
แต่คำแนะนำเหล่านี้
ไม่ได้เปลี่ยนสถานะของ TOR ให้กลายเป็นเอกสารควบคุมผู้รับจ้างได้
มันยังคงเป็น “กระดาษก่อนประกวด” ที่หมดหน้าที่ทันทีหลังเซ็นสัญญา
⸻
ปัญหาระดับประเทศ: ใช้ TOR ผิดที่ผิดทาง
หลายหน่วยงานเขียนความต้องการของผู้ว่าจ้างไว้ใน TOR
โดยไม่เขียนไว้ใน แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
หรือใน รายการละเอียดแนบท้ายสัญญา
หรือใน ข้อสัญญา ใด ๆ เลย
ผลคือ…
ควบคุมงานไม่ได้
ตรวจรับงานไม่ได้
ฟ้องร้องไม่ได้
ผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิดอะไรเลย
ทั้งหมดนี้คือ “ความเสียหายที่เกิดจากการวาง TOR ไว้ผิดที่”
และที่น่าเศร้าคือ… มันเกิดขึ้นทุกวัน
⸻
ยิ่งถ้าแนบ TOR เข้าสัญญา = สัญญาตลกทันที
TOR เขียนคุณสมบัติของผู้เสนอราคา
→ ตอนนี้คนคนนั้นกลายเป็น “ผู้รับจ้าง” ที่เซ็นสัญญาแล้ว
TOR ระบุวงเงินงบประมาณ 9 ล้าน
→ แต่สัญญาระบุราคาค่าจ้างที่ได้จริงคือ 6.8 ล้าน
→ แล้วศาลจะเชื่อตัวไหน?
TOR บอกเกณฑ์คัดเลือกข้อเสนอ
→ แต่งานคัดเลือกเสร็จไปแล้ว จะอ้างเพื่ออะไร?
TOR เขียน “วัตถุประสงค์ของโครงการ”
→ แต่ แบบรูปรายการงานก่อสร้าง ระบุ “ขอบเขตงาน” อย่างชัดเจน
→ ถ้าขัดกัน ใครได้เปรียบ?
⸻
แนวทางที่ถูกต้อง: เขียนให้ถูกที่ บังคับให้ได้จริง
ถ้าอยากให้ผู้รับจ้างทำอะไร
→ เขียนไว้ใน แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ถ้าอยากให้ตรวจสอบได้
→ ใส่ไว้ใน รายการละเอียด
ถ้าต้องการให้มีผลทางกฎหมาย
→ ต้องระบุไว้ใน สัญญาจ้างก่อสร้าง
อย่าใส่ไว้ใน TOR
อย่าแนบ TOR เข้าไปกับสัญญา
อย่าหวังว่ากระดาษก่อนประกวด จะควบคุมงานจริงได้
⸻
**#TORไม่ใช่กฎหมาย
#แบบรูปรายการงานก่อสร้างคือแบบก่อสร้าง
#มาตรา60ชัดเจน
#ว159แค่แนะแนว
#ถ้าอยากบังคับให้ผู้รับจ้างทำ ต้องเขียนไว้ในสัญญาเท่านั้น**
ขอให้ทุกคนจำไว้…
สิ่งที่ผูกพันผู้รับจ้างได้ คือสิ่งที่กฎหมายเขียนไว้
ไม่ใช่สิ่งที่วงการพูดกันเองครับ!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
จะจัดจ้างก่อสร้างจ้าง เริ่มต้นจากการเข้าใจ TOR ให้ขาด**
https://www.yotathai.com/passadu/w159 <ว159
⸻
ในระบบงานจ้างก่อสร้างของรัฐ
คำว่า “TOR” (Terms of Reference)
กลายเป็นคำยอดฮิตที่วงการใช้กันจนชิน
แต่กลับไม่มีใครย้อนกลับมาถามว่า…
มันมีอยู่จริงในกฎหมายหรือไม่?
มันใช้ควบคุมผู้รับจ้างได้จริงหรือเปล่า?
และมันควรอยู่ตรงไหนในกระบวนการจัดจ้าง?
⸻
กฎหมายพูดชัดเจน: ต้องมี “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง” ไม่ใช่ TOR
มาตรา 60 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
“ก่อนดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มี
แบบรูปรายการงานก่อสร้าง…”
คำว่า “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง”
คือคำตามกฎหมายที่หมายถึง แบบก่อสร้างที่มีรายละเอียดครบถ้วน
เพื่อให้ผู้รับจ้างรู้ว่าต้องทำอะไร
และผู้ควบคุมงานรู้ว่าต้องตรวจอะไร
นี่คือเอกสารเดียวที่กฎหมายใช้เป็น “หัวใจ” ของงานจ้างก่อสร้าง
⸻
แต่ TOR กลับไม่มีอยู่ในกฎหมายเลยแม้แต่คำเดียว
ไม่ว่าจะเปิด…
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ
หรือแม้แต่ในสัญญาจ้างก่อสร้างมาตรฐาน
จะไม่พบคำว่า “TOR” หรือ “Terms of Reference” อยู่ในหมวดใดเลย
เพราะ TOR เป็นแค่ศัพท์ที่วงการบัญญัติกันเอง
เพื่อใช้เรียกเอกสารก่อนประกวดราคา
เช่น ร่างขอบเขตของงาน หรือเอกสารช่วยฝ่ายพัสดุ
⸻
TOR ตาม ว159 ก็เป็นแค่แนวทาง ไม่ใช่ข้อผูกพัน
ว159 เพียงแนะนำว่า
ถ้าจะทำ TOR ก็ควรมีหัวข้อเหล่านี้…
• ความเป็นมา
• วัตถุประสงค์
• ขอบเขตของงาน
• งวดงาน
• ค่าปรับ
• ฯลฯ
แต่คำแนะนำเหล่านี้
ไม่ได้เปลี่ยนสถานะของ TOR ให้กลายเป็นเอกสารควบคุมผู้รับจ้างได้
มันยังคงเป็น “กระดาษก่อนประกวด” ที่หมดหน้าที่ทันทีหลังเซ็นสัญญา
⸻
ปัญหาระดับประเทศ: ใช้ TOR ผิดที่ผิดทาง
หลายหน่วยงานเขียนความต้องการของผู้ว่าจ้างไว้ใน TOR
โดยไม่เขียนไว้ใน แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
หรือใน รายการละเอียดแนบท้ายสัญญา
หรือใน ข้อสัญญา ใด ๆ เลย
ผลคือ…
ควบคุมงานไม่ได้
ตรวจรับงานไม่ได้
ฟ้องร้องไม่ได้
ผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิดอะไรเลย
ทั้งหมดนี้คือ “ความเสียหายที่เกิดจากการวาง TOR ไว้ผิดที่”
และที่น่าเศร้าคือ… มันเกิดขึ้นทุกวัน
⸻
ยิ่งถ้าแนบ TOR เข้าสัญญา = สัญญาตลกทันที
TOR เขียนคุณสมบัติของผู้เสนอราคา
→ ตอนนี้คนคนนั้นกลายเป็น “ผู้รับจ้าง” ที่เซ็นสัญญาแล้ว
TOR ระบุวงเงินงบประมาณ 9 ล้าน
→ แต่สัญญาระบุราคาค่าจ้างที่ได้จริงคือ 6.8 ล้าน
→ แล้วศาลจะเชื่อตัวไหน?
TOR บอกเกณฑ์คัดเลือกข้อเสนอ
→ แต่งานคัดเลือกเสร็จไปแล้ว จะอ้างเพื่ออะไร?
TOR เขียน “วัตถุประสงค์ของโครงการ”
→ แต่ แบบรูปรายการงานก่อสร้าง ระบุ “ขอบเขตงาน” อย่างชัดเจน
→ ถ้าขัดกัน ใครได้เปรียบ?
⸻
แนวทางที่ถูกต้อง: เขียนให้ถูกที่ บังคับให้ได้จริง
ถ้าอยากให้ผู้รับจ้างทำอะไร
→ เขียนไว้ใน แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ถ้าอยากให้ตรวจสอบได้
→ ใส่ไว้ใน รายการละเอียด
ถ้าต้องการให้มีผลทางกฎหมาย
→ ต้องระบุไว้ใน สัญญาจ้างก่อสร้าง
อย่าใส่ไว้ใน TOR
อย่าแนบ TOR เข้าไปกับสัญญา
อย่าหวังว่ากระดาษก่อนประกวด จะควบคุมงานจริงได้
⸻
**#TORไม่ใช่กฎหมาย
#แบบรูปรายการงานก่อสร้างคือแบบก่อสร้าง
#มาตรา60ชัดเจน
#ว159แค่แนะแนว
#ถ้าอยากบังคับให้ผู้รับจ้างทำ ต้องเขียนไว้ในสัญญาเท่านั้น**
ขอให้ทุกคนจำไว้…
สิ่งที่ผูกพันผู้รับจ้างได้ คือสิ่งที่กฎหมายเขียนไว้
ไม่ใช่สิ่งที่วงการพูดกันเองครับ!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
