คลังความรู้โยธาไทย 17/4/2025
อาคารราชการต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคารอย่างเคร่งครัด
อาคารราชการต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคารอย่างเคร่งครัด
จะยกเว้นหรือผ่อนผันได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายเขียนไว้เท่านั้น และต้องมี “กฎกระทรวง” รองรับอย่างชัดเจน
⸻
หลายคนเข้าใจผิดว่า
“อาคารของราชการไม่ต้องทำตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร”
ฟังดูเหมือนจริง แต่ ผิดอย่างร้ายแรง และอันตรายมาก!
ความจริงคือ…
อาคารของรัฐ = ต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ทุกประการ
เว้นแต่จะเข้าเงื่อนไข มาตรา 7 และมี กฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา 7 รองรับโดยตรง
⸻
มาตรา 7 พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
“ให้รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวง ยกเว้น ผ่อนผัน หรือ กำหนดเงื่อนไข
ในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน
สำหรับอาคารประเภทต่าง ๆ ที่กำหนดไว้จำนวน 8 ประเภทเท่านั้น”
⸻
อาคารที่อาจได้รับการยกเว้น ต้องเป็น 8 ประเภทต่อไปนี้เท่านั้น
1. อาคารของกระทรวง ทบวง กรม
2. อาคารของราชการส่วนท้องถิ่น
3. อาคารขององค์การของรัฐที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย
4. โบราณสถาน วัดวาอาราม หรืออาคารศาสนา ที่มีกฎหมายควบคุมโดยเฉพาะ
5. อาคารขององค์การระหว่างประเทศ หรือหน่วยงานตามข้อตกลงระหว่างรัฐบาล
6. อาคารที่ทำการของสถานทูตหรือสถานกงสุลต่างประเทศ
7. อาคารชั่วคราวเพื่อใช้ประโยชน์ในการก่อสร้าง หรือใช้เป็นการชั่วคราวและมีกำหนดเวลารื้อถอน
8. อาคารที่รัฐจัดให้มีเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย
(แต่ห้ามยกเว้นหรือผ่อนผันเงื่อนไขเกี่ยวกับความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยของอาคาร)
⸻
ชื่อกฎกระทรวงที่ใช้บังคับในปัจจุบัน
กฎกระทรวงว่าด้วยการยกเว้น ผ่อนผัน หรือกำหนดเงื่อนไขในการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร พ.ศ. 2550
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 15 ก วันที่ 18 มีนาคม 2550
ลงนามโดย นายบัญญัติ จันทน์เสนะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
⸻
ผ่อนผันอะไรได้บ้าง? ต้องทำอะไรบ้าง?
ยกเว้นการขออนุญาต ตามมาตรา 21, 22, 32, 33 และ 34
แต่ ไม่ได้หมายความว่าสร้างอะไรก็ได้!
ต้องดำเนินการ ตามข้อ 2 วรรคสองของกฎกระทรวง พ.ศ. 2550 ดังนี้:
⸻
ต้องส่งเอกสาร 2 ชุดให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนก่อสร้างไม่น้อยกว่า 30 วัน ได้แก่:
• แผนผังบริเวณ
• แบบแปลน
• รายการประกอบแบบแปลน
โดยต้อง ถูกต้องและเป็นไปตามกฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น หรือประกาศของรัฐมนตรี
⸻
แล้วเจ้าพนักงานท้องถิ่นต้องทำอะไรต่อ?
ตาม ข้อ 3 ของกฎกระทรวง พ.ศ. 2550 ระบุว่า…
“ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตรวจพิจารณาแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลน
เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับ
• การรักษาแนวอาคารตามถนนให้เป็นระเบียบ
• ระดับชั้นล่างของอาคาร
• ลักษณะสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับทาง ถนน หรือที่สาธารณะ
• ที่ว่างอื่น ๆ หรืออาคารต่างเจ้าของหรือผู้ครอบครอง
• และบริเวณที่ต้องห้ามกระทำการสำหรับอาคารบางชนิดหรือบางประเภท”
และต้อง แจ้งผลการตรวจให้ทราบภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับเอกสารครบถ้วน
หากพบว่าไม่ถูกต้อง ต้องแจ้งให้ผู้ดำเนินการ “แก้ไขโดยไม่ชักช้า”
⸻
ใครคือ “เจ้าพนักงานท้องถิ่น”?
ตามมาตรา 4 ของ พ.ร.บ. ควบคุมอาคารฯ
เจ้าพนักงานท้องถิ่น ได้แก่:
• ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (ในเขตกรุงเทพฯ)
• นายกเทศมนตรี (ในเขตเทศบาล)
• นายก อบจ. (ในเขต อบจ.)
• นายก อบต. (ในเขต อบต.)
• และผู้บริหารท้องถิ่นอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
⸻
การยกเว้นตามกฎกระทรวงไม่กระทบหน้าที่ตามกฎหมายวิชาชีพ
การได้รับ “การยกเว้น” หรือ “ผ่อนผัน” ตามกฎกระทรวงนี้
ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติอื่นหรือกฎหมายวิชาชีพ
วิศวกรยังคงต้องปฏิบัติตาม
พระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. 2542
รวมถึงต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ และรับผิดชอบตามมาตรฐานวิชาชีพ
สถาปนิกยังคงต้องปฏิบัติตาม
พระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543
รวมถึงต้องลงนามแบบ และควบคุมงานตามบทบาทที่กฎหมายกำหนด
การออกแบบและควบคุมงาน ยังคงต้องทำโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาต
แม้จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องขออนุญาตก่อสร้างก็ตาม
⸻
ห้ามเด็ดขาด!
• ห้ามละเลยเรื่องความปลอดภัย
• ห้ามสร้างโดยไม่มีการส่งแบบ
• ห้ามคิดว่า “เป็นของราชการ” แล้วทำอะไรก็ได้
• ห้ามอ้างกฎกระทรวงโดยไม่ปฏิบัติตามทุกขั้นตอน
⸻
สรุปสุดท้ายแบบตรง ๆ
อาคารราชการ = ต้องทำตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร
ยกเว้นได้เฉพาะตามมาตรา 7 และเฉพาะ 8 ประเภทเท่านั้น
ต้องส่งแบบให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตรวจ
เจ้าพนักงานมีหน้าที่ตรวจตามขอบเขตกฎหมายภายใน 15 วัน
ห้ามยกเว้นเรื่องโครงสร้างและความปลอดภัยเด็ดขาด!
⸻
เขียนโดย ช่างถึก โยธาไทย
#ควบคุมอาคาร
#มาตรา7
#กฎกระทรวง2550
#อาคารราชการ
#เจ้าพนักงานท้องถิ่น
#โยธาไทย
#ช่างถึกโยธาไทย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
จะยกเว้นหรือผ่อนผันได้เฉพาะกรณีที่กฎหมายเขียนไว้เท่านั้น และต้องมี “กฎกระทรวง” รองรับอย่างชัดเจน
⸻
หลายคนเข้าใจผิดว่า
“อาคารของราชการไม่ต้องทำตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร”
ฟังดูเหมือนจริง แต่ ผิดอย่างร้ายแรง และอันตรายมาก!
ความจริงคือ…
อาคารของรัฐ = ต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ทุกประการ
เว้นแต่จะเข้าเงื่อนไข มาตรา 7 และมี กฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา 7 รองรับโดยตรง
⸻
มาตรา 7 พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
“ให้รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวง ยกเว้น ผ่อนผัน หรือ กำหนดเงื่อนไข
ในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน
สำหรับอาคารประเภทต่าง ๆ ที่กำหนดไว้จำนวน 8 ประเภทเท่านั้น”
⸻
อาคารที่อาจได้รับการยกเว้น ต้องเป็น 8 ประเภทต่อไปนี้เท่านั้น
1. อาคารของกระทรวง ทบวง กรม
2. อาคารของราชการส่วนท้องถิ่น
3. อาคารขององค์การของรัฐที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมาย
4. โบราณสถาน วัดวาอาราม หรืออาคารศาสนา ที่มีกฎหมายควบคุมโดยเฉพาะ
5. อาคารขององค์การระหว่างประเทศ หรือหน่วยงานตามข้อตกลงระหว่างรัฐบาล
6. อาคารที่ทำการของสถานทูตหรือสถานกงสุลต่างประเทศ
7. อาคารชั่วคราวเพื่อใช้ประโยชน์ในการก่อสร้าง หรือใช้เป็นการชั่วคราวและมีกำหนดเวลารื้อถอน
8. อาคารที่รัฐจัดให้มีเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย
(แต่ห้ามยกเว้นหรือผ่อนผันเงื่อนไขเกี่ยวกับความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยของอาคาร)
⸻
ชื่อกฎกระทรวงที่ใช้บังคับในปัจจุบัน
กฎกระทรวงว่าด้วยการยกเว้น ผ่อนผัน หรือกำหนดเงื่อนไขในการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร พ.ศ. 2550
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนที่ 15 ก วันที่ 18 มีนาคม 2550
ลงนามโดย นายบัญญัติ จันทน์เสนะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
⸻
ผ่อนผันอะไรได้บ้าง? ต้องทำอะไรบ้าง?
ยกเว้นการขออนุญาต ตามมาตรา 21, 22, 32, 33 และ 34
แต่ ไม่ได้หมายความว่าสร้างอะไรก็ได้!
ต้องดำเนินการ ตามข้อ 2 วรรคสองของกฎกระทรวง พ.ศ. 2550 ดังนี้:
⸻
ต้องส่งเอกสาร 2 ชุดให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนก่อสร้างไม่น้อยกว่า 30 วัน ได้แก่:
• แผนผังบริเวณ
• แบบแปลน
• รายการประกอบแบบแปลน
โดยต้อง ถูกต้องและเป็นไปตามกฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น หรือประกาศของรัฐมนตรี
⸻
แล้วเจ้าพนักงานท้องถิ่นต้องทำอะไรต่อ?
ตาม ข้อ 3 ของกฎกระทรวง พ.ศ. 2550 ระบุว่า…
“ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตรวจพิจารณาแผนผังบริเวณ แบบแปลน และรายการประกอบแบบแปลน
เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับ
• การรักษาแนวอาคารตามถนนให้เป็นระเบียบ
• ระดับชั้นล่างของอาคาร
• ลักษณะสัมพันธ์ระหว่างอาคารกับทาง ถนน หรือที่สาธารณะ
• ที่ว่างอื่น ๆ หรืออาคารต่างเจ้าของหรือผู้ครอบครอง
• และบริเวณที่ต้องห้ามกระทำการสำหรับอาคารบางชนิดหรือบางประเภท”
และต้อง แจ้งผลการตรวจให้ทราบภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับเอกสารครบถ้วน
หากพบว่าไม่ถูกต้อง ต้องแจ้งให้ผู้ดำเนินการ “แก้ไขโดยไม่ชักช้า”
⸻
ใครคือ “เจ้าพนักงานท้องถิ่น”?
ตามมาตรา 4 ของ พ.ร.บ. ควบคุมอาคารฯ
เจ้าพนักงานท้องถิ่น ได้แก่:
• ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (ในเขตกรุงเทพฯ)
• นายกเทศมนตรี (ในเขตเทศบาล)
• นายก อบจ. (ในเขต อบจ.)
• นายก อบต. (ในเขต อบต.)
• และผู้บริหารท้องถิ่นอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
⸻
การยกเว้นตามกฎกระทรวงไม่กระทบหน้าที่ตามกฎหมายวิชาชีพ
การได้รับ “การยกเว้น” หรือ “ผ่อนผัน” ตามกฎกระทรวงนี้
ไม่ได้หมายความว่าไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติอื่นหรือกฎหมายวิชาชีพ
วิศวกรยังคงต้องปฏิบัติตาม
พระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. 2542
รวมถึงต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ และรับผิดชอบตามมาตรฐานวิชาชีพ
สถาปนิกยังคงต้องปฏิบัติตาม
พระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543
รวมถึงต้องลงนามแบบ และควบคุมงานตามบทบาทที่กฎหมายกำหนด
การออกแบบและควบคุมงาน ยังคงต้องทำโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่มีใบอนุญาต
แม้จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องขออนุญาตก่อสร้างก็ตาม
⸻
ห้ามเด็ดขาด!
• ห้ามละเลยเรื่องความปลอดภัย
• ห้ามสร้างโดยไม่มีการส่งแบบ
• ห้ามคิดว่า “เป็นของราชการ” แล้วทำอะไรก็ได้
• ห้ามอ้างกฎกระทรวงโดยไม่ปฏิบัติตามทุกขั้นตอน
⸻
สรุปสุดท้ายแบบตรง ๆ
อาคารราชการ = ต้องทำตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร
ยกเว้นได้เฉพาะตามมาตรา 7 และเฉพาะ 8 ประเภทเท่านั้น
ต้องส่งแบบให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตรวจ
เจ้าพนักงานมีหน้าที่ตรวจตามขอบเขตกฎหมายภายใน 15 วัน
ห้ามยกเว้นเรื่องโครงสร้างและความปลอดภัยเด็ดขาด!
⸻
เขียนโดย ช่างถึก โยธาไทย
#ควบคุมอาคาร
#มาตรา7
#กฎกระทรวง2550
#อาคารราชการ
#เจ้าพนักงานท้องถิ่น
#โยธาไทย
#ช่างถึกโยธาไทย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
