คลังความรู้โยธาไทย 19/3/2025
“มอก.” คืออะไร? มอก.ทั่วไป กับ มอก.บังคับ ต่างกันอย่างไร?
“มอก.” คืออะไร? มอก.ทั่วไป กับ มอก.บังคับ ต่างกันอย่างไร? และสำคัญอย่างไรกับงานก่อสร้างภาครัฐ?
⸻
“มอก.” คืออะไร?
“มอก.” หรือ “มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม” เป็นมาตรฐานที่กำหนดโดย สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
มีวัตถุประสงค์เพื่อให้สินค้าหรือวัสดุต่างๆ มีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด และเพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน
⸻
มอก.ทั่วไป กับ มอก.บังคับ ต่างกันอย่างไร?
มอก.ทั่วไป (มาตรฐานสมัครใจ)
ผู้ผลิต “เลือกทำตามหรือไม่ก็ได้”
หากทำตามและผ่านการตรวจสอบ สามารถติดเครื่องหมาย มอก. ได้
เป็นการ ยกระดับคุณภาพสินค้า เพิ่มความน่าเชื่อถือ
ตัวอย่างสินค้าที่เป็นมอก.ทั่วไป:
• กระเบื้องปูพื้นและบุผนัง (มอก. 2804-2554)
• สีทาภายในและภายนอก (มอก. 2514-2553)
• เฟอร์นิเจอร์ไม้ (มอก. 800-2553)
มอก.บังคับ (ต้องทำตามกฎหมาย)
“ต้องทำตาม” หากไม่ทำ = ผิดกฎหมาย
ใช้กับสินค้าที่ มีผลต่อความปลอดภัย ชีวิต และสิ่งแวดล้อม
หากไม่มีมาตรฐาน มอก.บังคับ ห้ามจำหน่าย หรือนำเข้า
ตัวอย่างสินค้าที่เป็นมอก.บังคับ:
• เหล็กเสริมคอนกรีต (มอก. 20-2559)
• ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (มอก. 15-2555)
• สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ (มอก. 11-2553)
• หมวกนิรภัยสำหรับงานก่อสร้าง (มอก. 368-2554)
• เครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภท เช่น ปลั๊กไฟ และเต้าเสียบ (มอก. 166-2549)
⸻
มอก. สำคัญอย่างไรกับงานก่อสร้างภาครัฐ?
ว214 กำหนดแนวทางเกี่ยวกับการใช้วัสดุที่มีมาตรฐาน มอก. ในงานก่อสร้าง
หากวัสดุมี มอก.บังคับ หน่วยงานของรัฐต้องใช้มาตรฐานนั้นเป็นหลัก
หากวัสดุไม่มี มอก. ให้ใช้มาตรฐานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแทน
หากจำเป็นต้องระบุยี่ห้อของวัสดุในเอกสารประกวดราคา ต้องระบุไม่น้อยกว่า 3 ยี่ห้อ และต้องเปิดโอกาสให้ใช้วัสดุที่มีคุณภาพเทียบเท่า
มาตรา 60 แห่ง พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ
ไม่ได้พูดถึง มอก. โดยตรง แต่กำหนดว่า
ก่อนการดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐต้องมี “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง”
สามารถดำเนินการจัดทำเอง หรือจ้างออกแบบก็ได้
ระเบียบข้อ 21 ว่าด้วยการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ
เกี่ยวข้องกับ มอก. โดยตรง เพราะระบุว่า
หากพัสดุ (รวมถึงวัสดุก่อสร้าง) มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.)
ต้องใช้เป็นมาตรฐานหลักในการกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ
หากไม่มี มอก. ต้องใช้ข้อมูลจากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการจดทะเบียนกับกระทรวงอุตสาหกรรม
⸻
ใครบ้างที่ต้องให้ความสำคัญกับ มอก.?
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ต้องกำหนดให้ วัสดุที่ใช้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก.บังคับ หากมีการกำหนดไว้
หากวัสดุไม่มี มอก. ต้องใช้มาตรฐานที่เหมาะสมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
สืบและกำหนดราคากลางตามแบบที่กำหนด
หากแบบกำหนดให้ใช้วัสดุที่มี มอก. คณะกรรมการต้องกำหนดราคากลางตามแบบที่กำหนด
การกำหนดราคาต้องสะท้อนราคาตลาดที่แท้จริง และอยู่ในกรอบมาตรฐาน
ผู้ควบคุมงาน / คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ตรวจสอบวัสดุที่นำมาใช้ให้ตรงตามแบบและมี มอก. หรือไม่
หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนด สามารถปฏิเสธการรับมอบวัสดุ หรือให้เปลี่ยนวัสดุให้เป็นไปตามที่กำหนด
ผู้รับจ้าง
ต้องปฏิบัติตามแบบที่กำหนด โดยใช้ วัสดุที่มี มอก.
หากใช้วัสดุที่ไม่มี มอก. อาจถูกปฏิเสธงาน หรือถูกปรับตามสัญญา
⸻
ถ้าไม่ใช้วัสดุที่มี มอก. จะเกิดอะไรขึ้น?
โครงสร้างอาคารเสี่ยงพังทลาย เพราะใช้วัสดุไม่ได้มาตรฐาน
ไฟฟ้าลัดวงจร เสี่ยงไฟไหม้ เพราะใช้สายไฟที่ไม่ได้มาตรฐาน
งานก่อสร้างมีอายุการใช้งานสั้นลง ต้องซ่อมแซมบ่อย
ผิดเงื่อนไขสัญญา หน่วยงานของรัฐอาจไม่รับมอบงาน หรือเกิดปัญหาทางกฎหมาย
⸻
สรุป: มอก. = ความปลอดภัย + คุณภาพ + คุ้มค่างบประมาณ
วัสดุก่อสร้างที่มี มอก. เป็นมาตรฐานที่ต้องใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพื่อให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และคุ้มค่าสำหรับการใช้งานในระยะยาว
ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ต้อง ตรวจสอบและยืนยันการใช้วัสดุที่มี มอก. ตลอดกระบวนการก่อสร้าง
“เลือกวัสดุที่มี มอก. = ปลอดภัยทั้งชีวิตและงบประมาณประเทศ!”
แชร์ให้ทุกคนรู้! #มาตรฐานก่อสร้าง #มอก #ปลอดภัยไว้ก่อน
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
⸻
“มอก.” คืออะไร?
“มอก.” หรือ “มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม” เป็นมาตรฐานที่กำหนดโดย สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)
มีวัตถุประสงค์เพื่อให้สินค้าหรือวัสดุต่างๆ มีคุณภาพเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด และเพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน
⸻
มอก.ทั่วไป กับ มอก.บังคับ ต่างกันอย่างไร?
มอก.ทั่วไป (มาตรฐานสมัครใจ)
ผู้ผลิต “เลือกทำตามหรือไม่ก็ได้”
หากทำตามและผ่านการตรวจสอบ สามารถติดเครื่องหมาย มอก. ได้
เป็นการ ยกระดับคุณภาพสินค้า เพิ่มความน่าเชื่อถือ
ตัวอย่างสินค้าที่เป็นมอก.ทั่วไป:
• กระเบื้องปูพื้นและบุผนัง (มอก. 2804-2554)
• สีทาภายในและภายนอก (มอก. 2514-2553)
• เฟอร์นิเจอร์ไม้ (มอก. 800-2553)
มอก.บังคับ (ต้องทำตามกฎหมาย)
“ต้องทำตาม” หากไม่ทำ = ผิดกฎหมาย
ใช้กับสินค้าที่ มีผลต่อความปลอดภัย ชีวิต และสิ่งแวดล้อม
หากไม่มีมาตรฐาน มอก.บังคับ ห้ามจำหน่าย หรือนำเข้า
ตัวอย่างสินค้าที่เป็นมอก.บังคับ:
• เหล็กเสริมคอนกรีต (มอก. 20-2559)
• ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (มอก. 15-2555)
• สายไฟฟ้าแรงดันต่ำ (มอก. 11-2553)
• หมวกนิรภัยสำหรับงานก่อสร้าง (มอก. 368-2554)
• เครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภท เช่น ปลั๊กไฟ และเต้าเสียบ (มอก. 166-2549)
⸻
มอก. สำคัญอย่างไรกับงานก่อสร้างภาครัฐ?
ว214 กำหนดแนวทางเกี่ยวกับการใช้วัสดุที่มีมาตรฐาน มอก. ในงานก่อสร้าง
หากวัสดุมี มอก.บังคับ หน่วยงานของรัฐต้องใช้มาตรฐานนั้นเป็นหลัก
หากวัสดุไม่มี มอก. ให้ใช้มาตรฐานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแทน
หากจำเป็นต้องระบุยี่ห้อของวัสดุในเอกสารประกวดราคา ต้องระบุไม่น้อยกว่า 3 ยี่ห้อ และต้องเปิดโอกาสให้ใช้วัสดุที่มีคุณภาพเทียบเท่า
มาตรา 60 แห่ง พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ
ไม่ได้พูดถึง มอก. โดยตรง แต่กำหนดว่า
ก่อนการดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง หน่วยงานของรัฐต้องมี “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง”
สามารถดำเนินการจัดทำเอง หรือจ้างออกแบบก็ได้
ระเบียบข้อ 21 ว่าด้วยการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุ
เกี่ยวข้องกับ มอก. โดยตรง เพราะระบุว่า
หากพัสดุ (รวมถึงวัสดุก่อสร้าง) มีมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.)
ต้องใช้เป็นมาตรฐานหลักในการกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะ
หากไม่มี มอก. ต้องใช้ข้อมูลจากผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการจดทะเบียนกับกระทรวงอุตสาหกรรม
⸻
ใครบ้างที่ต้องให้ความสำคัญกับ มอก.?
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ต้องกำหนดให้ วัสดุที่ใช้ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก.บังคับ หากมีการกำหนดไว้
หากวัสดุไม่มี มอก. ต้องใช้มาตรฐานที่เหมาะสมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
สืบและกำหนดราคากลางตามแบบที่กำหนด
หากแบบกำหนดให้ใช้วัสดุที่มี มอก. คณะกรรมการต้องกำหนดราคากลางตามแบบที่กำหนด
การกำหนดราคาต้องสะท้อนราคาตลาดที่แท้จริง และอยู่ในกรอบมาตรฐาน
ผู้ควบคุมงาน / คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ตรวจสอบวัสดุที่นำมาใช้ให้ตรงตามแบบและมี มอก. หรือไม่
หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนด สามารถปฏิเสธการรับมอบวัสดุ หรือให้เปลี่ยนวัสดุให้เป็นไปตามที่กำหนด
ผู้รับจ้าง
ต้องปฏิบัติตามแบบที่กำหนด โดยใช้ วัสดุที่มี มอก.
หากใช้วัสดุที่ไม่มี มอก. อาจถูกปฏิเสธงาน หรือถูกปรับตามสัญญา
⸻
ถ้าไม่ใช้วัสดุที่มี มอก. จะเกิดอะไรขึ้น?
โครงสร้างอาคารเสี่ยงพังทลาย เพราะใช้วัสดุไม่ได้มาตรฐาน
ไฟฟ้าลัดวงจร เสี่ยงไฟไหม้ เพราะใช้สายไฟที่ไม่ได้มาตรฐาน
งานก่อสร้างมีอายุการใช้งานสั้นลง ต้องซ่อมแซมบ่อย
ผิดเงื่อนไขสัญญา หน่วยงานของรัฐอาจไม่รับมอบงาน หรือเกิดปัญหาทางกฎหมาย
⸻
สรุป: มอก. = ความปลอดภัย + คุณภาพ + คุ้มค่างบประมาณ
วัสดุก่อสร้างที่มี มอก. เป็นมาตรฐานที่ต้องใช้ในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ เพื่อให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และคุ้มค่าสำหรับการใช้งานในระยะยาว
ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ต้อง ตรวจสอบและยืนยันการใช้วัสดุที่มี มอก. ตลอดกระบวนการก่อสร้าง
“เลือกวัสดุที่มี มอก. = ปลอดภัยทั้งชีวิตและงบประมาณประเทศ!”
แชร์ให้ทุกคนรู้! #มาตรฐานก่อสร้าง #มอก #ปลอดภัยไว้ก่อน
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
