คลังความรู้โยธาไทย 19/5/2025
ซ่อมสะพานไม้ต้องทำเป็นงานจ้างก่อสร้าง มีแบบก่อสร้าง หรือจ้างเหมาง่าย ๆ ก็พอ?
ซ่อมสะพานไม้ต้องทำเป็นงานจ้างก่อสร้าง มีแบบก่อสร้าง หรือจ้างเหมาง่าย ๆ ก็พอ?
ซ่อมสะพานไม้ต้องทำเป็นงานจ้างก่อสร้าง มีแบบก่อสร้าง หรือจ้างเหมาง่าย ๆ ก็พอ?
⸻
มีคนถามมาแบบนี้ครับ:
“อาจารย์ครับ ผมจะซ่อมสะพานไม้
• มีผลกระทบกับโครงสร้าง
• มีเรื่องความปลอดภัยเกี่ยวข้อง
ตอนแรกว่าจะทำแบบรูปรายการงานก่อสร้างแล้วครับ
แต่ผู้บังคับบัญชาอยากให้ทำเป็นแค่จ้างเหมา เพราะเห็นว่า ‘เป็นงานไม้’ และ เห็นว่า ‘ไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกรรมควบคุม’”
⸻
คำตอบสั้น ๆ แต่ตรงกลางใจที่สุดคือ…
“ไม้ ไม่ใช่ข้อยกเว้นของกฎหมาย”
ถ้างานนั้น กระทบโครงสร้าง และ เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย
ต้องจัดเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” เต็มระบบ
ห้ามจ้างเหมาแบบไม่มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ไม่มีผู้ควบคุมงาน และไม่มีการตรวจสอบระหว่างดำเนินการเด็ดขาด
⸻
อย่าสับสนระหว่าง “วัสดุ” กับ “ประเภทงาน”
คำถามไม่ได้อยู่ที่ว่า “ไม้หรือไม่ไม้”
คำถามที่ถูกคือ…
“มันใช่งานก่อสร้างไหม?”
ซึ่งคำตอบก็ชัดเจนว่า ใช่แน่นอนครับ!
⸻
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ:
“สร้างบ้านพักข้าราชการเป็นบ้านไม้ไม้ 1 ชั้น พิจารณาองค์ประกอบต่างๆ แล้วอาจไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกรก็จริง
แต่กล้าจ้างโดยไม่มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ไม่มีผู้ควบคุมงาน ไม่มีคณะกรรมการตรวจรับไหม?”
ถ้า “ไม่กล้า” = แสดงว่า คุณเองก็รู้ว่านี่คืองานจ้างก่อสร้าง
⸻
กฎหมายก็ชัดเหมือนตรรกะเลยครับ
1. งานนี้เข้าข่าย “งานจ้างก่อสร้าง” เต็มตัว
หนังสือ ว259 + ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5
“ถ้ามีผลกระทบต่อโครงสร้าง หรือเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย = งานจ้างก่อสร้าง”
⸻
2. ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
มาตรา 60 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
ข้อ 21 วรรคสาม ระเบียบกระทรวงการคลังฯ
“ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้างก่อนจ้าง จะทำเองหรือจ้างทำก็ได้ แต่ห้ามไม่มีแบบเด็ดขาด!”
⸻
3. ต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน
มาตรา 101 + ข้อ 177
“ผู้ควบคุมงานต้องมีคุณวุฒิ ไม่ต่ำกว่า ปวช. และมีความชำนาญด้านช่าง”
⸻
4. ผู้ควบคุมงานต้องทำงานจริง ไม่ใช่แค่มีชื่อไว้ในเอกสาร
ข้อ 178 ระบุว่า ต้อง…
ตรวจงานทุกวัน
บันทึกวัสดุและขั้นตอน
สั่งหยุดงานได้ถ้าผิดแบบ
รายงานสัปดาห์ละครั้ง
แจ้งกรรมการตรวจรับภายใน 3 วันเมื่อครบงวดงาน
⸻
5. ต้องมีคณะกรรมการตรวจรับพัสดุทุกงาน
มาตรา 100 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ กำหนดให้ต้องมีคณะกรรมการตรวจรับทั้ง “งานซื้อ” และ “งานจ้าง” ทุกประเภท
แต่…
ถ้าเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” → ใช้ ข้อ 176 ซึ่ง
ต้องออกตรวจหน้างาน
ต้องตรวจรายงานผู้ควบคุมงาน
ต้องประเมินความถูกต้องจาก แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
มีอำนาจ “ไม่รับงาน” และทำความเห็นแย้งได้
ส่วน “งานจ้างทั่วไป” → ใช้ ข้อ 175 ซึ่งเน้นตรวจตอนส่งมอบ ณ จุดเดียว
⸻
สรุปแบบเข้าเป้า:
ซ่อมสะพานไม้ที่มีผลต่อโครงสร้างและความปลอดภัย ต้องดำเนินการเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” โดยมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ผู้ควบคุมงาน และคณะกรรมการตรวจรับตามข้อ 176 อย่างครบถ้วน!
ไม่ใช่เพราะแค่กฎหมายบังคับ
แต่เพราะ “ตรรกะมันฟ้อง” ตั้งแต่แรกว่า ถ้าพังแล้วมีคนเจ็บ = คุณต้องทำให้ดีที่สุด
⸻
เตือนแบบชัด ๆ :
“สะพานไม้” ไม่ใช่ข้อยกเว้น
“พิจารณาแล้วไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกร” ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
“ไม่มีผู้ควบคุมงาน = ตรวจหน้างานไม่ได้”
ถ้าพังเมื่อไหร่ ใครก็ไม่ช่วยคุณได้
⸻
แชร์โพสต์นี้ไว้ให้ทีมอ่าน แล้วถามตัวเองว่า…
“ถ้าผู้รับจ้างทำสะพานไม้แบบที่คุณไม่ตรวจแบบ ไม่ควบคุมงาน ไม่ออกไปดูงาน
แล้วพังขึ้นมา… คุณจะกล้ารับผิดชอบไหม?”
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
⸻
มีคนถามมาแบบนี้ครับ:
“อาจารย์ครับ ผมจะซ่อมสะพานไม้
• มีผลกระทบกับโครงสร้าง
• มีเรื่องความปลอดภัยเกี่ยวข้อง
ตอนแรกว่าจะทำแบบรูปรายการงานก่อสร้างแล้วครับ
แต่ผู้บังคับบัญชาอยากให้ทำเป็นแค่จ้างเหมา เพราะเห็นว่า ‘เป็นงานไม้’ และ เห็นว่า ‘ไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกรรมควบคุม’”
⸻
คำตอบสั้น ๆ แต่ตรงกลางใจที่สุดคือ…
“ไม้ ไม่ใช่ข้อยกเว้นของกฎหมาย”
ถ้างานนั้น กระทบโครงสร้าง และ เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย
ต้องจัดเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” เต็มระบบ
ห้ามจ้างเหมาแบบไม่มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ไม่มีผู้ควบคุมงาน และไม่มีการตรวจสอบระหว่างดำเนินการเด็ดขาด
⸻
อย่าสับสนระหว่าง “วัสดุ” กับ “ประเภทงาน”
คำถามไม่ได้อยู่ที่ว่า “ไม้หรือไม่ไม้”
คำถามที่ถูกคือ…
“มันใช่งานก่อสร้างไหม?”
ซึ่งคำตอบก็ชัดเจนว่า ใช่แน่นอนครับ!
⸻
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ:
“สร้างบ้านพักข้าราชการเป็นบ้านไม้ไม้ 1 ชั้น พิจารณาองค์ประกอบต่างๆ แล้วอาจไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกรก็จริง
แต่กล้าจ้างโดยไม่มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ไม่มีผู้ควบคุมงาน ไม่มีคณะกรรมการตรวจรับไหม?”
ถ้า “ไม่กล้า” = แสดงว่า คุณเองก็รู้ว่านี่คืองานจ้างก่อสร้าง
⸻
กฎหมายก็ชัดเหมือนตรรกะเลยครับ
1. งานนี้เข้าข่าย “งานจ้างก่อสร้าง” เต็มตัว
หนังสือ ว259 + ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5
“ถ้ามีผลกระทบต่อโครงสร้าง หรือเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย = งานจ้างก่อสร้าง”
⸻
2. ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
มาตรา 60 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
ข้อ 21 วรรคสาม ระเบียบกระทรวงการคลังฯ
“ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้างก่อนจ้าง จะทำเองหรือจ้างทำก็ได้ แต่ห้ามไม่มีแบบเด็ดขาด!”
⸻
3. ต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงาน
มาตรา 101 + ข้อ 177
“ผู้ควบคุมงานต้องมีคุณวุฒิ ไม่ต่ำกว่า ปวช. และมีความชำนาญด้านช่าง”
⸻
4. ผู้ควบคุมงานต้องทำงานจริง ไม่ใช่แค่มีชื่อไว้ในเอกสาร
ข้อ 178 ระบุว่า ต้อง…
ตรวจงานทุกวัน
บันทึกวัสดุและขั้นตอน
สั่งหยุดงานได้ถ้าผิดแบบ
รายงานสัปดาห์ละครั้ง
แจ้งกรรมการตรวจรับภายใน 3 วันเมื่อครบงวดงาน
⸻
5. ต้องมีคณะกรรมการตรวจรับพัสดุทุกงาน
มาตรา 100 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ กำหนดให้ต้องมีคณะกรรมการตรวจรับทั้ง “งานซื้อ” และ “งานจ้าง” ทุกประเภท
แต่…
ถ้าเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” → ใช้ ข้อ 176 ซึ่ง
ต้องออกตรวจหน้างาน
ต้องตรวจรายงานผู้ควบคุมงาน
ต้องประเมินความถูกต้องจาก แบบรูปรายการงานก่อสร้าง
มีอำนาจ “ไม่รับงาน” และทำความเห็นแย้งได้
ส่วน “งานจ้างทั่วไป” → ใช้ ข้อ 175 ซึ่งเน้นตรวจตอนส่งมอบ ณ จุดเดียว
⸻
สรุปแบบเข้าเป้า:
ซ่อมสะพานไม้ที่มีผลต่อโครงสร้างและความปลอดภัย ต้องดำเนินการเป็น “งานจ้างก่อสร้าง” โดยมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ผู้ควบคุมงาน และคณะกรรมการตรวจรับตามข้อ 176 อย่างครบถ้วน!
ไม่ใช่เพราะแค่กฎหมายบังคับ
แต่เพราะ “ตรรกะมันฟ้อง” ตั้งแต่แรกว่า ถ้าพังแล้วมีคนเจ็บ = คุณต้องทำให้ดีที่สุด
⸻
เตือนแบบชัด ๆ :
“สะพานไม้” ไม่ใช่ข้อยกเว้น
“พิจารณาแล้วไม่เข้า พ.ร.บ. วิศวกร” ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องมีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
“ไม่มีผู้ควบคุมงาน = ตรวจหน้างานไม่ได้”
ถ้าพังเมื่อไหร่ ใครก็ไม่ช่วยคุณได้
⸻
แชร์โพสต์นี้ไว้ให้ทีมอ่าน แล้วถามตัวเองว่า…
“ถ้าผู้รับจ้างทำสะพานไม้แบบที่คุณไม่ตรวจแบบ ไม่ควบคุมงาน ไม่ออกไปดูงาน
แล้วพังขึ้นมา… คุณจะกล้ารับผิดชอบไหม?”
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
