คลังความรู้โยธาไทย 20/3/2025
เจตนาที่แท้จริงของ พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539
เจตนาที่แท้จริงของ พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539: มุ่งเอาผิดข้าราชการ หรือคุ้มครองข้าราชการ?
⸻
หนึ่งในกฎหมายสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของรัฐ คือ พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ซึ่งกำหนดกรอบความรับผิดของรัฐและเจ้าหน้าที่ที่กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่
แต่เจตนาที่แท้จริงของกฎหมายฉบับนี้ คือการมุ่งเอาผิดข้าราชการ หรือต้องการคุ้มครองข้าราชการจากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ของรัฐและประชาชน?
⸻
หลักการพื้นฐานของ พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
มาตรา 5
“หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดชอบต่อผู้เสียหายในกรณีที่เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ ผู้เสียหายสามารถฟ้องหน่วยงานของรัฐโดยตรง แต่ไม่สามารถฟ้องเจ้าหน้าที่ได้”
หลักการนี้แสดงให้เห็นว่า กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้มุ่งเอาผิดข้าราชการเป็นหลัก แต่กลับคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องโดยตรง
หมายความว่า: หากข้าราชการทำงานแล้วเกิดความเสียหายต่อประชาชน ประชาชนสามารถฟ้องร้องรัฐได้ แต่ ไม่สามารถฟ้องร้องข้าราชการโดยตรง
⸻
มาตรา 6
“ถ้าการกระทำของเจ้าหน้าที่มิใช่การปฏิบัติหน้าที่ หน่วยงานของรัฐไม่ต้องรับผิด เจ้าหน้าที่ต้องรับผิดในทางแพ่งเป็นการเฉพาะตัว”
มาตรานี้มีไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ข้าราชการใช้ตำแหน่งในทางที่ผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชนโดยเจตนา
เป็นหลักการที่กำหนดให้รัฐรับผิดแทนข้าราชการ “เฉพาะกรณีที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายเท่านั้น”
หมายความว่า: ถ้าข้าราชการปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบอย่างถูกต้อง แม้จะเกิดความเสียหาย ก็ถือว่าเป็นเรื่องของรัฐ แต่ถ้าข้าราชการใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือกระทำโดยไม่เกี่ยวกับหน้าที่ รัฐจะไม่รับผิดแทน
⸻
มาตรา 8
“ในกรณีที่รัฐต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้เสียหาย หน่วยงานของรัฐสามารถเรียกให้เจ้าหน้าที่ชดใช้คืนได้ หากการกระทำนั้นเกิดจากความจงใจ หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง”
มาตรานี้เป็นกลไกป้องกันไม่ให้ข้าราชการใช้อำนาจโดยประมาทเลินเล่อจนสร้างความเสียหายร้ายแรง
แต่ก็ไม่ได้บังคับให้ข้าราชการต้องรับผิดในทุกกรณี
หมายความว่า: ข้าราชการที่ปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต ไม่ต้องรับผิด แต่ถ้าทำผิดพลาดร้ายแรง รัฐสามารถเรียกค่าเสียหายคืนได้
⸻
เจตนาที่แท้จริงของกฎหมาย: เอาผิด หรือคุ้มครองข้าราชการ?
1. พ.ร.บ. ฉบับนี้มุ่งเน้นการคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องร้องโดยตรง
การกำหนดให้ประชาชนต้องฟ้องหน่วยงานของรัฐแทนการฟ้องเจ้าหน้าที่ เป็นมาตรการคุ้มครองไม่ให้ข้าราชการต้องเผชิญคดีความเป็นการส่วนตัวทุกครั้งที่เกิดความเสียหาย
2. แต่ไม่ได้คุ้มครองข้าราชการจนเกินไป
หากข้าราชการ ใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือ ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ก็อาจต้องรับผิดชอบโดยการชดใช้ค่าเสียหาย
3. เป็นการสร้าง “สมดุล” ระหว่างการคุ้มครองเจ้าหน้าที่ กับการรักษาสิทธิของประชาชน
หากข้าราชการทำงานอย่างสุจริต แม้เกิดข้อผิดพลาด รัฐต้องรับผิดชอบแทน
แต่ถ้าข้าราชการจงใจทำผิดหรือประมาทร้ายแรง ต้องรับผิดเอง
⸻
สรุปข้อเท็จจริงที่ต้องเข้าใจ
1. พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ ไม่ได้มีเจตนาจะเอาผิดข้าราชการเป็นหลัก
2. กฎหมายฉบับนี้มุ่งคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องร้องโดยตรง เพื่อให้สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องคดีความ
3. อย่างไรก็ตาม หากข้าราชการกระทำผิดโดยเจตนา หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ก็ต้องรับผิดชอบตามสมควร
4. กฎหมายนี้ช่วยให้ประชาชนสามารถเรียกร้องสิทธิจากรัฐได้ โดยไม่ต้องฟ้องเจ้าหน้าที่เป็นรายบุคคล
⸻
บทเรียนที่ข้าราชการต้องรู้
ถ้าปฏิบัติงานโดยสุจริต และทำตามหน้าที่อย่างเคร่งครัด รัฐจะรับผิดแทน
แต่ถ้ากระทำโดยมิชอบ หรือประมาทเลินเล่อร้ายแรง รัฐสามารถเรียกร้องค่าเสียหายจากข้าราชการได้
⸻
กฎหมายนี้ออกแบบมาเพื่อสร้างสมดุลในการบริหารราชการ
ช่วยให้ข้าราชการกล้าทำงาน โดยไม่ต้องกลัวถูกฟ้องร้องโดยตรง
ช่วยให้ประชาชนสามารถเรียกร้องความเป็นธรรมจากรัฐได้ง่ายขึ้น
“ข้าราชการต้องทำงานโดยสุจริต ไม่ใช้อำนาจโดยมิชอบ และคำนึงถึงผลประโยชน์ของรัฐและประชาชนเป็นหลัก”
แชร์บทความนี้ เพื่อให้ทุกคนเข้าใจหลักกฎหมายที่ถูกต้อง!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
⸻
หนึ่งในกฎหมายสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของรัฐ คือ พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ซึ่งกำหนดกรอบความรับผิดของรัฐและเจ้าหน้าที่ที่กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่
แต่เจตนาที่แท้จริงของกฎหมายฉบับนี้ คือการมุ่งเอาผิดข้าราชการ หรือต้องการคุ้มครองข้าราชการจากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ของรัฐและประชาชน?
⸻
หลักการพื้นฐานของ พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
มาตรา 5
“หน่วยงานของรัฐต้องรับผิดชอบต่อผู้เสียหายในกรณีที่เจ้าหน้าที่กระทำละเมิดในการปฏิบัติหน้าที่ ผู้เสียหายสามารถฟ้องหน่วยงานของรัฐโดยตรง แต่ไม่สามารถฟ้องเจ้าหน้าที่ได้”
หลักการนี้แสดงให้เห็นว่า กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้มุ่งเอาผิดข้าราชการเป็นหลัก แต่กลับคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องโดยตรง
หมายความว่า: หากข้าราชการทำงานแล้วเกิดความเสียหายต่อประชาชน ประชาชนสามารถฟ้องร้องรัฐได้ แต่ ไม่สามารถฟ้องร้องข้าราชการโดยตรง
⸻
มาตรา 6
“ถ้าการกระทำของเจ้าหน้าที่มิใช่การปฏิบัติหน้าที่ หน่วยงานของรัฐไม่ต้องรับผิด เจ้าหน้าที่ต้องรับผิดในทางแพ่งเป็นการเฉพาะตัว”
มาตรานี้มีไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ข้าราชการใช้ตำแหน่งในทางที่ผิดและก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชนโดยเจตนา
เป็นหลักการที่กำหนดให้รัฐรับผิดแทนข้าราชการ “เฉพาะกรณีที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายเท่านั้น”
หมายความว่า: ถ้าข้าราชการปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบอย่างถูกต้อง แม้จะเกิดความเสียหาย ก็ถือว่าเป็นเรื่องของรัฐ แต่ถ้าข้าราชการใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือกระทำโดยไม่เกี่ยวกับหน้าที่ รัฐจะไม่รับผิดแทน
⸻
มาตรา 8
“ในกรณีที่รัฐต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ผู้เสียหาย หน่วยงานของรัฐสามารถเรียกให้เจ้าหน้าที่ชดใช้คืนได้ หากการกระทำนั้นเกิดจากความจงใจ หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง”
มาตรานี้เป็นกลไกป้องกันไม่ให้ข้าราชการใช้อำนาจโดยประมาทเลินเล่อจนสร้างความเสียหายร้ายแรง
แต่ก็ไม่ได้บังคับให้ข้าราชการต้องรับผิดในทุกกรณี
หมายความว่า: ข้าราชการที่ปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริต ไม่ต้องรับผิด แต่ถ้าทำผิดพลาดร้ายแรง รัฐสามารถเรียกค่าเสียหายคืนได้
⸻
เจตนาที่แท้จริงของกฎหมาย: เอาผิด หรือคุ้มครองข้าราชการ?
1. พ.ร.บ. ฉบับนี้มุ่งเน้นการคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องร้องโดยตรง
การกำหนดให้ประชาชนต้องฟ้องหน่วยงานของรัฐแทนการฟ้องเจ้าหน้าที่ เป็นมาตรการคุ้มครองไม่ให้ข้าราชการต้องเผชิญคดีความเป็นการส่วนตัวทุกครั้งที่เกิดความเสียหาย
2. แต่ไม่ได้คุ้มครองข้าราชการจนเกินไป
หากข้าราชการ ใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือ ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ก็อาจต้องรับผิดชอบโดยการชดใช้ค่าเสียหาย
3. เป็นการสร้าง “สมดุล” ระหว่างการคุ้มครองเจ้าหน้าที่ กับการรักษาสิทธิของประชาชน
หากข้าราชการทำงานอย่างสุจริต แม้เกิดข้อผิดพลาด รัฐต้องรับผิดชอบแทน
แต่ถ้าข้าราชการจงใจทำผิดหรือประมาทร้ายแรง ต้องรับผิดเอง
⸻
สรุปข้อเท็จจริงที่ต้องเข้าใจ
1. พ.ร.บ. ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ ไม่ได้มีเจตนาจะเอาผิดข้าราชการเป็นหลัก
2. กฎหมายฉบับนี้มุ่งคุ้มครองข้าราชการจากการถูกฟ้องร้องโดยตรง เพื่อให้สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องกังวลเรื่องคดีความ
3. อย่างไรก็ตาม หากข้าราชการกระทำผิดโดยเจตนา หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ก็ต้องรับผิดชอบตามสมควร
4. กฎหมายนี้ช่วยให้ประชาชนสามารถเรียกร้องสิทธิจากรัฐได้ โดยไม่ต้องฟ้องเจ้าหน้าที่เป็นรายบุคคล
⸻
บทเรียนที่ข้าราชการต้องรู้
ถ้าปฏิบัติงานโดยสุจริต และทำตามหน้าที่อย่างเคร่งครัด รัฐจะรับผิดแทน
แต่ถ้ากระทำโดยมิชอบ หรือประมาทเลินเล่อร้ายแรง รัฐสามารถเรียกร้องค่าเสียหายจากข้าราชการได้
⸻
กฎหมายนี้ออกแบบมาเพื่อสร้างสมดุลในการบริหารราชการ
ช่วยให้ข้าราชการกล้าทำงาน โดยไม่ต้องกลัวถูกฟ้องร้องโดยตรง
ช่วยให้ประชาชนสามารถเรียกร้องความเป็นธรรมจากรัฐได้ง่ายขึ้น
“ข้าราชการต้องทำงานโดยสุจริต ไม่ใช้อำนาจโดยมิชอบ และคำนึงถึงผลประโยชน์ของรัฐและประชาชนเป็นหลัก”
แชร์บทความนี้ เพื่อให้ทุกคนเข้าใจหลักกฎหมายที่ถูกต้อง!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
