คลังความรู้โยธาไทย 20/3/2025
หน่วยงาน อปท.ขาดแคลนสถาปนิก และ วิศวกรในการทำหน้าที่ออกแบบ จะต้องทำอย่างไร?
หน่วยงาน อปท.ขาดแคลนสถาปนิก ขาดแคลนวิศวกรในการทำหน้าที่ออกแบบ จะต้องทำอย่างไร?
หน่วยงาน อปท.ขาดแคลนสถาปนิก ขาดแคลนวิศวกรในการทำหน้าที่ออกแบบ จะต้องทำอย่างไร?
ปัญหาสำคัญที่หลายหน่วยงานภาครัฐต้องเผชิญ คือ การขาดแคลนบุคลากรที่สามารถทำหน้าที่ออกแบบได้ เช่น สถาปนิกและวิศวกร ส่งผลให้การดำเนินการเกี่ยวกับงานก่อสร้างติดขัด บางหน่วยงานอาจมีช่างเขียนแบบหรือนายช่างที่สามารถถ่ายทอดแบบก่อสร้างได้ แต่ไม่มี “ผู้ออกแบบ” ซึ่งเป็นผู้กำหนดแนวคิดและวางแผนโครงการก่อสร้างให้มีมาตรฐาน
แล้วถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกรจะต้องทำอย่างไร?
• ต้องเชิญบุคคลภายนอกมาเป็นกรรมการออกแบบได้หรือไม่?
• สามารถใช้แบบมาตรฐานที่มีอยู่แล้วได้หรือเปล่า?
• มีแนวทางใดบ้างในการแก้ไขปัญหาอย่างถูกต้องตามระเบียบ?
นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งเรื่องที่หลายคนยังเข้าใจผิด นั่นคือ “ออกแบบ” กับ “เขียนแบบ” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน! หลายหน่วยงานคิดว่าสถาปนิกและวิศวกรมีหน้าที่เขียนแบบ แต่ความจริงคือ หน้าที่หลักของพวกเขาคือการออกแบบ ไม่ใช่การนั่งเขียนแบบ!
เปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ
สถาปนิกและวิศวกร = หัวหน้าพ่อครัว คิดค้นสูตรอาหาร ออกแบบเมนู คิดว่าต้องใช้วัตถุดิบอะไร
ช่างเขียนแบบ = คนจดสูตรอาหาร เขียนออกมาเป็นรายละเอียดว่าต้องใช้เกลือกี่ช้อน น้ำกี่มิลลิลิตร
ถ้าไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร → อาหารอาจไม่มีคุณภาพ
ถ้าไม่มีคนเขียนแบบ → อาหารอาจทำออกมาไม่ถูกต้อง
บทความนี้จะช่วยให้หน่วยงานภาครัฐเข้าใจว่า
“ออกแบบ” กับ “เขียนแบบ” ต่างกันอย่างไร?
ถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ต้องแก้ปัญหาอย่างไร?
แนวทางง่ายๆ ที่หน่วยงานสามารถใช้ได้ทันที
⸻
1. หน่วยงานภาครัฐต้องเข้าใจว่า “การออกแบบ” กับ “การเขียนแบบ” เป็นกระบวนการที่ต้องทำควบคู่กัน
ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 60 และระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อ 21 วรรคสาม การจัดทำ “แบบก่อสร้างหรือแบบรูปรายการงานก่อสร้าง” ต้องมีทั้ง “ผู้ออกแบบ” และ “ผู้เขียนแบบ”
“ผู้ออกแบบ” คือ คนที่คิด วิเคราะห์ และออกแบบงานก่อสร้าง
“ผู้เขียนแบบ” คือ คนที่นำแนวคิดออกแบบมาเขียนเป็นแบบก่อสร้างที่ใช้ในการก่อสร้างจริง
สิ่งที่ต้องเข้าใจให้ชัดเจน:
สถาปนิกและวิศวกรไม่ได้มีหน้าที่หลักในการเขียนแบบ
ไม่ใช่สถาปนิกหรือวิศวกรทุกคนจะเขียนแบบได้ เพราะพวกเขาเรียนมาเพื่อทำหน้าที่ออกแบบ
การเขียนแบบเป็นหน้าที่ของช่างเขียนแบบ หรือบุคลากรที่มีทักษะด้านการเขียนแบบ เช่น นายช่าง
⸻
2. ถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ควรทำอย่างไร?
แนวทางแก้ปัญหาที่ถูกต้อง:
แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม
ระเบียบข้อ 21 วรรคสี่ ให้อิสระหน่วยงานในการแต่งตั้งคณะกรรมการตามความจำเป็นและเหมาะสม
คณะกรรมการไม่จำเป็นต้องเป็นข้าราชการ แต่ต้องเป็น ผู้ที่มีความรู้ความชำนาญในสิ่งก่อสร้างที่จะต้องออกแบบและเขียนแบบ
ใช้การประชุมออนไลน์ตามข้อ 27 เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายและให้ผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานอื่นสามารถเข้าร่วมประชุมได้สะดวก
ใช้หนังสือ ว 85 ของกระทรวงการคลัง ในการจ่ายค่าตอบแทนให้กรรมการออกแบบ โดยสามารถจ่ายเป็นรายครั้งของการประชุม
ขอความอนุเคราะห์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
กรณีเป็นงานอาคาร → ขอความอนุเคราะห์จาก กรมโยธาธิการและผังเมือง ให้ช่วยออกแบบและจัดทำแบบก่อสร้าง
กรณีเป็นงานถนน สะพาน โครงสร้างอื่นๆ → กรมทางหลวงชนบทมีแบบมาตรฐานให้แล้ว หากสามารถนำมาใช้ได้ หน่วยงานสามารถนำมาใช้โดยไม่ต้องออกแบบใหม่
หากมีการปรับเปลี่ยนแบบมาตรฐานของกรมทางหลวงชนบท → ต้องให้ สามัญวิศวกรสาขาวิศวกรรมโยธา เป็นผู้รับรองความมั่นคงแข็งแรง
หากแบบมาตรฐานของกรมทางหลวงชนบทไม่ตรงกับความต้องการของหน่วยงาน → สามารถ จ้างออกแบบใหม่ได้ หากมีงบประมาณ
⸻
สรุปเข้าใจง่ายใน 3 บรรทัด!
สถาปนิกและวิศวกรเรียนมาเพื่อออกแบบ ไม่ใช่เขียนแบบ
ถ้าไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ต้องเชิญบุคคลภายนอกมาเป็นกรรมการ (ตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม)
ใช้ประชุมออนไลน์ + จ่ายค่าตอบแทนตามหนังสือ ว 85 เพื่อให้การออกแบบเป็นไปตามมาตรฐาน
แชร์ให้หน่วยงานภาครัฐเข้าใจตรงกัน เพื่อการทำงานที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
ปัญหาสำคัญที่หลายหน่วยงานภาครัฐต้องเผชิญ คือ การขาดแคลนบุคลากรที่สามารถทำหน้าที่ออกแบบได้ เช่น สถาปนิกและวิศวกร ส่งผลให้การดำเนินการเกี่ยวกับงานก่อสร้างติดขัด บางหน่วยงานอาจมีช่างเขียนแบบหรือนายช่างที่สามารถถ่ายทอดแบบก่อสร้างได้ แต่ไม่มี “ผู้ออกแบบ” ซึ่งเป็นผู้กำหนดแนวคิดและวางแผนโครงการก่อสร้างให้มีมาตรฐาน
แล้วถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกรจะต้องทำอย่างไร?
• ต้องเชิญบุคคลภายนอกมาเป็นกรรมการออกแบบได้หรือไม่?
• สามารถใช้แบบมาตรฐานที่มีอยู่แล้วได้หรือเปล่า?
• มีแนวทางใดบ้างในการแก้ไขปัญหาอย่างถูกต้องตามระเบียบ?
นอกจากนี้ ยังมีอีกหนึ่งเรื่องที่หลายคนยังเข้าใจผิด นั่นคือ “ออกแบบ” กับ “เขียนแบบ” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน! หลายหน่วยงานคิดว่าสถาปนิกและวิศวกรมีหน้าที่เขียนแบบ แต่ความจริงคือ หน้าที่หลักของพวกเขาคือการออกแบบ ไม่ใช่การนั่งเขียนแบบ!
เปรียบเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ
สถาปนิกและวิศวกร = หัวหน้าพ่อครัว คิดค้นสูตรอาหาร ออกแบบเมนู คิดว่าต้องใช้วัตถุดิบอะไร
ช่างเขียนแบบ = คนจดสูตรอาหาร เขียนออกมาเป็นรายละเอียดว่าต้องใช้เกลือกี่ช้อน น้ำกี่มิลลิลิตร
ถ้าไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร → อาหารอาจไม่มีคุณภาพ
ถ้าไม่มีคนเขียนแบบ → อาหารอาจทำออกมาไม่ถูกต้อง
บทความนี้จะช่วยให้หน่วยงานภาครัฐเข้าใจว่า
“ออกแบบ” กับ “เขียนแบบ” ต่างกันอย่างไร?
ถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ต้องแก้ปัญหาอย่างไร?
แนวทางง่ายๆ ที่หน่วยงานสามารถใช้ได้ทันที
⸻
1. หน่วยงานภาครัฐต้องเข้าใจว่า “การออกแบบ” กับ “การเขียนแบบ” เป็นกระบวนการที่ต้องทำควบคู่กัน
ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 60 และระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อ 21 วรรคสาม การจัดทำ “แบบก่อสร้างหรือแบบรูปรายการงานก่อสร้าง” ต้องมีทั้ง “ผู้ออกแบบ” และ “ผู้เขียนแบบ”
“ผู้ออกแบบ” คือ คนที่คิด วิเคราะห์ และออกแบบงานก่อสร้าง
“ผู้เขียนแบบ” คือ คนที่นำแนวคิดออกแบบมาเขียนเป็นแบบก่อสร้างที่ใช้ในการก่อสร้างจริง
สิ่งที่ต้องเข้าใจให้ชัดเจน:
สถาปนิกและวิศวกรไม่ได้มีหน้าที่หลักในการเขียนแบบ
ไม่ใช่สถาปนิกหรือวิศวกรทุกคนจะเขียนแบบได้ เพราะพวกเขาเรียนมาเพื่อทำหน้าที่ออกแบบ
การเขียนแบบเป็นหน้าที่ของช่างเขียนแบบ หรือบุคลากรที่มีทักษะด้านการเขียนแบบ เช่น นายช่าง
⸻
2. ถ้าหน่วยงานไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ควรทำอย่างไร?
แนวทางแก้ปัญหาที่ถูกต้อง:
แต่งตั้งคณะกรรมการตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม
ระเบียบข้อ 21 วรรคสี่ ให้อิสระหน่วยงานในการแต่งตั้งคณะกรรมการตามความจำเป็นและเหมาะสม
คณะกรรมการไม่จำเป็นต้องเป็นข้าราชการ แต่ต้องเป็น ผู้ที่มีความรู้ความชำนาญในสิ่งก่อสร้างที่จะต้องออกแบบและเขียนแบบ
ใช้การประชุมออนไลน์ตามข้อ 27 เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายและให้ผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานอื่นสามารถเข้าร่วมประชุมได้สะดวก
ใช้หนังสือ ว 85 ของกระทรวงการคลัง ในการจ่ายค่าตอบแทนให้กรรมการออกแบบ โดยสามารถจ่ายเป็นรายครั้งของการประชุม
ขอความอนุเคราะห์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
กรณีเป็นงานอาคาร → ขอความอนุเคราะห์จาก กรมโยธาธิการและผังเมือง ให้ช่วยออกแบบและจัดทำแบบก่อสร้าง
กรณีเป็นงานถนน สะพาน โครงสร้างอื่นๆ → กรมทางหลวงชนบทมีแบบมาตรฐานให้แล้ว หากสามารถนำมาใช้ได้ หน่วยงานสามารถนำมาใช้โดยไม่ต้องออกแบบใหม่
หากมีการปรับเปลี่ยนแบบมาตรฐานของกรมทางหลวงชนบท → ต้องให้ สามัญวิศวกรสาขาวิศวกรรมโยธา เป็นผู้รับรองความมั่นคงแข็งแรง
หากแบบมาตรฐานของกรมทางหลวงชนบทไม่ตรงกับความต้องการของหน่วยงาน → สามารถ จ้างออกแบบใหม่ได้ หากมีงบประมาณ
⸻
สรุปเข้าใจง่ายใน 3 บรรทัด!
สถาปนิกและวิศวกรเรียนมาเพื่อออกแบบ ไม่ใช่เขียนแบบ
ถ้าไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกร ต้องเชิญบุคคลภายนอกมาเป็นกรรมการ (ตามระเบียบข้อ 21 วรรคสาม)
ใช้ประชุมออนไลน์ + จ่ายค่าตอบแทนตามหนังสือ ว 85 เพื่อให้การออกแบบเป็นไปตามมาตรฐาน
แชร์ให้หน่วยงานภาครัฐเข้าใจตรงกัน เพื่อการทำงานที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพ!
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
