คลังความรู้โยธาไทย 20/6/2025
“ผู้รับจ้างไม่ยอมเริ่มงาน” เพราะอ้างว่าเทศบาลยังไม่ได้ส่งมอบพื้นที่ แบบนี้ใครผิด?
“ผู้รับจ้างไม่ยอมเริ่มงาน” เพราะอ้างว่าเทศบาลยังไม่ได้ส่งมอบพื้นที่ แบบนี้ใครผิด?
ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเกิดขึ้นจริงบ่อยมากในงานก่อสร้างภาครัฐ
เทศบาลหรืออบต.ลงนามสัญญาเสร็จ ผู้รับจ้างก็ยังไม่มาเริ่มงาน
พอทวงถามก็อ้างว่า “เทศบาลยังไม่ส่งมอบพื้นที่”
แต่ในขณะเดียวกัน เทศบาลก็ยืนยันว่า…
พื้นที่พร้อมทำงานแล้ว
วันทำงานตามสัญญาก็กำหนดชัดเจนแล้ว
หรือแจ้งให้เข้าทำงานแล้วตามสัญญาแบบ มีแผนงาน 7(ก)
แล้วแบบนี้…
เทศบาลมีสิทธิปรับผู้รับจ้างหรือไม่?
คำว่า “ส่งมอบพื้นที่” ต้องมีหนังสือหรือเปล่า?
ผู้รับจ้างอ้างอย่างนี้ถูกหรือผิด?
⸻
วิเคราะห์ตามกฎหมายอย่างละเอียด
เพื่อให้เข้าใจเรื่องนี้ เราต้องอ้างอิงกฎหมายครบทั้ง 4 ฉบับ
1. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 368
“การตีความสัญญาต้องเป็นไปโดยสุจริต”
แปลว่า ถ้าพื้นที่ไม่พร้อมจริง ผู้รับจ้างอาจอ้างได้
แต่ถ้าพื้นที่พร้อม ผู้รับจ้างก็ต้องทำงาน ไม่ใช่หาข้ออ้างเลี่ยงความรับผิด
⸻
2. พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
มาตรา 102
ถ้าความล่าช้าเกิดจากความผิดของรัฐ ต้องงดค่าปรับหรือขยายเวลา
มาตรา 103
ถ้าผู้รับจ้างไม่เริ่มงานหรือไม่มีทางจะทำเสร็จ รัฐมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้
⸻
3. แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://www.yotathai.com/yotanews/w1052 <แบบสัญญา
ข้อ 7 (ก) – เริ่มงานเมื่อลงนามและได้รับหนังสือแจ้งให้เริ่มงาน
ข้อ 7 (ข) – เริ่มงานตามวันที่กำหนดไว้ในสัญญาเลย ไม่ต้องแจ้งเพิ่ม
ข้อ 17 – ค่าปรับถ้าส่งงานล่าช้า
ข้อ 21 – ขอขยายเวลาถ้าไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้าง
⸻
4. หนังสือเวียน ว.124
https://www.yotathai.com/passadu/w124 <ว124
กำหนดให้สัญญาก่อสร้างที่เกิน 500,000 บาทหรือเกิน 90 วัน
ต้องมีแผนการทำงาน เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา
และการจะเริ่มงาน ต้องได้แผนงานก่อน
⸻
ถามจริง… ต้องมี “หนังสือส่งมอบพื้นที่” ไหม?
คำตอบคือ…
ไม่ต้องมีครับ
เพราะ ไม่มีข้อไหนในสัญญา หรือระเบียบ กำหนดให้ต้องมีหนังสือส่งมอบพื้นที่
แต่สิ่งที่ต้องมีคือ…
พื้นที่หน้างานต้อง “พร้อมให้ทำงานได้จริง”
มีหรือไม่มีหนังสือไม่สำคัญ ถ้าพื้นที่พร้อม ผู้รับจ้างก็ไม่มีสิทธิอ้าง
⸻
แล้วจะดูอย่างไรว่า “ใครผิด”?
ต้องพิจารณา 2 อย่างครับ:
1. สัญญาที่ใช้ เป็นแบบ 7 (ก) หรือ 7 (ข)
จะมีผลต่อ “วันเริ่มงาน” ว่าผูกพันเมื่อไร และต้องทำอะไรบ้างก่อนเริ่มงาน
2. สภาพพื้นที่ ณ วันเริ่มงาน
พร้อมทำงานหรือยัง?
ถ้าพื้นที่พร้อม = ผู้รับจ้างไม่มีข้ออ้าง
ถ้าพื้นที่ไม่พร้อม = เทศบาลต้องรับผิด
⸻
เลือกใช้สัญญาให้เหมาะ เพื่อปิดช่องผู้รับจ้างอ้าง “ไม่ได้ส่งมอบพื้นที่”
1. แบบสัญญา 7 (ก) = เริ่มงานเมื่อ “ได้รับหนังสือแจ้งให้เริ่มงาน”
แบบนี้เหมาะกับงานก่อสร้างที่ต้องควบคุมแผนงาน และต้องตรวจสอบให้รอบคอบก่อนเริ่ม
ผู้ว่าจ้างมีหน้าที่…
ขอให้ผู้รับจ้างจัดทำ “แผนการทำงาน”
ตรวจสอบและอนุมัติแผน
แล้วจึงออก “หนังสือแจ้งให้เริ่มงาน”
เมื่อส่งหนังสือแล้ว ผู้รับจ้างต้องเริ่มงานทันที
ไม่มีสิทธิอ้างว่า “ยังไม่ได้ส่งมอบพื้นที่”
เพราะถือว่าทุกอย่างพร้อมแล้วตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น
⸻
2. แบบสัญญา 7 (ข) = เริ่มงาน “ตามวันที่กำหนดในสัญญา”
แบบนี้จะเขียนไว้ชัดเจนเลยว่า
“ต้องเริ่มงานในวันที่…” และ “ต้องแล้วเสร็จภายใน…” โดยไม่ต้องมีหนังสืออะไรเพิ่ม
แปลว่า…
ผู้ว่าจ้างต้องทำให้พื้นที่ “พร้อม 100%” ในวันนั้น
หากพื้นที่ยังไม่พร้อมจริง = เทศบาลจะกลายเป็นฝ่ายผิด
แต่ถ้าพื้นที่พร้อม = ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิอ้าง
⸻
3. เชื่อมโยงกับ “ว.124” เรื่องแผนการทำงาน
หนังสือเวียน ว.124 จากกรมบัญชีกลาง
ระบุไว้ชัดในข้อ 3.3 ว่า…
หากโครงการก่อสร้างมี
วงเงินเกิน 500,000 บาท หรือ
ใช้เวลาก่อสร้างเกิน 90 วัน
ต้องกำหนดให้ผู้รับจ้างจัดทำ “แผนการทำงาน”
แผนนี้จะกลายเป็น “ส่วนหนึ่งของสัญญา” ทันที
และต้องได้รับอนุมัติก่อนเริ่มงาน
⸻
แบบไหนควรใช้กับงานแบบไหน?
ใช้แบบ 7 (ก) เมื่อ…
• ต้องมีแผนการทำงานตาม ว.124
• เป็นงานก่อสร้างที่ต้องควบคุมคุณภาพและแผนงานรัดกุม
• ต้องการให้ผู้รับจ้างเริ่มงาน “เมื่อทุกอย่างพร้อมจริง”
เหมาะสำหรับงานเกือบทั้งหมดของราชการ
เพราะเปิดโอกาสให้ตรวจสอบแผน และลดความเสี่ยงการโต้แย้งได้ดีที่สุด
⸻
หลีกเลี่ยงแบบ 7 (ข) ถ้างานต้องมีแผน
เพราะ…
กำหนดวันเริ่มงานตายตัว
แต่อาจไม่มีเวลาเพียงพอให้จัดทำและอนุมัติแผน
= เสี่ยงมากที่จะเริ่มงานทั้งที่ยังไม่มีแผน
= เทศบาลควบคุมไม่ได้
= และผู้รับจ้างอาจอ้างได้ว่า “แผนยังไม่ผ่านเลย เริ่มไม่ได้”
⸻
สรุปทุกประเด็นแบบชัด ๆ
1. ไม่มีข้อกฎหมายหรือสัญญาใดบังคับว่าต้องมีหนังสือส่งมอบพื้นที่
2. ถ้าหน้างาน “พร้อมจริง” และเริ่มงานตามสัญญาได้
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิอ้างว่าเริ่มไม่ได้
3. ถ้าพื้นที่ “ยังไม่พร้อมจริง”
ผู้รับจ้างสามารถขอขยายเวลา หรืองดค่าปรับได้
4. เทศบาลควรใช้แบบ 7 (ก) กับงานที่ต้องมีแผนการทำงานตาม ว.124
เพื่อให้สามารถอนุมัติแผนก่อนเริ่มงาน และป้องกันการโต้แย้ง
5. ทุกกรณี ต้องรวบรวมหลักฐานว่า “พื้นที่พร้อมแล้ว” เช่น
ภาพถ่ายหน้างาน
รายงานผู้ควบคุมงาน
บันทึกคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ (กรณีตรวจหน้างานแล้วเห็นว่าพร้อม)
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเกิดขึ้นจริงบ่อยมากในงานก่อสร้างภาครัฐ
เทศบาลหรืออบต.ลงนามสัญญาเสร็จ ผู้รับจ้างก็ยังไม่มาเริ่มงาน
พอทวงถามก็อ้างว่า “เทศบาลยังไม่ส่งมอบพื้นที่”
แต่ในขณะเดียวกัน เทศบาลก็ยืนยันว่า…
พื้นที่พร้อมทำงานแล้ว
วันทำงานตามสัญญาก็กำหนดชัดเจนแล้ว
หรือแจ้งให้เข้าทำงานแล้วตามสัญญาแบบ มีแผนงาน 7(ก)
แล้วแบบนี้…
เทศบาลมีสิทธิปรับผู้รับจ้างหรือไม่?
คำว่า “ส่งมอบพื้นที่” ต้องมีหนังสือหรือเปล่า?
ผู้รับจ้างอ้างอย่างนี้ถูกหรือผิด?
⸻
วิเคราะห์ตามกฎหมายอย่างละเอียด
เพื่อให้เข้าใจเรื่องนี้ เราต้องอ้างอิงกฎหมายครบทั้ง 4 ฉบับ
1. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 368
“การตีความสัญญาต้องเป็นไปโดยสุจริต”
แปลว่า ถ้าพื้นที่ไม่พร้อมจริง ผู้รับจ้างอาจอ้างได้
แต่ถ้าพื้นที่พร้อม ผู้รับจ้างก็ต้องทำงาน ไม่ใช่หาข้ออ้างเลี่ยงความรับผิด
⸻
2. พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
มาตรา 102
ถ้าความล่าช้าเกิดจากความผิดของรัฐ ต้องงดค่าปรับหรือขยายเวลา
มาตรา 103
ถ้าผู้รับจ้างไม่เริ่มงานหรือไม่มีทางจะทำเสร็จ รัฐมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้
⸻
3. แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://www.yotathai.com/yotanews/w1052 <แบบสัญญา
ข้อ 7 (ก) – เริ่มงานเมื่อลงนามและได้รับหนังสือแจ้งให้เริ่มงาน
ข้อ 7 (ข) – เริ่มงานตามวันที่กำหนดไว้ในสัญญาเลย ไม่ต้องแจ้งเพิ่ม
ข้อ 17 – ค่าปรับถ้าส่งงานล่าช้า
ข้อ 21 – ขอขยายเวลาถ้าไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้าง
⸻
4. หนังสือเวียน ว.124
https://www.yotathai.com/passadu/w124 <ว124
กำหนดให้สัญญาก่อสร้างที่เกิน 500,000 บาทหรือเกิน 90 วัน
ต้องมีแผนการทำงาน เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา
และการจะเริ่มงาน ต้องได้แผนงานก่อน
⸻
ถามจริง… ต้องมี “หนังสือส่งมอบพื้นที่” ไหม?
คำตอบคือ…
ไม่ต้องมีครับ
เพราะ ไม่มีข้อไหนในสัญญา หรือระเบียบ กำหนดให้ต้องมีหนังสือส่งมอบพื้นที่
แต่สิ่งที่ต้องมีคือ…
พื้นที่หน้างานต้อง “พร้อมให้ทำงานได้จริง”
มีหรือไม่มีหนังสือไม่สำคัญ ถ้าพื้นที่พร้อม ผู้รับจ้างก็ไม่มีสิทธิอ้าง
⸻
แล้วจะดูอย่างไรว่า “ใครผิด”?
ต้องพิจารณา 2 อย่างครับ:
1. สัญญาที่ใช้ เป็นแบบ 7 (ก) หรือ 7 (ข)
จะมีผลต่อ “วันเริ่มงาน” ว่าผูกพันเมื่อไร และต้องทำอะไรบ้างก่อนเริ่มงาน
2. สภาพพื้นที่ ณ วันเริ่มงาน
พร้อมทำงานหรือยัง?
ถ้าพื้นที่พร้อม = ผู้รับจ้างไม่มีข้ออ้าง
ถ้าพื้นที่ไม่พร้อม = เทศบาลต้องรับผิด
⸻
เลือกใช้สัญญาให้เหมาะ เพื่อปิดช่องผู้รับจ้างอ้าง “ไม่ได้ส่งมอบพื้นที่”
1. แบบสัญญา 7 (ก) = เริ่มงานเมื่อ “ได้รับหนังสือแจ้งให้เริ่มงาน”
แบบนี้เหมาะกับงานก่อสร้างที่ต้องควบคุมแผนงาน และต้องตรวจสอบให้รอบคอบก่อนเริ่ม
ผู้ว่าจ้างมีหน้าที่…
ขอให้ผู้รับจ้างจัดทำ “แผนการทำงาน”
ตรวจสอบและอนุมัติแผน
แล้วจึงออก “หนังสือแจ้งให้เริ่มงาน”
เมื่อส่งหนังสือแล้ว ผู้รับจ้างต้องเริ่มงานทันที
ไม่มีสิทธิอ้างว่า “ยังไม่ได้ส่งมอบพื้นที่”
เพราะถือว่าทุกอย่างพร้อมแล้วตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น
⸻
2. แบบสัญญา 7 (ข) = เริ่มงาน “ตามวันที่กำหนดในสัญญา”
แบบนี้จะเขียนไว้ชัดเจนเลยว่า
“ต้องเริ่มงานในวันที่…” และ “ต้องแล้วเสร็จภายใน…” โดยไม่ต้องมีหนังสืออะไรเพิ่ม
แปลว่า…
ผู้ว่าจ้างต้องทำให้พื้นที่ “พร้อม 100%” ในวันนั้น
หากพื้นที่ยังไม่พร้อมจริง = เทศบาลจะกลายเป็นฝ่ายผิด
แต่ถ้าพื้นที่พร้อม = ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิอ้าง
⸻
3. เชื่อมโยงกับ “ว.124” เรื่องแผนการทำงาน
หนังสือเวียน ว.124 จากกรมบัญชีกลาง
ระบุไว้ชัดในข้อ 3.3 ว่า…
หากโครงการก่อสร้างมี
วงเงินเกิน 500,000 บาท หรือ
ใช้เวลาก่อสร้างเกิน 90 วัน
ต้องกำหนดให้ผู้รับจ้างจัดทำ “แผนการทำงาน”
แผนนี้จะกลายเป็น “ส่วนหนึ่งของสัญญา” ทันที
และต้องได้รับอนุมัติก่อนเริ่มงาน
⸻
แบบไหนควรใช้กับงานแบบไหน?
ใช้แบบ 7 (ก) เมื่อ…
• ต้องมีแผนการทำงานตาม ว.124
• เป็นงานก่อสร้างที่ต้องควบคุมคุณภาพและแผนงานรัดกุม
• ต้องการให้ผู้รับจ้างเริ่มงาน “เมื่อทุกอย่างพร้อมจริง”
เหมาะสำหรับงานเกือบทั้งหมดของราชการ
เพราะเปิดโอกาสให้ตรวจสอบแผน และลดความเสี่ยงการโต้แย้งได้ดีที่สุด
⸻
หลีกเลี่ยงแบบ 7 (ข) ถ้างานต้องมีแผน
เพราะ…
กำหนดวันเริ่มงานตายตัว
แต่อาจไม่มีเวลาเพียงพอให้จัดทำและอนุมัติแผน
= เสี่ยงมากที่จะเริ่มงานทั้งที่ยังไม่มีแผน
= เทศบาลควบคุมไม่ได้
= และผู้รับจ้างอาจอ้างได้ว่า “แผนยังไม่ผ่านเลย เริ่มไม่ได้”
⸻
สรุปทุกประเด็นแบบชัด ๆ
1. ไม่มีข้อกฎหมายหรือสัญญาใดบังคับว่าต้องมีหนังสือส่งมอบพื้นที่
2. ถ้าหน้างาน “พร้อมจริง” และเริ่มงานตามสัญญาได้
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิอ้างว่าเริ่มไม่ได้
3. ถ้าพื้นที่ “ยังไม่พร้อมจริง”
ผู้รับจ้างสามารถขอขยายเวลา หรืองดค่าปรับได้
4. เทศบาลควรใช้แบบ 7 (ก) กับงานที่ต้องมีแผนการทำงานตาม ว.124
เพื่อให้สามารถอนุมัติแผนก่อนเริ่มงาน และป้องกันการโต้แย้ง
5. ทุกกรณี ต้องรวบรวมหลักฐานว่า “พื้นที่พร้อมแล้ว” เช่น
ภาพถ่ายหน้างาน
รายงานผู้ควบคุมงาน
บันทึกคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ (กรณีตรวจหน้างานแล้วเห็นว่าพร้อม)
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
