YOTATHAI
กลับไปพัสดุ จัดซื้อจัดจ้าง
คลังความรู้โยธาไทย 23/6/2025

ก่อสร้างถนนคอนกรีต แต่ผู้รับจ้างไม่ได้บดชั้นลูกรังบดอัดแน่นจะแก้ไขแบบแปลน

ก่อสร้างถนนคอนกรีต แต่ผู้รับจ้างไม่ได้บดชั้นลูกรังบดอัดแน่น จะแก้ไขแบบแปลนตัดงานบดอัดแน่นออกได้หรือไม่?

 ก่อสร้างถนนคอนกรีต แต่ผู้รับจ้างไม่ได้บดชั้นลูกรังบดอัดแน่น
จะแก้ไขแบบแปลนตัดงานบดอัดแน่นออกได้หรือไม่?

 คำถามจากผู้ปฏิบัติ:

ขอเรียนถามครับ
โครงการก่อสร้างถนน คสล. ตามแบบกำหนดชั้นลูกรังหนา 20 ซม. พร้อมบดอัด 95%
แต่ไม่ได้คิดค่างานบดอัดไว้ ผู้รับจ้างก็ไม่มีผลทดสอบมาให้
เราสามารถแก้ไขแบบตัดบดอัด 95% ออกได้หรือไม่ครับ?
จะมองเป็นการเอื้อประโยชน์ให้ผู้รับจ้างหรือไม่ครับ?
ถนนสร้างเสร็จแล้วแต่ยังไม่ส่งงาน



 ผมได้ตอบสั้นๆ ตามข้อมูลที่ได้รับ

เราทำหน้าที่อะไรในสัญญาจ้างก่อสร้างนี้?
ปกติในการคิดราคากลาง ค่าบดอัดมักรวมอยู่ในราคาต่อหน่วยอยู่แล้ว ไม่ต้องแสดงแยก
แบบกำหนดให้ทำอย่างไร ผู้รับจ้างก็ต้องทำอย่างนั้น
การไปแก้แบบเพื่อเอื้อประโยชน์ให้ผู้รับจ้าง = เสี่ยงติดคุกครับ
ถ้าเจตนาของสัญญาคือให้บดอัด ผู้รับจ้างก็ต้องบดอัด

ให้ผมวิเคราะห์ สิ่งที่คุณทำ “ต้องบดอัดเท่านั้น ไม่บดอัดไม่ได้”



 วิเคราะห์เชิงวิศวกรรม

1. โครงสร้างถนนไม่ใช่แค่ผิวทาง แต่เป็นระบบที่ต้องทำงานร่วมกัน

ถนนก็เหมือนตึกแถวที่วางราบกับพื้น — ชั้นลูกรังคือฐานราก ผิวคอนกรีตคือพื้นสำเร็จ
ถ้าฐานไม่แน่น บ้านก็พัง ถนนก็พังเช่นกัน

2. ผิวทางคอนกรีต (Rigid Pavement):
 รับน้ำหนักโดยตรงจากล้อรถ
 กระจายน้ำหนักไปยังชั้นล่าง
 ไม่สามารถทำงานได้ดี ถ้าชั้นล่างไม่แน่น

3. ชั้นลูกรังบดอัดแน่น:
 เป็นฐานรองรับผิวคอนกรีต
 ป้องกันการทรุดตัว
 ปรับระดับและลดการซึมน้ำ
 ต้อง “บดอัดแน่น 95%” เพราะ
• เพิ่มความแข็งแรง
• ลดความเสี่ยงการทรุดในอนาคต
• ลดการซึมผ่านของน้ำ
• เป็นค่ามาตรฐานวิศวกรรม ไม่ใช่ตัวเลขลอยๆ

 ถ้าไม่มีผลการทดสอบความแน่น (Field Density Test) = ไม่สามารถยืนยันคุณภาพของงานได้เลย



 มิติด้านกฎหมายและระเบียบ:

1. ห้ามแก้สัญญาเพื่อลดคุณภาพงาน
 มาตรา 97 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ และ ข้อ 165 แห่งระเบียบฯ ระบุชัดว่า
การแก้ไขสัญญาทำได้ “ก็ต่อเมื่อไม่เสียประโยชน์ของรัฐ”
 ตัดงานบดอัดออก = ได้งานที่อ่อนแอกว่าที่ตกลงไว้ในสัญญา = ผิดกฎหมาย

2. ผู้รับจ้างต้องทำงานตามแบบ ไม่ว่าค่าใช้จ่ายจะอยู่ตรงไหนใน BOQ ก็ตาม
 แม้จะไม่ได้แยกรายการค่าบดอัดไว้ชัดใน BOQ
แต่ในทางปฏิบัติการถอดราคากลาง งานบดอัด “รวมอยู่ในราคาต่อหน่วยของชั้นลูกรังแล้ว”

ไม่มีข้ออ้างว่า “ไม่คิดไว้”
เพราะผู้รับจ้างต้องศึกษาแบบก่อนเสนอราคา และต้องเสนอให้ครอบคลุมตามแบบทั้งหมด

3. การยอมตัดข้อกำหนดออก = เอื้อประโยชน์ผู้รับจ้าง
 ขัดต่อ มาตรา 8 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
ซึ่งกำหนดให้การจัดซื้อจัดจ้างต้อง “โปร่งใส มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม”
 ถ้าหน่วยงานรัฐยอมตัดข้อกำหนดหลังได้ผู้รับจ้างแล้ว เท่ากับลดงานแต่ไม่ลดราคา เป็นการ “ลดต้นทุนให้ผู้รับจ้างโดยไม่เปิดโอกาสให้เจ้าอื่นแข่งขันอย่างเท่าเทียม”



 หากยังไม่เทคอนกรีต — ต้องสั่งหยุด!
 ให้ผู้ควบคุมงานสั่งหยุดงานตามระเบียบข้อ 178
 ดำเนินการทดสอบความแน่นของชั้นลูกรัง
 ถ้าไม่ผ่าน ต้องสั่งให้รื้อแล้วบดอัดใหม่

 หากเทคอนกรีตไปแล้ว — ห้ามตรวจรับ!
 ให้คณะกรรมการฯ ปฏิเสธการตรวจรับ
 แจ้งผู้รับจ้างให้เจาะ Coring ตรวจสอบชั้นล่าง
 ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ หน่วยงานของรัฐต้องใช้สิทธิตามสัญญา



 เมื่อถนนสร้างเสร็จแล้ว แต่ “ไม่ได้บดอัด” – จะทำอย่างไร?

ในทางกฎหมายและสัญญา หากถนนได้สร้างเสร็จแล้ว
แต่ผู้รับจ้าง ไม่ได้ทำงานให้ครบถ้วนตามแบบแปลน
โดยเฉพาะ “ไม่ได้บดอัดชั้นลูกรัง 95%”
ถือเป็นการส่งมอบงานที่ “ไม่เป็นไปตามสัญญา” โดยสิ้นเชิง



 มาตรการที่หน่วยงานของรัฐสามารถดำเนินการได้:

 1. บอกเลิกสัญญาได้ทันที

อาศัยอำนาจตาม
• พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 103(2) และ (3)
• สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 7

ผู้รับจ้างทำงานไม่ถูกต้องตามแบบแปลนรายการ
และไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่า “บดอัดแล้ว”
ถือเป็นเหตุบอกเลิกสัญญาทันที



 2. หลังจากบอกเลิกสัญญา จะดำเนินการอย่างไรต่อ?

 แนวทางที่หนึ่ง: “ยอมรับงานบางส่วน แล้วจ่ายเท่าที่ควร”

 ใช้หลัก มาตรา 391 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ถ้าผู้ว่าจ้างเห็นว่างานที่ไม่เป็นไปตามสัญญา แต่ใช้ประโยชน์ได้
ให้จ่าย “ค่าการงานตามควรแก่กรณีนั้น”

 โดยให้ดำเนินการตามแนวทาง หนังสือ ว.108 ตั้งคณะกรรมการขึ้นมาพิจารณาว่าสมควรจะจ่ายเท่าไหร่



 แนวทางที่สอง: “ไม่จ่ายอะไรเลย – รื้อทำใหม่กับผู้รับจ้างรายใหม่”

 หากเห็นว่างานที่ได้ “ไม่ปลอดภัย – ไม่มั่นคง – ไม่เป็นไปตามมาตรฐานทางวิศวกรรม”

หน่วยงานมีสิทธิ์ “ไม่จ่ายค่างานให้เลย”
และดำเนินการจัดจ้างผู้รับจ้างรายใหม่เพื่อ “รื้อและก่อสร้างใหม่”
ให้เป็นไปตามแบบแปลนเดิมโดยสมบูรณ์

 ใช้สิทธิตามสัญญาข้อ 18 วรรคท้าย และหนังสือเวียน ว.108

โดยให้ผู้รับจ้างเดิม “ชดใช้ค่าเสียหายทั้งหมด”
และหากไม่ชำระ – สามารถใช้หลักประกันสัญญามาหักได้ทันที

https://www.yotathai.com/passadu/w-108 <ว108



 คำเตือน:

หากเจ้าหน้าที่รัฐรับงานโดยไม่มีการพิสูจน์ว่า “บดอัด 95%”
เท่ากับ “รับงานที่ผิดแบบ” และ “ละเว้นการปฏิบัติหน้าที่”
อาจถูกดำเนินคดีตาม มาตรา 120 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
หรือแม้แต่กฎหมายอาญาฐานละเว้นโดยทุจริต



 สรุปสุดท้าย:

งานถนน = ระบบทางวิศวกรรม
ผู้รับจ้าง = ต้องทำตามแบบ
เจ้าหน้าที่รัฐ = ต้องรักษาผลประโยชน์ของแผ่นดิน

 ห้ามแก้แบบเพื่อลบงานที่ไม่ได้ทำ
 ห้ามตรวจรับงานที่ไม่มีหลักฐานยืนยันคุณภาพ
 ห้ามจ่ายค่างานโดยไม่มีเหตุทางวิศวกรรมและกฎหมายรองรับ



 ฝากถึงเพื่อนข้าราชการ:

อย่าลืมว่า แบบแปลนคือหัวใจของสัญญา
หากใครเปลี่ยนใจ… โดยไม่เปลี่ยนแบบตามขั้นตอน
สุดท้ายคนที่ต้อง “รับผิด” อาจไม่ใช่ผู้รับจ้าง แต่คือ “คุณเอง”

~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

 สนใจอบรมกับ Yotathai 

เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ 

 ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
 https://training.yotathai.com/con-k

 ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
 https://training.yotathai.com/con-ai

 ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/contract

 กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/law-work

 การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
 https://training.yotathai.com/govbuild

 SketchUp BIM + LayOut
 https://training.yotathai.com/sketchup

..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

ประชาสัมพันธ์จากโยธาไทย

โยธาพรีมิกซ์ ยางมะตอยผสมเสร็จ ใช้งานง่าย จัดส่งทั่วไทยโปรแกรมคำนวณเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง ค่า K ปี 2569 ราคา 528 บาท รวม VATโปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง 963 บาท รวม VAT อัพเดทฟรี 1 ปี
ก่อสร้างถนนคอนกรีต แต่ผู้รับจ้างไม่ได้บดชั้นลูกรังบดอัดแน่นจะแก้ไขแบบแปลน | โยธาไทย