คลังความรู้โยธาไทย 23/7/2025
สร้างอาคารเรียนพร้อมโต๊ะเก้าอี้… สรุปแล้วเป็น “งานก่อสร้าง” หรือ “งานซื้อ”?
สร้างอาคารเรียนพร้อมโต๊ะเก้าอี้… สรุปแล้วเป็น “งานก่อสร้าง” หรือ “งานซื้อ”? มาไขคำตอบกันครับ
สร้างอาคารเรียนพร้อมโต๊ะเก้าอี้… สรุปแล้วเป็น “งานก่อสร้าง” หรือ “งานซื้อ”? มาไขคำตอบกันครับ
สวัสดีครับเพื่อนพ้องน้องพี่ในแวดวงการจัดซื้อจัดจ้าง และประชาชนผู้สนใจทุกท่าน
หลายคนคงเคยเจอคำถามนี้…
“ถ้าเราสร้างอาคารเรียนแล้วซื้อโต๊ะเก้าอี้ด้วย… แบบนี้ถือเป็นงานก่อสร้าง หรือเป็นงานซื้อครุภัณฑ์กันแน่?”
วันนี้ผมจะยกตัวอย่างให้เห็นภาพ พร้อมพาไปรู้จักแนวคำวินิจฉัยจริงจากกรมบัญชีกลาง
รวมถึงหนังสือเวียนสำคัญที่จะช่วยให้เราตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง 100% ครับ
⸻
ตัวอย่างสถานการณ์
ตัวอย่างที่ 1
สร้างอาคารเรียน 10,000,000 บาท
ซื้อโต๊ะเก้าอี้ 1,000,000 บาท
ตัวอย่างที่ 2
สร้างอาคารเรียน 10,000,000 บาท
ซื้อโต๊ะเก้าอี้ 12,000,000 บาท
ดูเผินๆ คล้ายกัน แต่คำตอบสุดท้าย “ต่างกันโดยสิ้นเชิง” ครับ
⸻
กฎหมายและหนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้ตีความได้ถูกต้อง เราต้องใช้ “ไม้บรรทัด” ที่ชัดเจน ซึ่งได้แก่:
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 มาตรา 4
หนังสือเวียน ว259 (ซ้อมความเข้าใจนิยาม “งานก่อสร้าง”)
หนังสือตอบข้อหารือของสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
หนังสือตอบข้อหารือของ อบจ.ลำปาง
⸻
2 กุญแจจากแนวคำวินิจฉัยของ กวจ.
กุญแจดอกที่ 1: หลัก “ส่วนควบ”
หากครุภัณฑ์ “แยกจากอาคารไม่ได้” เช่น เตาเผาศพกับอาคารเมรุ ให้ถือว่าเป็น “งานก่อสร้างทั้งหมด”
อ้างอิงจากหนังสือตอบข้อหารือของ อบจ.ลำปาง
https://www.yotathai.com/passadu/4460 <ดูหนังสือ
เตาเผาศพกับเมรุถือเป็นส่วนควบกัน ถ้าแยกออกจากกันแล้วใช้งานไม่ได้ → ถือเป็นงานก่อสร้างทั้งหมดทันที
กุญแจดอกที่ 2: หลัก “มูลค่าส่วนใหญ่”
ถ้าครุภัณฑ์ “สามารถแยกออกได้” เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ให้ดูมูลค่ารวมว่าอันไหนมากกว่า
อ้างอิงจากหนังสือตอบข้อหารือของ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
https://www.yotathai.com/passadu/004085 <ดูหนังสือ
มูลค่าครุภัณฑ์ในโครงการปรับปรุงห้องแล็บ สูงกว่างานก่อสร้าง → จึงไม่ถือว่าเป็นงานก่อสร้าง
⸻
ข้อเท็จจริงที่ปรากฏในกฎหมาย
ตาม มาตรา 4
“งานก่อสร้าง หมายความว่า… รวมถึงงานบริการที่รวมอยู่ในงานก่อสร้างนั้นด้วย แต่มูลค่าของงานบริการต้องไม่สูงกว่ามูลค่างานก่อสร้างนั้น”
แม้ในนิยามจะพูดถึงแค่งานบริการ แต่ แนวคำวินิจฉัยของ กวจ. ได้นำหลักเดียวกันนี้มาใช้กับ “ครุภัณฑ์” โดยอนุโลมเช่นกัน
ถ้าเป็นของที่สามารถแยกออกจากอาคารได้ ก็ต้องดูที่ “มูลค่า” เป็นหลัก
⸻
ความเห็นจากหนังสือเวียน ว259
https://www.yotathai.com/passadu/urgent-w-259-61
หนังสือนี้ช่วยขยายความนิยาม “งานก่อสร้าง” ว่า…
ถ้างานนั้น กระทบโครงสร้างหลัก / ความปลอดภัย / ต้องควบคุมงานอย่างใกล้ชิด → จัดเป็นงานก่อสร้าง
แต่ถ้า ไม่กระทบโครงสร้าง และไม่ต้องควบคุมเข้ม → อาจไม่ถือเป็นงานก่อสร้าง
โต๊ะเก้าอี้… ไม่มีผลต่อโครงสร้างของอาคารเลย
ไม่ต้องควบคุมวิธีติดตั้งแบบวิศวกรรม
จึง “ไม่ใช่งานก่อสร้าง” ตามแนวคิดใน ว259
⸻
วิเคราะห์ทั้ง 2 ตัวอย่าง
ตัวอย่างที่ 1
งานก่อสร้าง = 10 ล้าน
ครุภัณฑ์ = 1 ล้าน
มูลค่างานก่อสร้างมากกว่า
ถือเป็น “งานก่อสร้าง” (สามารถรวมไว้ในสัญญาเดียวได้)
ตัวอย่างที่ 2
งานก่อสร้าง = 10 ล้าน
ครุภัณฑ์ = 12 ล้าน
มูลค่าครุภัณฑ์มากกว่า
ไม่ใช่งานก่อสร้าง → ต้องแยกสัญญา
⸻
ถ้าไม่แยกจะเกิดอะไรขึ้น?
ถ้าเราไปรวม “โต๊ะเก้าอี้” มูลค่าสูงกว่าไว้ในสัญญาจ้างก่อสร้าง
→ เท่ากับว่า ตัวอาคาร 10 ล้านบาทจะไม่มีระบบควบคุมแบบงานก่อสร้างเลย
ไม่มีแบบแปลน ไม่มีควบคุมคุณภาพ ไม่มีกรรมการตรวจรับงานโยธา = เสี่ยงผิดกฎหมาย!
⸻
แนวทางที่ถูกต้อง
ต้อง “แยกสัญญา” ให้ชัดเจนแบบนี้:
สัญญาที่ 1: งานก่อสร้างอาคารเรียน 10 ล้านบาท
สัญญาที่ 2: งานจัดซื้อโต๊ะเก้าอี้ 12 ล้านบาท
ไม่ใช่การแบ่งซื้อแบ่งจ้างที่ผิด แต่คือ “การจำแนกประเภทพัสดุให้ถูกต้องตามกฎหมาย”
เพื่อให้แต่ละงานใช้แบบสัญญาและระบบควบคุมที่เหมาะสมครับ
⸻
สรุปสุดท้ายแบบเข้าใจง่าย
ยึดแค่ 2 หลักนี้ครับ:
ถ้า แยกจากอาคารไม่ได้ → ถือเป็นส่วนควบ = งานก่อสร้าง
ถ้า แยกได้ → ดูว่าอะไรมูลค่าสูงกว่า
ถ้าก่อสร้างสูงกว่า → รวมได้
ถ้าครุภัณฑ์สูงกว่า → ต้องแยก
⸻
และทั้งหมดนี้มีคำยืนยันจาก…
มาตรา 4 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
หนังสือเวียน ว259
หนังสือตอบข้อหารือกรณี “สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน”
หนังสือตอบข้อหารือกรณี “อบจ.ลำปาง”
หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้ทุกท่านตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ ปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง และสื่อสารให้ทุกคนเข้าใจง่ายที่สุดครับ
ใครทำงานพัสดุ แชร์ต่อได้เลยครับ เพื่อให้กฎหมายไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
สวัสดีครับเพื่อนพ้องน้องพี่ในแวดวงการจัดซื้อจัดจ้าง และประชาชนผู้สนใจทุกท่าน
หลายคนคงเคยเจอคำถามนี้…
“ถ้าเราสร้างอาคารเรียนแล้วซื้อโต๊ะเก้าอี้ด้วย… แบบนี้ถือเป็นงานก่อสร้าง หรือเป็นงานซื้อครุภัณฑ์กันแน่?”
วันนี้ผมจะยกตัวอย่างให้เห็นภาพ พร้อมพาไปรู้จักแนวคำวินิจฉัยจริงจากกรมบัญชีกลาง
รวมถึงหนังสือเวียนสำคัญที่จะช่วยให้เราตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง 100% ครับ
⸻
ตัวอย่างสถานการณ์
ตัวอย่างที่ 1
สร้างอาคารเรียน 10,000,000 บาท
ซื้อโต๊ะเก้าอี้ 1,000,000 บาท
ตัวอย่างที่ 2
สร้างอาคารเรียน 10,000,000 บาท
ซื้อโต๊ะเก้าอี้ 12,000,000 บาท
ดูเผินๆ คล้ายกัน แต่คำตอบสุดท้าย “ต่างกันโดยสิ้นเชิง” ครับ
⸻
กฎหมายและหนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง
เพื่อให้ตีความได้ถูกต้อง เราต้องใช้ “ไม้บรรทัด” ที่ชัดเจน ซึ่งได้แก่:
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 มาตรา 4
หนังสือเวียน ว259 (ซ้อมความเข้าใจนิยาม “งานก่อสร้าง”)
หนังสือตอบข้อหารือของสถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
หนังสือตอบข้อหารือของ อบจ.ลำปาง
⸻
2 กุญแจจากแนวคำวินิจฉัยของ กวจ.
กุญแจดอกที่ 1: หลัก “ส่วนควบ”
หากครุภัณฑ์ “แยกจากอาคารไม่ได้” เช่น เตาเผาศพกับอาคารเมรุ ให้ถือว่าเป็น “งานก่อสร้างทั้งหมด”
อ้างอิงจากหนังสือตอบข้อหารือของ อบจ.ลำปาง
https://www.yotathai.com/passadu/4460 <ดูหนังสือ
เตาเผาศพกับเมรุถือเป็นส่วนควบกัน ถ้าแยกออกจากกันแล้วใช้งานไม่ได้ → ถือเป็นงานก่อสร้างทั้งหมดทันที
กุญแจดอกที่ 2: หลัก “มูลค่าส่วนใหญ่”
ถ้าครุภัณฑ์ “สามารถแยกออกได้” เช่น โต๊ะ เก้าอี้ ให้ดูมูลค่ารวมว่าอันไหนมากกว่า
อ้างอิงจากหนังสือตอบข้อหารือของ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน
https://www.yotathai.com/passadu/004085 <ดูหนังสือ
มูลค่าครุภัณฑ์ในโครงการปรับปรุงห้องแล็บ สูงกว่างานก่อสร้าง → จึงไม่ถือว่าเป็นงานก่อสร้าง
⸻
ข้อเท็จจริงที่ปรากฏในกฎหมาย
ตาม มาตรา 4
“งานก่อสร้าง หมายความว่า… รวมถึงงานบริการที่รวมอยู่ในงานก่อสร้างนั้นด้วย แต่มูลค่าของงานบริการต้องไม่สูงกว่ามูลค่างานก่อสร้างนั้น”
แม้ในนิยามจะพูดถึงแค่งานบริการ แต่ แนวคำวินิจฉัยของ กวจ. ได้นำหลักเดียวกันนี้มาใช้กับ “ครุภัณฑ์” โดยอนุโลมเช่นกัน
ถ้าเป็นของที่สามารถแยกออกจากอาคารได้ ก็ต้องดูที่ “มูลค่า” เป็นหลัก
⸻
ความเห็นจากหนังสือเวียน ว259
https://www.yotathai.com/passadu/urgent-w-259-61
หนังสือนี้ช่วยขยายความนิยาม “งานก่อสร้าง” ว่า…
ถ้างานนั้น กระทบโครงสร้างหลัก / ความปลอดภัย / ต้องควบคุมงานอย่างใกล้ชิด → จัดเป็นงานก่อสร้าง
แต่ถ้า ไม่กระทบโครงสร้าง และไม่ต้องควบคุมเข้ม → อาจไม่ถือเป็นงานก่อสร้าง
โต๊ะเก้าอี้… ไม่มีผลต่อโครงสร้างของอาคารเลย
ไม่ต้องควบคุมวิธีติดตั้งแบบวิศวกรรม
จึง “ไม่ใช่งานก่อสร้าง” ตามแนวคิดใน ว259
⸻
วิเคราะห์ทั้ง 2 ตัวอย่าง
ตัวอย่างที่ 1
งานก่อสร้าง = 10 ล้าน
ครุภัณฑ์ = 1 ล้าน
มูลค่างานก่อสร้างมากกว่า
ถือเป็น “งานก่อสร้าง” (สามารถรวมไว้ในสัญญาเดียวได้)
ตัวอย่างที่ 2
งานก่อสร้าง = 10 ล้าน
ครุภัณฑ์ = 12 ล้าน
มูลค่าครุภัณฑ์มากกว่า
ไม่ใช่งานก่อสร้าง → ต้องแยกสัญญา
⸻
ถ้าไม่แยกจะเกิดอะไรขึ้น?
ถ้าเราไปรวม “โต๊ะเก้าอี้” มูลค่าสูงกว่าไว้ในสัญญาจ้างก่อสร้าง
→ เท่ากับว่า ตัวอาคาร 10 ล้านบาทจะไม่มีระบบควบคุมแบบงานก่อสร้างเลย
ไม่มีแบบแปลน ไม่มีควบคุมคุณภาพ ไม่มีกรรมการตรวจรับงานโยธา = เสี่ยงผิดกฎหมาย!
⸻
แนวทางที่ถูกต้อง
ต้อง “แยกสัญญา” ให้ชัดเจนแบบนี้:
สัญญาที่ 1: งานก่อสร้างอาคารเรียน 10 ล้านบาท
สัญญาที่ 2: งานจัดซื้อโต๊ะเก้าอี้ 12 ล้านบาท
ไม่ใช่การแบ่งซื้อแบ่งจ้างที่ผิด แต่คือ “การจำแนกประเภทพัสดุให้ถูกต้องตามกฎหมาย”
เพื่อให้แต่ละงานใช้แบบสัญญาและระบบควบคุมที่เหมาะสมครับ
⸻
สรุปสุดท้ายแบบเข้าใจง่าย
ยึดแค่ 2 หลักนี้ครับ:
ถ้า แยกจากอาคารไม่ได้ → ถือเป็นส่วนควบ = งานก่อสร้าง
ถ้า แยกได้ → ดูว่าอะไรมูลค่าสูงกว่า
ถ้าก่อสร้างสูงกว่า → รวมได้
ถ้าครุภัณฑ์สูงกว่า → ต้องแยก
⸻
และทั้งหมดนี้มีคำยืนยันจาก…
มาตรา 4 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
หนังสือเวียน ว259
หนังสือตอบข้อหารือกรณี “สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน”
หนังสือตอบข้อหารือกรณี “อบจ.ลำปาง”
หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้ทุกท่านตัดสินใจได้อย่างมั่นใจ ปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง และสื่อสารให้ทุกคนเข้าใจง่ายที่สุดครับ
ใครทำงานพัสดุ แชร์ต่อได้เลยครับ เพื่อให้กฎหมายไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
