คลังความรู้โยธาไทย 24/4/2025
เครื่องสแกนเหล็ก ช่วยตรวจสอบงานเหล็กเสริมคอนกรีตได้ (ตรวจรับงานก่อสร้าง)
เมื่อคณะกรรมการตรวจรับไม่ทำหน้าที่ตั้งแต่ต้น แล้วปัญหาเริ่มใกล้ตัว ถึงเพิ่งจะรู้สึกว่ามีปัญหา
เมื่อคณะกรรมการตรวจรับไม่ทำหน้าที่ตั้งแต่ต้น แล้วปัญหาเริ่มใกล้ตัว ถึงเพิ่งจะรู้สึกว่ามีปัญหา
“อาจารย์คะ… หนูเป็นคณะกรรมการตรวจรับในโครงการถนนค่ะ ตอนเทคอนกรีตไม่ได้ไปดูเลยค่ะ แต่ต้องตรวจรับว่าใส่เหล็กตามแบบหรือเปล่า ดูจากรายงานช่างได้ไหมคะ? ได้ยินว่าจะมีคนร้องเรียนว่าไม่มีเหล็กค่ะ ยังไม่ได้ตรวจรับ แต่รู้สึกกังวลมากค่ะ”
⸻
คำถามนี้สะท้อนปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก
คนทำหน้าที่คณะกรรมการตรวจรับพัสดุจำนวนไม่น้อย ไม่ทราบว่าตัวเองต้องทำอะไรระหว่างการก่อสร้าง
จนกระทั่งมีปัญหาใกล้ตัว เช่น มีการร้องเรียน หรือจะต้องลงนามในเอกสารตรวจรับ
จึงเพิ่งเริ่มตั้งคำถามว่า “เราควรทำอะไรบ้าง?”
⸻
หน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับตามระเบียบกระทรวงการคลัง ข้อ 176
1. ต้องตรวจสอบรายงานผู้ควบคุมงานทุกสัปดาห์
2. ต้องออกตรวจงานจ้าง ณ สถานที่จริงตามเวลาที่เหมาะสมและเห็นสมควร
3. ต้องบันทึกผลการตรวจไว้เป็นหลักฐาน
4. ต้องไม่ตรวจรับงานที่ไม่เป็นไปตามแบบรูปรายการและข้อกำหนดในสัญญา
การตรวจรับไม่ใช่แค่ “การลงนาม”
แต่คือ กระบวนการควบคุม ตรวจสอบ และรับรอง ว่างานที่ดำเนินการเป็นไปตามที่รัฐกำหนด
⸻
มาตรา 100 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
“คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีหน้าที่รับผิดชอบการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ”
บริหารสัญญา ไม่ได้แปลว่าเป็นผู้บริหารโครงการก่อสร้าง
แต่หมายถึง “ต้องควบคุมให้สัญญานั้นสำเร็จตามวัตถุประสงค์”
หากผู้รับจ้างล่าช้า ต้องเร่งรัด
หากผู้รับจ้างละเลย ต้องเสนอให้บอกเลิกสัญญา
หากงานไม่ตรงแบบ ต้องไม่ตรวจรับ และรายงานต่อผู้มีอำนาจทันที
⸻
ในกรณีนี้: คณะกรรมการไม่เคยลงตรวจงานระหว่างก่อสร้าง แล้วจะตรวจรับได้หรือไม่?
คำตอบคือ: ห้ามตรวจรับ ถ้าไม่มีหลักฐานชัดเจนว่างานตรงตามแบบ
การตรวจจากรายงานของช่างเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอ หากไม่มีภาพถ่าย การออกตรวจ หรือเอกสารสนับสนุนชัดเจน
ยิ่งมีการร้องเรียนว่าอาจไม่มีเหล็ก ➤ ยิ่งต้องระวังอย่างมาก
⸻
แนวทางแก้ไขในกรณีที่พลาดมาแล้ว แต่ยังไม่ได้ตรวจรับ
หากงานดำเนินการไปแล้ว โดยไม่มีการตรวจระหว่างดำเนินการ
และไม่มีพยานหลักฐานยืนยันการใส่เหล็กตามแบบ
แนะนำให้ใช้เครื่องสแกนเหล็กในคอนกรีต ตรวจสอบก่อนตรวจรับ
ตัวอย่างเครื่องมือที่มีจำหน่ายทั่วไปในประเทศไทย:
• Hilti PS 300 Ferroscan
https://www.hilti.co.th/.../CLS_CONCRETE.../r9374764
• BOSCH D-TECT 150 SV
https://www.stintertrade.com/product/d-tect-150-sv-bosch
• LANGRY LR-G150
https://www.cstth.com/product/lr-g150
เครื่องเหล่านี้สามารถตรวจดูได้ว่ามีเหล็กจริงหรือไม่ และอยู่ตรงตามตำแหน่งที่แบบกำหนดหรือไม่
หากไม่มีเหล็ก หรือเหล็กไม่ตรงตามแบบ ห้ามตรวจรับเด็ดขาด
⸻
ข้อเสนอถึงหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
ปัญหาเหล่านี้จะยังคงอยู่ตลอดไป ถ้ารัฐไม่ให้ความสำคัญกับ การจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ปฏิบัติงาน
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง ไม่ใช่งานประจำ
แต่ต้องรับผิดชอบงานที่เสี่ยงสูง ใช้ความรู้ ใช้เวลา ใช้ความรับผิดชอบ
ถ้าไม่จ่ายค่าตอบแทน หรือจ่ายน้อยจนคนไม่อยากทำ
ก็ไม่มีแรงจูงใจ ไม่มีใครอยากตรวจให้ลึก ไม่มีใครอยากรับผิดชอบจริง
กฎหมายกำหนดไว้ชัดว่า ต้องจ่ายค่าตอบแทน ให้เป็นไปตามเจตนารมย์ของกฏหมาย เพื่อสร้างกำลังใจให้ ผู้ปฏิบัติงาน
ถ้าไม่จ่าย ก็เท่ากับปล่อยให้ระบบตรวจรับงานก่อสร้างอ่อนแอไปเรื่อยๆ
⸻
สรุปให้ชัดอีกครั้ง
• ถ้าทำหน้าที่ครบตั้งแต่ต้น ปัญหาจะไม่เกิด
• ถ้าปล่อยผ่านไป แล้วมารีบตรวจตอนจะโดนร้องเรียน = เสี่ยงมาก
• หากไม่มีหลักฐานว่าใส่เหล็กตามแบบ ➤ ต้องใช้เครื่องสแกนเหล็ก
• ถ้าไม่ตรงแบบ = ห้ามตรวจรับ
• รัฐต้องสร้างแรงจูงใจด้วยการจ่ายค่าตอบแทนให้เหมาะสมตามกฎหมาย
⸻
#ตรวจรับไม่ใช่แค่เซ็น #แต่คือความรับผิดชอบต่อสัญญา
#เครื่องสแกนเหล็กช่วยคุณได้ถ้าพลาดมาตั้งแต่ต้น
#จ่ายค่าตอบแทน = สร้างกำลังใจให้คนกล้าทำหน้าที่
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
“อาจารย์คะ… หนูเป็นคณะกรรมการตรวจรับในโครงการถนนค่ะ ตอนเทคอนกรีตไม่ได้ไปดูเลยค่ะ แต่ต้องตรวจรับว่าใส่เหล็กตามแบบหรือเปล่า ดูจากรายงานช่างได้ไหมคะ? ได้ยินว่าจะมีคนร้องเรียนว่าไม่มีเหล็กค่ะ ยังไม่ได้ตรวจรับ แต่รู้สึกกังวลมากค่ะ”
⸻
คำถามนี้สะท้อนปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำอีก
คนทำหน้าที่คณะกรรมการตรวจรับพัสดุจำนวนไม่น้อย ไม่ทราบว่าตัวเองต้องทำอะไรระหว่างการก่อสร้าง
จนกระทั่งมีปัญหาใกล้ตัว เช่น มีการร้องเรียน หรือจะต้องลงนามในเอกสารตรวจรับ
จึงเพิ่งเริ่มตั้งคำถามว่า “เราควรทำอะไรบ้าง?”
⸻
หน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับตามระเบียบกระทรวงการคลัง ข้อ 176
1. ต้องตรวจสอบรายงานผู้ควบคุมงานทุกสัปดาห์
2. ต้องออกตรวจงานจ้าง ณ สถานที่จริงตามเวลาที่เหมาะสมและเห็นสมควร
3. ต้องบันทึกผลการตรวจไว้เป็นหลักฐาน
4. ต้องไม่ตรวจรับงานที่ไม่เป็นไปตามแบบรูปรายการและข้อกำหนดในสัญญา
การตรวจรับไม่ใช่แค่ “การลงนาม”
แต่คือ กระบวนการควบคุม ตรวจสอบ และรับรอง ว่างานที่ดำเนินการเป็นไปตามที่รัฐกำหนด
⸻
มาตรา 100 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
“คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีหน้าที่รับผิดชอบการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ”
บริหารสัญญา ไม่ได้แปลว่าเป็นผู้บริหารโครงการก่อสร้าง
แต่หมายถึง “ต้องควบคุมให้สัญญานั้นสำเร็จตามวัตถุประสงค์”
หากผู้รับจ้างล่าช้า ต้องเร่งรัด
หากผู้รับจ้างละเลย ต้องเสนอให้บอกเลิกสัญญา
หากงานไม่ตรงแบบ ต้องไม่ตรวจรับ และรายงานต่อผู้มีอำนาจทันที
⸻
ในกรณีนี้: คณะกรรมการไม่เคยลงตรวจงานระหว่างก่อสร้าง แล้วจะตรวจรับได้หรือไม่?
คำตอบคือ: ห้ามตรวจรับ ถ้าไม่มีหลักฐานชัดเจนว่างานตรงตามแบบ
การตรวจจากรายงานของช่างเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอ หากไม่มีภาพถ่าย การออกตรวจ หรือเอกสารสนับสนุนชัดเจน
ยิ่งมีการร้องเรียนว่าอาจไม่มีเหล็ก ➤ ยิ่งต้องระวังอย่างมาก
⸻
แนวทางแก้ไขในกรณีที่พลาดมาแล้ว แต่ยังไม่ได้ตรวจรับ
หากงานดำเนินการไปแล้ว โดยไม่มีการตรวจระหว่างดำเนินการ
และไม่มีพยานหลักฐานยืนยันการใส่เหล็กตามแบบ
แนะนำให้ใช้เครื่องสแกนเหล็กในคอนกรีต ตรวจสอบก่อนตรวจรับ
ตัวอย่างเครื่องมือที่มีจำหน่ายทั่วไปในประเทศไทย:
• Hilti PS 300 Ferroscan
https://www.hilti.co.th/.../CLS_CONCRETE.../r9374764
• BOSCH D-TECT 150 SV
https://www.stintertrade.com/product/d-tect-150-sv-bosch
• LANGRY LR-G150
https://www.cstth.com/product/lr-g150
เครื่องเหล่านี้สามารถตรวจดูได้ว่ามีเหล็กจริงหรือไม่ และอยู่ตรงตามตำแหน่งที่แบบกำหนดหรือไม่
หากไม่มีเหล็ก หรือเหล็กไม่ตรงตามแบบ ห้ามตรวจรับเด็ดขาด
⸻
ข้อเสนอถึงหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
ปัญหาเหล่านี้จะยังคงอยู่ตลอดไป ถ้ารัฐไม่ให้ความสำคัญกับ การจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ปฏิบัติงาน
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง ไม่ใช่งานประจำ
แต่ต้องรับผิดชอบงานที่เสี่ยงสูง ใช้ความรู้ ใช้เวลา ใช้ความรับผิดชอบ
ถ้าไม่จ่ายค่าตอบแทน หรือจ่ายน้อยจนคนไม่อยากทำ
ก็ไม่มีแรงจูงใจ ไม่มีใครอยากตรวจให้ลึก ไม่มีใครอยากรับผิดชอบจริง
กฎหมายกำหนดไว้ชัดว่า ต้องจ่ายค่าตอบแทน ให้เป็นไปตามเจตนารมย์ของกฏหมาย เพื่อสร้างกำลังใจให้ ผู้ปฏิบัติงาน
ถ้าไม่จ่าย ก็เท่ากับปล่อยให้ระบบตรวจรับงานก่อสร้างอ่อนแอไปเรื่อยๆ
⸻
สรุปให้ชัดอีกครั้ง
• ถ้าทำหน้าที่ครบตั้งแต่ต้น ปัญหาจะไม่เกิด
• ถ้าปล่อยผ่านไป แล้วมารีบตรวจตอนจะโดนร้องเรียน = เสี่ยงมาก
• หากไม่มีหลักฐานว่าใส่เหล็กตามแบบ ➤ ต้องใช้เครื่องสแกนเหล็ก
• ถ้าไม่ตรงแบบ = ห้ามตรวจรับ
• รัฐต้องสร้างแรงจูงใจด้วยการจ่ายค่าตอบแทนให้เหมาะสมตามกฎหมาย
⸻
#ตรวจรับไม่ใช่แค่เซ็น #แต่คือความรับผิดชอบต่อสัญญา
#เครื่องสแกนเหล็กช่วยคุณได้ถ้าพลาดมาตั้งแต่ต้น
#จ่ายค่าตอบแทน = สร้างกำลังใจให้คนกล้าทำหน้าที่
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
