คลังความรู้โยธาไทย 26/6/2025
ไม่ต้องรอค่าปรับถึงร้อยละ 10 แล้วค่อยบอกเลิกสัญญา
ไม่ต้องรอค่าปรับถึงร้อยละ 10 แล้วค่อยบอกเลิกสัญญา และผู้ว่าจ้างมีสิทธิ์ปรับเกินร้อยละ 10 ได้
ไม่ต้องรอค่าปรับถึงร้อยละ 10 แล้วค่อยบอกเลิกสัญญา
และผู้ว่าจ้างมีสิทธิ์ปรับเกินร้อยละ 10 ได้
⸻
ในการบริหารงานก่อสร้างของภาครัฐ มีความเข้าใจผิดที่อันตรายอย่างหนึ่ง คือ…
“ต้องรอให้ค่าปรับครบ 10% ก่อน ถึงจะบอกเลิกสัญญาได้”
“หากค่าปรับเกิน 10% ต้องคืนเงินให้ผู้รับจ้าง”
“การปล่อยให้ผู้รับจ้างทำงานต่อ แม้ช้ากว่ากำหนด เป็นเรื่องปกติ”
แนวคิดเหล่านี้ผิดจากข้อเท็จจริงทั้งในแง่กฎหมาย สัญญา และระเบียบ!
⸻
ความจริงจากสัญญาและกฎหมาย
1. บอกเลิกสัญญาได้ “ก่อน” ที่ค่าปรับจะถึง 10%
แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 7
ให้สิทธิผู้ว่าจ้าง บอกเลิกสัญญาได้ทันที ถ้า…
• ไม่เสนอแผนงาน / ไม่เริ่มงาน / ทำงานล่าช้า หรือปิดสัญญาข้อใดข้อหนึ่ง
• หรือ “มีเหตุให้เชื่อได้” ว่าจะแล้วเสร็จไม่ทัน
ซึ่งการมีเหตุให้เชื่อได้นั้น ไม่ต้องรอให้ค่าปรับถึง 10%
⸻
2. แนวทางตาม ว.124 คือ “เครื่องมือชี้จุดตัดสินใจ”
ว.124 ได้กำหนดชัดเจนว่า ถ้า… ถ้าผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน เมื่อกำหนดให้เริ่มทำงาน หรือ
• เวลาผ่านไปเกิน “ครึ่งหนึ่งของแผนงาน”
แต่ผลงานสะสมไม่ถึง 25%
• หรือผลงานแต่ละเดือนต่ำกว่าแผน 50%
และสะสมไม่ถึง 50%
• หรือครบกำหนดแล้วยังทำได้ไม่ถึง 85%
ให้ถือว่า “เข้าข่ายเหตุอันควรเชื่อได้”
และ เสนอให้หัวหน้าหน่วยงานใช้ดุลพินิจบอกเลิกสัญญาได้เลย
ตาม มาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2) แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
https://www.yotathai.com/passadu/w124 <ว124
⸻
3. ไม่ได้บังคับว่าต้องรอปรับถึง 10% ก่อนบอกเลิก
มาตรา 103 และ ข้อ 183 ของระเบียบฯ
ไม่ได้บังคับว่า “ต้องปรับถึง 10% ก่อน” จึงจะเลิกสัญญาได้
แต่กลับระบุว่า…
ถ้า “มีการปรับแล้วจะเกิน 10%”
= ต้อง “พิจารณาบอกเลิกสัญญา”
เว้นแต่ “ผู้รับจ้างยินยอมให้ปรับต่อไปโดยไม่มีเงื่อนไข”
นี่คือจุดที่หลายหน่วยงานเข้าใจผิด
คิดว่าต้องปล่อยให้ค่าปรับสะสมจนถึง 10% แล้วจึงเริ่มคิดจะบอกเลิก
ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ควรใช้สิทธิ์บอกเลิกตั้งแต่พบพฤติกรรมเสี่ยง
⸻
ค่าปรับ “เกิน 10%” เรียกได้ หากผู้รับจ้างยอมโดยไม่มีเงื่อนไข
แบบสัญญาข้อ 17 บอกไว้ชัดเจนว่า
หากยังไม่เลิกสัญญา ผู้ว่าจ้างสามารถปรับผู้รับจ้างได้ต่อเนื่อง
และยัง “เรียกค่าเสียหายที่เกินกว่าค่าปรับ” ได้อีกด้วย
ข้อ 183 ของระเบียบฯ ก็เสริมตรงกันว่า
หากค่าปรับจะเกิน 10% ต้องให้ “ผู้รับจ้าง มีหนังสือ ยินยอม ให้ปรับเกินร้อยละ 10 โดยไม่มีเงื่อนไข”
จึงสามารถผ่อนปรนไม่ต้องเลิกสัญญาได้ แต่ต้องเป็นกรณีที่ผู้รับจ้างทำงานใกล้จะเสร็จเต็มทีแล้ว ไม่ใช่ยอมให้ทำงานไปเรื่อยเรื่อยโดยไม่มีแนวโน้มว่าจะเสร็จ
หากผู้รับจ้างไม่ยินยอมทำหนังสือยอมให้ปรับเกินร้อยละ 10 โดยไม่มีเงื่อนไข
ต้อง บอกเลิกสัญญาทันที
⸻
บอกเลิกแล้ว “เดินหน้าต่อได้ทันที” ไม่ใช่เรื่องล้มเหลว
แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 18
ให้สิทธิผู้ว่าจ้างหลังบอกเลิกสัญญาไว้ครบถ้วนว่า…
• จ้างผู้รับจ้างรายใหม่ทำต่อได้
• ใช้เครื่องมือและวัสดุของผู้รับจ้างเดิมได้
• เรียกค่าเสียหายเพิ่มเติมได้
• หักเงินจากหลักประกันหรือเงินที่ค้างจ่ายได้ทันที
นี่คือกลไก “เดินหน้าต่อ” ของรัฐ
ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นการ “บริหารความเสี่ยง”
เพื่อให้งานสาธารณะไม่ต้องหยุดอยู่กับผู้รับจ้างที่ไม่ทำตามสัญญา
⸻
สรุปเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้อง
• บอกเลิกสัญญาได้ตั้งแต่พบว่า ผู้รับจ้างไม่เข้าทำงานหรือ “ผู้รับจ้างมีแนวโน้มล่าช้า” ไม่ต้องรอปรับถึง 10%
• ใช้ ว.124 เป็นเครื่องมือประเมินตามแนวทาง “เร่งรัด – เตือน – บอกเลิก”
• ถ้าจะปรับเกิน 10% ผู้รับจ้างต้องยินยอมโดยไม่มีเงื่อนไข
• ห้ามรอให้ครบ 10% แล้วค่อยบอกเลิก เพราะจะช้าเกินไป
• เมื่อบอกเลิกแล้ว ให้เดินหน้าต่อด้วยข้อ 18 ทันที เพื่อให้งานแล้วเสร็จตามเป้าหมาย
⸻
ฝากถึงหน่วยตรวจสอบ
โปรดอย่าตรวจเฉพาะผู้ควบคุมงานหรือคณะกรรมการ
แต่ขอให้ตรวจด้วยว่า…
หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ได้ใช้สิทธิของรัฐอย่างครบถ้วน
หรือปล่อยให้โครงการล่าช้าจนเกินควร
ทั้งที่มี “สิทธิบอกเลิกสัญญา” อยู่ในมือแล้ว
⸻
งานจ้างก่อสร้างภาครัฐ เพื่อจัดทำ สาธารณะไม่ใช่เพื่อประคองผู้รับจ้าง แต่เพื่อประโยชน์ของประชาชน
หน้าที่ของรัฐไม่ใช่ “อยู่กับผู้รับจ้างจนจบ”
แต่คือ “ส่งมอบบริการสาธารณะให้ประชาชนได้เร็วที่สุด และดีที่สุด”
ถ้าผู้รับจ้างไม่พร้อมทำให้จบ
ต้อง “เปลี่ยนคน” และ “เดินหน้าต่อ” โดยไม่ลังเลอีกต่อไป
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
และผู้ว่าจ้างมีสิทธิ์ปรับเกินร้อยละ 10 ได้
⸻
ในการบริหารงานก่อสร้างของภาครัฐ มีความเข้าใจผิดที่อันตรายอย่างหนึ่ง คือ…
“ต้องรอให้ค่าปรับครบ 10% ก่อน ถึงจะบอกเลิกสัญญาได้”
“หากค่าปรับเกิน 10% ต้องคืนเงินให้ผู้รับจ้าง”
“การปล่อยให้ผู้รับจ้างทำงานต่อ แม้ช้ากว่ากำหนด เป็นเรื่องปกติ”
แนวคิดเหล่านี้ผิดจากข้อเท็จจริงทั้งในแง่กฎหมาย สัญญา และระเบียบ!
⸻
ความจริงจากสัญญาและกฎหมาย
1. บอกเลิกสัญญาได้ “ก่อน” ที่ค่าปรับจะถึง 10%
แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 7
ให้สิทธิผู้ว่าจ้าง บอกเลิกสัญญาได้ทันที ถ้า…
• ไม่เสนอแผนงาน / ไม่เริ่มงาน / ทำงานล่าช้า หรือปิดสัญญาข้อใดข้อหนึ่ง
• หรือ “มีเหตุให้เชื่อได้” ว่าจะแล้วเสร็จไม่ทัน
ซึ่งการมีเหตุให้เชื่อได้นั้น ไม่ต้องรอให้ค่าปรับถึง 10%
⸻
2. แนวทางตาม ว.124 คือ “เครื่องมือชี้จุดตัดสินใจ”
ว.124 ได้กำหนดชัดเจนว่า ถ้า… ถ้าผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน เมื่อกำหนดให้เริ่มทำงาน หรือ
• เวลาผ่านไปเกิน “ครึ่งหนึ่งของแผนงาน”
แต่ผลงานสะสมไม่ถึง 25%
• หรือผลงานแต่ละเดือนต่ำกว่าแผน 50%
และสะสมไม่ถึง 50%
• หรือครบกำหนดแล้วยังทำได้ไม่ถึง 85%
ให้ถือว่า “เข้าข่ายเหตุอันควรเชื่อได้”
และ เสนอให้หัวหน้าหน่วยงานใช้ดุลพินิจบอกเลิกสัญญาได้เลย
ตาม มาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2) แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
https://www.yotathai.com/passadu/w124 <ว124
⸻
3. ไม่ได้บังคับว่าต้องรอปรับถึง 10% ก่อนบอกเลิก
มาตรา 103 และ ข้อ 183 ของระเบียบฯ
ไม่ได้บังคับว่า “ต้องปรับถึง 10% ก่อน” จึงจะเลิกสัญญาได้
แต่กลับระบุว่า…
ถ้า “มีการปรับแล้วจะเกิน 10%”
= ต้อง “พิจารณาบอกเลิกสัญญา”
เว้นแต่ “ผู้รับจ้างยินยอมให้ปรับต่อไปโดยไม่มีเงื่อนไข”
นี่คือจุดที่หลายหน่วยงานเข้าใจผิด
คิดว่าต้องปล่อยให้ค่าปรับสะสมจนถึง 10% แล้วจึงเริ่มคิดจะบอกเลิก
ทั้งที่จริง ๆ แล้ว ควรใช้สิทธิ์บอกเลิกตั้งแต่พบพฤติกรรมเสี่ยง
⸻
ค่าปรับ “เกิน 10%” เรียกได้ หากผู้รับจ้างยอมโดยไม่มีเงื่อนไข
แบบสัญญาข้อ 17 บอกไว้ชัดเจนว่า
หากยังไม่เลิกสัญญา ผู้ว่าจ้างสามารถปรับผู้รับจ้างได้ต่อเนื่อง
และยัง “เรียกค่าเสียหายที่เกินกว่าค่าปรับ” ได้อีกด้วย
ข้อ 183 ของระเบียบฯ ก็เสริมตรงกันว่า
หากค่าปรับจะเกิน 10% ต้องให้ “ผู้รับจ้าง มีหนังสือ ยินยอม ให้ปรับเกินร้อยละ 10 โดยไม่มีเงื่อนไข”
จึงสามารถผ่อนปรนไม่ต้องเลิกสัญญาได้ แต่ต้องเป็นกรณีที่ผู้รับจ้างทำงานใกล้จะเสร็จเต็มทีแล้ว ไม่ใช่ยอมให้ทำงานไปเรื่อยเรื่อยโดยไม่มีแนวโน้มว่าจะเสร็จ
หากผู้รับจ้างไม่ยินยอมทำหนังสือยอมให้ปรับเกินร้อยละ 10 โดยไม่มีเงื่อนไข
ต้อง บอกเลิกสัญญาทันที
⸻
บอกเลิกแล้ว “เดินหน้าต่อได้ทันที” ไม่ใช่เรื่องล้มเหลว
แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 18
ให้สิทธิผู้ว่าจ้างหลังบอกเลิกสัญญาไว้ครบถ้วนว่า…
• จ้างผู้รับจ้างรายใหม่ทำต่อได้
• ใช้เครื่องมือและวัสดุของผู้รับจ้างเดิมได้
• เรียกค่าเสียหายเพิ่มเติมได้
• หักเงินจากหลักประกันหรือเงินที่ค้างจ่ายได้ทันที
นี่คือกลไก “เดินหน้าต่อ” ของรัฐ
ไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นการ “บริหารความเสี่ยง”
เพื่อให้งานสาธารณะไม่ต้องหยุดอยู่กับผู้รับจ้างที่ไม่ทำตามสัญญา
⸻
สรุปเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้อง
• บอกเลิกสัญญาได้ตั้งแต่พบว่า ผู้รับจ้างไม่เข้าทำงานหรือ “ผู้รับจ้างมีแนวโน้มล่าช้า” ไม่ต้องรอปรับถึง 10%
• ใช้ ว.124 เป็นเครื่องมือประเมินตามแนวทาง “เร่งรัด – เตือน – บอกเลิก”
• ถ้าจะปรับเกิน 10% ผู้รับจ้างต้องยินยอมโดยไม่มีเงื่อนไข
• ห้ามรอให้ครบ 10% แล้วค่อยบอกเลิก เพราะจะช้าเกินไป
• เมื่อบอกเลิกแล้ว ให้เดินหน้าต่อด้วยข้อ 18 ทันที เพื่อให้งานแล้วเสร็จตามเป้าหมาย
⸻
ฝากถึงหน่วยตรวจสอบ
โปรดอย่าตรวจเฉพาะผู้ควบคุมงานหรือคณะกรรมการ
แต่ขอให้ตรวจด้วยว่า…
หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ได้ใช้สิทธิของรัฐอย่างครบถ้วน
หรือปล่อยให้โครงการล่าช้าจนเกินควร
ทั้งที่มี “สิทธิบอกเลิกสัญญา” อยู่ในมือแล้ว
⸻
งานจ้างก่อสร้างภาครัฐ เพื่อจัดทำ สาธารณะไม่ใช่เพื่อประคองผู้รับจ้าง แต่เพื่อประโยชน์ของประชาชน
หน้าที่ของรัฐไม่ใช่ “อยู่กับผู้รับจ้างจนจบ”
แต่คือ “ส่งมอบบริการสาธารณะให้ประชาชนได้เร็วที่สุด และดีที่สุด”
ถ้าผู้รับจ้างไม่พร้อมทำให้จบ
ต้อง “เปลี่ยนคน” และ “เดินหน้าต่อ” โดยไม่ลังเลอีกต่อไป
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
