คลังความรู้โยธาไทย 26/6/2025
“อำนาจอนุมัติวัสดุก่อสร้างในงานภาครัฐ ต้องเป็นของใครกันแน่!?”
“อำนาจอนุมัติวัสดุก่อสร้างในงานภาครัฐ ต้องเป็นของใครกันแน่!?”
“อำนาจอนุมัติวัสดุก่อสร้างในงานภาครัฐ ต้องเป็นของใครกันแน่!?”
วิเคราะห์ตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง มาตรา 100 มาตรา 101, ระเบียบข้อ 176 , ข้อ 178 และ ว.214
เพื่อยุติความสับสนให้สิ้นซาก
วัสดุตรงแบบต้องขอใคร?
วัสดุเทียบเท่าหรือดีกว่าต้องผ่านใคร?
หัวหน้าหน่วยงานมีอำนาจจริงหรือไม่?
⸻
ประเด็นต้นเรื่อง: วัสดุตรงแบบ…แต่ยังต้องขออนุมัติ?
ในงานก่อสร้างของภาครัฐ
เรามักพบว่า “ผู้รับจ้าง” ถูกสั่งให้ยื่นขออนุมัติวัสดุ แม้จะเป็นวัสดุที่ตรงตามแบบทุกประการ
เช่น สีที่ระบุยี่ห้อและรุ่นไว้ชัดเจน
สุขภัณฑ์ที่กำหนดชื่อรุ่นเอาไว้
กระเบื้องที่ตรงตามแบบทุกรายละเอียด
แต่คำถามสำคัญคือ…
เมื่อวัสดุ “ตรงตามแบบรูปรายการ” อยู่แล้ว
เหตุใดจึงต้องเสียเวลายื่นขออนุมัติอีก?
⸻
สัญญากำหนดว่าไว้อย่างไร?
หากเรายึดถือตาม แบบรูปรายการที่แนบในสัญญา
ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาก่อสร้างโดยสมบูรณ์
เมื่อผู้รับจ้างนำวัสดุที่ตรงตามแบบมายื่นเสนอ
ย่อมถือว่าเป็นการปฏิบัติตามสัญญาแล้วโดยสมบูรณ์
ไม่จำเป็นต้องมีการขออนุมัติใด ๆ ซ้ำอีก ผู้ควบคุมงานก่อสร้างมีหน้าที่ควบคุมงานทุกวัน มีหน้าที่ตรวจสอบอยู่แล้วว่าผู้รับจ้างใช้วัสดุตรงตามแบบก่อสร้าง ตามสัญญาหรือไม่ ดังนั้นการตรวจสอบของผู้ควบคุมงาน ของฝ่ายผู้ว่าจ้างก็เพียงพออยู่แล้ว
เว้นแต่แบบจะกำหนดไว้ว่า “ต้องขออนุมัติเป็นพิเศษ” ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้ระบุไว้แบบนั้น
⸻
แล้วถ้าเสนอวัสดุที่ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” ล่ะ?
ในกรณีที่หน่วยงานระบุยี่ห้อวัสดุไว้ เช่น
สุขภัณฑ์ยี่ห้อ A, B, C
และต่อท้ายด้วยคำว่า “หรือเทียบเท่าหรือดีกว่า”
ผู้รับจ้างสามารถเสนอวัสดุยี่ห้ออื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ได้
แต่ต้อง “พิสูจน์” ให้คณะกรรมการตรวจรับพัสดุเห็นว่าคุณภาพ
เทียบเท่าหรือดีกว่าอย่างแท้จริง
และที่สำคัญที่สุดคือ…
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ เป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัย
โดย ว.214 ระบุชัดเจนว่า
“ความเห็นของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุให้ถือเป็นที่สุดเฉพาะคราวนั้น”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
⸻
หมายเหตุพิเศษ: วัสดุก่อสร้างสำคัญที่มีผลต่อโครงสร้างเช่น เหล็กเสริมคอนกรีต ต้องควบคุมเข้มกว่าวัสดุทั่วไป
แม้ในแบบรูปรายการจะกำหนดไว้ชัดเจนว่า
ต้องใช้เหล็กที่ “ได้ มอก.” หรือระบุยี่ห้ออย่างชัดเจนแล้วก็ตาม
ให้กำหนดให้ชัดเจนลงในแบบก่อสร้าง ว่าผู้รับจ้างยังจำเป็นต้อง ยื่นขออนุมัติการใช้เหล็กเสริมคอนกรีตทุกครั้ง
และต้องแนบ ผลการทดสอบคุณภาพจากห้องปฏิบัติการที่เชื่อถือได้
เพราะเหล็กเสริมคือวัสดุรับแรงโครงสร้างหลัก
หากไม่ได้มาตรฐาน อาจเกิดความเสียหายร้ายแรงต่อชีวิตและทรัพย์สิน
จึงไม่สามารถใช้แนว “เห็นว่าน่าจะตรงตามแบบก็ใช้ได้เลย” เหมือนวัสดุอื่นได้
⸻
หัวหน้าหน่วยงานไม่มีอำนาจอนุมัติวัสดุ!
หลายหน่วยงานยังคงเข้าใจผิด
ให้ผู้รับจ้างยื่นเรื่องให้หัวหน้าหน่วยงานเป็นผู้อนุมัติวัสดุ
ไม่ว่าจะเป็นวัสดุที่ตรงแบบ หรือแม้แต่เป็นวัสดุเทียบเท่าที่ดีกว่า
การกระทำเช่นนี้ขัดต่อ:
• มาตรา 100 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
• ระเบียบข้อ 27
• ระเบียบข้อ 176
• และแนวทางตาม ว.214 อย่างชัดเจน
เพราะหัวหน้าหน่วยงานไม่มีอำนาจในการวินิจฉัยคุณภาพวัสดุ
หน้าที่นี้เป็นของ “คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ” โดยตรงเท่านั้น
⸻
ระบบขออนุมัติซ้ำซ้อน = ถ่วงเวลา
การที่ให้ผู้รับจ้างขออนุมัติวัสดุแม้จะตรงแบบ
ส่งผลให้กระบวนการก่อสร้างล่าช้าโดยไม่จำเป็น
การขออนุมัติ 1 ครั้ง อาจใช้เวลานานถึง 7 วัน 14 วัน
ส่งผลให้ผู้รับจ้างเสี่ยงต่อค่าปรับ ทั้งที่ไม่มีความผิดใด ๆ
และที่ร้ายยิ่งกว่าคือ…
ในการกำหนดระยะเวลาก่อสร้าง
ไม่เคยเผื่อเวลาสำหรับการขออนุมัติวัสดุไว้เลย
⸻
คำแนะนำที่ถูกต้อง
ถ้าวัสดุตรงตามแบบ → ไม่ต้องขออนุมัติอีก ผู้ควบคุมงาน ฝ่ายผู้ว่าจ้าง ตรวจสอบก็เพียงพอ
ถ้าเป็นวัสดุเทียบเท่าหรือดีกว่า → เสนอ “คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ”
อย่าให้หัวหน้าหน่วยงานใช้อำนาจแทรกหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดไว้
⸻
ฝากถึงหน่วยตรวจสอบ
ขอให้ สตง. และ ป.ป.ช. ตรวจสอบให้ถึงที่สุด
ไม่ใช่แค่การทำหน้าที่ของคณะกรรมการหรือผู้ควบคุมงาน
แต่ต้องตรวจสอบด้วยว่า “หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ”
ได้แทรกแซงหรืออนุมัติสิ่งที่ตนไม่มีอำนาจตามกฎหมายหรือไม่
เพราะการใช้อำนาจเกินหน้าที่
อาจนำไปสู่ความผิดตามมาตรา 120 ได้ในที่สุด
⸻
เพื่อระบบราชการที่โปร่งใส เป็นธรรม และเดินหน้าได้จริง
อย่าให้ “ความเข้าใจผิด” กลายเป็น “ระบบถ่วงเวลา”
และอย่าให้ “ความกลัวผิด” ทำให้เจ้าหน้าที่ไม่กล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง
ความถูกต้องของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
ไม่ใช่แค่การควบคุมผู้รับจ้าง
แต่คือการควบคุมตัวเราเองไม่ให้ใช้อำนาจเกินหน้าที่
และเปิดทางให้การทำงานเพื่อประชาชนเดินหน้าอย่างต่อเนื่อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
วิเคราะห์ตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง มาตรา 100 มาตรา 101, ระเบียบข้อ 176 , ข้อ 178 และ ว.214
เพื่อยุติความสับสนให้สิ้นซาก
วัสดุตรงแบบต้องขอใคร?
วัสดุเทียบเท่าหรือดีกว่าต้องผ่านใคร?
หัวหน้าหน่วยงานมีอำนาจจริงหรือไม่?
⸻
ประเด็นต้นเรื่อง: วัสดุตรงแบบ…แต่ยังต้องขออนุมัติ?
ในงานก่อสร้างของภาครัฐ
เรามักพบว่า “ผู้รับจ้าง” ถูกสั่งให้ยื่นขออนุมัติวัสดุ แม้จะเป็นวัสดุที่ตรงตามแบบทุกประการ
เช่น สีที่ระบุยี่ห้อและรุ่นไว้ชัดเจน
สุขภัณฑ์ที่กำหนดชื่อรุ่นเอาไว้
กระเบื้องที่ตรงตามแบบทุกรายละเอียด
แต่คำถามสำคัญคือ…
เมื่อวัสดุ “ตรงตามแบบรูปรายการ” อยู่แล้ว
เหตุใดจึงต้องเสียเวลายื่นขออนุมัติอีก?
⸻
สัญญากำหนดว่าไว้อย่างไร?
หากเรายึดถือตาม แบบรูปรายการที่แนบในสัญญา
ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาก่อสร้างโดยสมบูรณ์
เมื่อผู้รับจ้างนำวัสดุที่ตรงตามแบบมายื่นเสนอ
ย่อมถือว่าเป็นการปฏิบัติตามสัญญาแล้วโดยสมบูรณ์
ไม่จำเป็นต้องมีการขออนุมัติใด ๆ ซ้ำอีก ผู้ควบคุมงานก่อสร้างมีหน้าที่ควบคุมงานทุกวัน มีหน้าที่ตรวจสอบอยู่แล้วว่าผู้รับจ้างใช้วัสดุตรงตามแบบก่อสร้าง ตามสัญญาหรือไม่ ดังนั้นการตรวจสอบของผู้ควบคุมงาน ของฝ่ายผู้ว่าจ้างก็เพียงพออยู่แล้ว
เว้นแต่แบบจะกำหนดไว้ว่า “ต้องขออนุมัติเป็นพิเศษ” ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้ระบุไว้แบบนั้น
⸻
แล้วถ้าเสนอวัสดุที่ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” ล่ะ?
ในกรณีที่หน่วยงานระบุยี่ห้อวัสดุไว้ เช่น
สุขภัณฑ์ยี่ห้อ A, B, C
และต่อท้ายด้วยคำว่า “หรือเทียบเท่าหรือดีกว่า”
ผู้รับจ้างสามารถเสนอวัสดุยี่ห้ออื่นที่ไม่ได้ระบุไว้ได้
แต่ต้อง “พิสูจน์” ให้คณะกรรมการตรวจรับพัสดุเห็นว่าคุณภาพ
เทียบเท่าหรือดีกว่าอย่างแท้จริง
และที่สำคัญที่สุดคือ…
คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ เป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัย
โดย ว.214 ระบุชัดเจนว่า
“ความเห็นของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุให้ถือเป็นที่สุดเฉพาะคราวนั้น”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
⸻
หมายเหตุพิเศษ: วัสดุก่อสร้างสำคัญที่มีผลต่อโครงสร้างเช่น เหล็กเสริมคอนกรีต ต้องควบคุมเข้มกว่าวัสดุทั่วไป
แม้ในแบบรูปรายการจะกำหนดไว้ชัดเจนว่า
ต้องใช้เหล็กที่ “ได้ มอก.” หรือระบุยี่ห้ออย่างชัดเจนแล้วก็ตาม
ให้กำหนดให้ชัดเจนลงในแบบก่อสร้าง ว่าผู้รับจ้างยังจำเป็นต้อง ยื่นขออนุมัติการใช้เหล็กเสริมคอนกรีตทุกครั้ง
และต้องแนบ ผลการทดสอบคุณภาพจากห้องปฏิบัติการที่เชื่อถือได้
เพราะเหล็กเสริมคือวัสดุรับแรงโครงสร้างหลัก
หากไม่ได้มาตรฐาน อาจเกิดความเสียหายร้ายแรงต่อชีวิตและทรัพย์สิน
จึงไม่สามารถใช้แนว “เห็นว่าน่าจะตรงตามแบบก็ใช้ได้เลย” เหมือนวัสดุอื่นได้
⸻
หัวหน้าหน่วยงานไม่มีอำนาจอนุมัติวัสดุ!
หลายหน่วยงานยังคงเข้าใจผิด
ให้ผู้รับจ้างยื่นเรื่องให้หัวหน้าหน่วยงานเป็นผู้อนุมัติวัสดุ
ไม่ว่าจะเป็นวัสดุที่ตรงแบบ หรือแม้แต่เป็นวัสดุเทียบเท่าที่ดีกว่า
การกระทำเช่นนี้ขัดต่อ:
• มาตรา 100 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
• ระเบียบข้อ 27
• ระเบียบข้อ 176
• และแนวทางตาม ว.214 อย่างชัดเจน
เพราะหัวหน้าหน่วยงานไม่มีอำนาจในการวินิจฉัยคุณภาพวัสดุ
หน้าที่นี้เป็นของ “คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ” โดยตรงเท่านั้น
⸻
ระบบขออนุมัติซ้ำซ้อน = ถ่วงเวลา
การที่ให้ผู้รับจ้างขออนุมัติวัสดุแม้จะตรงแบบ
ส่งผลให้กระบวนการก่อสร้างล่าช้าโดยไม่จำเป็น
การขออนุมัติ 1 ครั้ง อาจใช้เวลานานถึง 7 วัน 14 วัน
ส่งผลให้ผู้รับจ้างเสี่ยงต่อค่าปรับ ทั้งที่ไม่มีความผิดใด ๆ
และที่ร้ายยิ่งกว่าคือ…
ในการกำหนดระยะเวลาก่อสร้าง
ไม่เคยเผื่อเวลาสำหรับการขออนุมัติวัสดุไว้เลย
⸻
คำแนะนำที่ถูกต้อง
ถ้าวัสดุตรงตามแบบ → ไม่ต้องขออนุมัติอีก ผู้ควบคุมงาน ฝ่ายผู้ว่าจ้าง ตรวจสอบก็เพียงพอ
ถ้าเป็นวัสดุเทียบเท่าหรือดีกว่า → เสนอ “คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ”
อย่าให้หัวหน้าหน่วยงานใช้อำนาจแทรกหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดไว้
⸻
ฝากถึงหน่วยตรวจสอบ
ขอให้ สตง. และ ป.ป.ช. ตรวจสอบให้ถึงที่สุด
ไม่ใช่แค่การทำหน้าที่ของคณะกรรมการหรือผู้ควบคุมงาน
แต่ต้องตรวจสอบด้วยว่า “หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ”
ได้แทรกแซงหรืออนุมัติสิ่งที่ตนไม่มีอำนาจตามกฎหมายหรือไม่
เพราะการใช้อำนาจเกินหน้าที่
อาจนำไปสู่ความผิดตามมาตรา 120 ได้ในที่สุด
⸻
เพื่อระบบราชการที่โปร่งใส เป็นธรรม และเดินหน้าได้จริง
อย่าให้ “ความเข้าใจผิด” กลายเป็น “ระบบถ่วงเวลา”
และอย่าให้ “ความกลัวผิด” ทำให้เจ้าหน้าที่ไม่กล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง
ความถูกต้องของกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
ไม่ใช่แค่การควบคุมผู้รับจ้าง
แต่คือการควบคุมตัวเราเองไม่ให้ใช้อำนาจเกินหน้าที่
และเปิดทางให้การทำงานเพื่อประชาชนเดินหน้าอย่างต่อเนื่อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
