คลังความรู้โยธาไทย 27/3/2025
การแจ้ง สตง. กรณีราคาที่ “เห็นควรจะจ้าง” ต่ำกว่าราคากลาง 15% แต่มีผู้อุทธรณ์
การแจ้ง สตง. กรณีราคาที่ “เห็นควรจะจ้าง” ต่ำกว่าราคากลาง 15% แต่มีผู้อุทธรณ์ ต้องรอผลอุทธรณ์หรือไม่?
และถ้าผู้เสนอราคาที่ถูกตัดสิทธิ์ กลับมาเป็นผู้ชนะเพราะอุทธรณ์สำเร็จ แล้วเสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15% หน่วยงานต้องแจ้ง สตง. หรือไม่?
⸻
ถ้อยคำในประกาศฉบับที่ 5 (ข้อ 16.2 วรรคสอง):
“หากราคาของผู้เสนอราคารายที่หน่วยงานของรัฐเห็นควรจะจ้าง ต่ำกว่าราคากลางตั้งแต่ร้อยละสิบห้าขึ้นไป ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง แจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างนั้น ให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว”
และวรรคถัดมา:
“การแจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของคณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องต่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินดังกล่าว ไม่มีผลผูกพันต่อผู้มีอำนาจในการที่จะพิจารณารับหรือไม่รับราคาของผู้เสนอราคารายนั้น”
ถ้าหน่วยงานเห็นควรจะจ้างแล้ว และราคาต่ำกว่ากลาง 15% ขึ้นไป = ต้องแจ้งทันที
เมื่อหน่วยงานตัดสินใจเลือกแล้วว่า “จะจ้างรายนี้”
ไม่ว่าจะมีการเซ็นสัญญาหรือไม่ หรืออยู่ในช่วงอุทธรณ์หรือไม่
หากราคาของผู้ชนะ ต่ำกว่าราคากลาง 15% ขึ้นไป
ต้องแจ้ง สตง. ทันที โดยไม่ต้องรออะไร
เพราะเป็น “หน้าที่ในการเปิดเผยความเสี่ยง” ไม่ใช่การยืนยันผลจัดจ้าง
⸻
คำถามที่เกิดขึ้นจริงจากสนาม
ถ้ามีผู้เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15% แต่ถูกตัดสิทธิ์เพราะเอกสารไม่ครบ ต่อมายื่นอุทธรณ์แล้วอุทธรณ์สำเร็จ กลับมาเป็นผู้ชนะในภายหลัง แบบนี้หน่วยงานต้องแจ้งสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) หรือไม่?
⸻
คำตอบแบบชัด ๆ สไตล์โยธาไทย
ตอนเปิดซอง
หากผู้เสนอราคาที่ต่ำกว่า 15% ถูกตัดสิทธิ์ไปแล้วจริง เพราะเอกสารไม่ครบ และ ยังไม่ใช่ผู้ที่หน่วยงานเห็นควรจะจ้างในขณะนั้น
ยังไม่ต้องแจ้ง สตง.
แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่หน่วยงาน “เห็นควรจะจ้าง” ผู้ที่เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
แม้จะเกิดจากผลการอุทธรณ์ภายหลังก็ตาม
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ณ จุดนั้นทันที
ไม่ต้องรอให้หมดระยะเวลาอุทธรณ์
ไม่ต้องรอให้เซ็นสัญญา
เพราะหน้าที่ในการแจ้ง สตง. เกิดขึ้นทันทีที่ “เห็นควรจะจ้าง” และราคาต่ำกว่าเกณฑ์
⸻
ยกตัวอย่างสถานการณ์จริง (ที่พี่ใช้เป็นต้นแบบ)
มีผู้เสนอราคา 3 ราย
• รายที่ 1 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 16%
• รายที่ 2 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 14%
• รายที่ 3 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 13%
รายที่ 1 ถูกตัดสิทธิ์ เพราะเอกสารไม่ครบ
คณะกรรมการจะจ้างรายที่ 2 ซึ่งไม่เข้าเกณฑ์ต้องแจ้ง สตง.
หน่วยงาน ยังไม่ต้องแจ้ง สตง.
ต่อมา รายที่ 1 ยื่นอุทธรณ์
กรรมการพิจารณาแล้วเห็นว่า เอกสารที่ขาด ไม่ใช่สาระสำคัญ
จึงให้กลับมาเป็นผู้ชนะ
ณ จุดนี้ หน่วยงาน “เห็นควรจะจ้าง” รายที่ 1
และรายที่ 1 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ทันทีที่รู้ผลอุทธรณ์
⸻
เพิ่มเติมให้ชัด: ถ้าหน่วยงานเลือกผู้ชนะแล้ว แม้ยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์ ก็ต้องแจ้ง สตง. ทันที
ในหลายกรณี ไม่มีปัญหาเรื่องตัดสิทธิ์หรืออุทธรณ์
แต่ผู้เสนอราคาที่หน่วยงาน เลือกให้เป็นผู้ชนะ
เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
และในขณะนั้น ยังอยู่ในระยะเวลาอุทธรณ์ตามมาตรา 66
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ทันทีที่มีมติเลือกผู้ชนะคนนั้น
ไม่ต้องรอให้พ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ไม่ต้องรอให้เซ็นสัญญา
เพราะการแจ้ง สตง. เป็น “หน้าที่เปิดเผยความเสี่ยง” ตามข้อ 16.2 วรรคสอง แห่งประกาศฯ ฉบับที่ 5
ไม่ใช่ขั้นตอนในการทำสัญญา
⸻
อ้างอิงหลักเกณฑ์และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5 ข้อ 16.2 วรรคสอง
“…ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง แจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างนั้น ให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบ โดยเร็ว
หากราคาของผู้เสนอราคารายที่หน่วยงาน เห็นควรจะจ้าง ต่ำกว่าราคากลางตั้งแต่ร้อยละ 15 ขึ้นไป”
คำว่า “เห็นควรจะจ้าง” คือหัวใจ
เมื่อมีมติจะจ้างใคร และเขาเข้าเงื่อนไขราคาต่ำกว่า 15%
หน้าที่การแจ้ง สตง. ต้องเกิดขึ้น ทันที
แม้จะยังอยู่ในช่วงระยะเวลาอุทธรณ์ก็ตาม
⸻
มาตรา 66 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
“การลงนามในสัญญาจะกระทำได้ต่อเมื่อล่วงพ้นระยะเวลาอุทธรณ์…”
สรุป:
• มาตรา 66 = พูดถึง “การเซ็นสัญญา”
• ประกาศฉบับที่ 5 = พูดถึง “การแจ้งความเสี่ยงให้ สตง. รับรู้”
• อย่าเอาสองเรื่องนี้มาปะปนกัน
• จะจ้างใครที่ต่ำกว่า 15% เมื่อไร → แจ้ง สตง. เมื่อนั้น
⸻
สรุปสั้น ๆ จำให้แม่น ใช้ได้ทั่วประเทศ
• ถ้าผู้เสนอราคายังถูกตัดสิทธิ์ = ยังไม่ต้องแจ้ง
• ถ้าอุทธรณ์สำเร็จ และจะจ้างเขา = แจ้งทันที
• ถ้าเลือกผู้ชนะแล้ว แม้ยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์ = ก็ต้องแจ้งทันที
• อย่ารอเซ็นสัญญา อย่ารอพ้นอุทธรณ์
• การแจ้ง สตง. เป็นมาตรการควบคุมความเสี่ยง
ไม่ใช่การรอผลการจัดจ้าง
⸻
บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อให้หน่วยงานของรัฐทุกแห่งเข้าใจตรงกัน
ช่วยลดความเสี่ยงในการตรวจสอบ และเพิ่มความโปร่งใสให้กับระบบ
และที่สำคัญ ช่วยให้เจ้าหน้าที่มั่นใจว่า “ทำหน้าที่ครบถ้วนตามกฎหมายแล้วจริง ๆ”
หากเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์
ขอให้ช่วยแชร์ต่อไปยังคนที่ดูแลพัสดุ กำหนดราคากลาง และตรวจสอบในหน่วยงานของท่าน
เพื่อให้ระบบจัดซื้อจัดจ้างของไทยเดินอย่างถูกต้อง และมั่นคงบนฐานของความรู้ ไม่ใช่ความกลัวครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
และถ้าผู้เสนอราคาที่ถูกตัดสิทธิ์ กลับมาเป็นผู้ชนะเพราะอุทธรณ์สำเร็จ แล้วเสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15% หน่วยงานต้องแจ้ง สตง. หรือไม่?
⸻
ถ้อยคำในประกาศฉบับที่ 5 (ข้อ 16.2 วรรคสอง):
“หากราคาของผู้เสนอราคารายที่หน่วยงานของรัฐเห็นควรจะจ้าง ต่ำกว่าราคากลางตั้งแต่ร้อยละสิบห้าขึ้นไป ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง แจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างนั้น ให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว”
และวรรคถัดมา:
“การแจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของคณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องต่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินดังกล่าว ไม่มีผลผูกพันต่อผู้มีอำนาจในการที่จะพิจารณารับหรือไม่รับราคาของผู้เสนอราคารายนั้น”
ถ้าหน่วยงานเห็นควรจะจ้างแล้ว และราคาต่ำกว่ากลาง 15% ขึ้นไป = ต้องแจ้งทันที
เมื่อหน่วยงานตัดสินใจเลือกแล้วว่า “จะจ้างรายนี้”
ไม่ว่าจะมีการเซ็นสัญญาหรือไม่ หรืออยู่ในช่วงอุทธรณ์หรือไม่
หากราคาของผู้ชนะ ต่ำกว่าราคากลาง 15% ขึ้นไป
ต้องแจ้ง สตง. ทันที โดยไม่ต้องรออะไร
เพราะเป็น “หน้าที่ในการเปิดเผยความเสี่ยง” ไม่ใช่การยืนยันผลจัดจ้าง
⸻
คำถามที่เกิดขึ้นจริงจากสนาม
ถ้ามีผู้เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15% แต่ถูกตัดสิทธิ์เพราะเอกสารไม่ครบ ต่อมายื่นอุทธรณ์แล้วอุทธรณ์สำเร็จ กลับมาเป็นผู้ชนะในภายหลัง แบบนี้หน่วยงานต้องแจ้งสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) หรือไม่?
⸻
คำตอบแบบชัด ๆ สไตล์โยธาไทย
ตอนเปิดซอง
หากผู้เสนอราคาที่ต่ำกว่า 15% ถูกตัดสิทธิ์ไปแล้วจริง เพราะเอกสารไม่ครบ และ ยังไม่ใช่ผู้ที่หน่วยงานเห็นควรจะจ้างในขณะนั้น
ยังไม่ต้องแจ้ง สตง.
แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่หน่วยงาน “เห็นควรจะจ้าง” ผู้ที่เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
แม้จะเกิดจากผลการอุทธรณ์ภายหลังก็ตาม
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ณ จุดนั้นทันที
ไม่ต้องรอให้หมดระยะเวลาอุทธรณ์
ไม่ต้องรอให้เซ็นสัญญา
เพราะหน้าที่ในการแจ้ง สตง. เกิดขึ้นทันทีที่ “เห็นควรจะจ้าง” และราคาต่ำกว่าเกณฑ์
⸻
ยกตัวอย่างสถานการณ์จริง (ที่พี่ใช้เป็นต้นแบบ)
มีผู้เสนอราคา 3 ราย
• รายที่ 1 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 16%
• รายที่ 2 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 14%
• รายที่ 3 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง 13%
รายที่ 1 ถูกตัดสิทธิ์ เพราะเอกสารไม่ครบ
คณะกรรมการจะจ้างรายที่ 2 ซึ่งไม่เข้าเกณฑ์ต้องแจ้ง สตง.
หน่วยงาน ยังไม่ต้องแจ้ง สตง.
ต่อมา รายที่ 1 ยื่นอุทธรณ์
กรรมการพิจารณาแล้วเห็นว่า เอกสารที่ขาด ไม่ใช่สาระสำคัญ
จึงให้กลับมาเป็นผู้ชนะ
ณ จุดนี้ หน่วยงาน “เห็นควรจะจ้าง” รายที่ 1
และรายที่ 1 เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ทันทีที่รู้ผลอุทธรณ์
⸻
เพิ่มเติมให้ชัด: ถ้าหน่วยงานเลือกผู้ชนะแล้ว แม้ยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์ ก็ต้องแจ้ง สตง. ทันที
ในหลายกรณี ไม่มีปัญหาเรื่องตัดสิทธิ์หรืออุทธรณ์
แต่ผู้เสนอราคาที่หน่วยงาน เลือกให้เป็นผู้ชนะ
เสนอราคาต่ำกว่าราคากลางเกิน 15%
และในขณะนั้น ยังอยู่ในระยะเวลาอุทธรณ์ตามมาตรา 66
ต้องแจ้ง สตง. โดยเร็ว ทันทีที่มีมติเลือกผู้ชนะคนนั้น
ไม่ต้องรอให้พ้นระยะเวลาอุทธรณ์
ไม่ต้องรอให้เซ็นสัญญา
เพราะการแจ้ง สตง. เป็น “หน้าที่เปิดเผยความเสี่ยง” ตามข้อ 16.2 วรรคสอง แห่งประกาศฯ ฉบับที่ 5
ไม่ใช่ขั้นตอนในการทำสัญญา
⸻
อ้างอิงหลักเกณฑ์และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5 ข้อ 16.2 วรรคสอง
“…ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลาง หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง แจ้งรายละเอียดการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างนั้น ให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบ โดยเร็ว
หากราคาของผู้เสนอราคารายที่หน่วยงาน เห็นควรจะจ้าง ต่ำกว่าราคากลางตั้งแต่ร้อยละ 15 ขึ้นไป”
คำว่า “เห็นควรจะจ้าง” คือหัวใจ
เมื่อมีมติจะจ้างใคร และเขาเข้าเงื่อนไขราคาต่ำกว่า 15%
หน้าที่การแจ้ง สตง. ต้องเกิดขึ้น ทันที
แม้จะยังอยู่ในช่วงระยะเวลาอุทธรณ์ก็ตาม
⸻
มาตรา 66 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ
“การลงนามในสัญญาจะกระทำได้ต่อเมื่อล่วงพ้นระยะเวลาอุทธรณ์…”
สรุป:
• มาตรา 66 = พูดถึง “การเซ็นสัญญา”
• ประกาศฉบับที่ 5 = พูดถึง “การแจ้งความเสี่ยงให้ สตง. รับรู้”
• อย่าเอาสองเรื่องนี้มาปะปนกัน
• จะจ้างใครที่ต่ำกว่า 15% เมื่อไร → แจ้ง สตง. เมื่อนั้น
⸻
สรุปสั้น ๆ จำให้แม่น ใช้ได้ทั่วประเทศ
• ถ้าผู้เสนอราคายังถูกตัดสิทธิ์ = ยังไม่ต้องแจ้ง
• ถ้าอุทธรณ์สำเร็จ และจะจ้างเขา = แจ้งทันที
• ถ้าเลือกผู้ชนะแล้ว แม้ยังอยู่ในช่วงอุทธรณ์ = ก็ต้องแจ้งทันที
• อย่ารอเซ็นสัญญา อย่ารอพ้นอุทธรณ์
• การแจ้ง สตง. เป็นมาตรการควบคุมความเสี่ยง
ไม่ใช่การรอผลการจัดจ้าง
⸻
บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อให้หน่วยงานของรัฐทุกแห่งเข้าใจตรงกัน
ช่วยลดความเสี่ยงในการตรวจสอบ และเพิ่มความโปร่งใสให้กับระบบ
และที่สำคัญ ช่วยให้เจ้าหน้าที่มั่นใจว่า “ทำหน้าที่ครบถ้วนตามกฎหมายแล้วจริง ๆ”
หากเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์
ขอให้ช่วยแชร์ต่อไปยังคนที่ดูแลพัสดุ กำหนดราคากลาง และตรวจสอบในหน่วยงานของท่าน
เพื่อให้ระบบจัดซื้อจัดจ้างของไทยเดินอย่างถูกต้อง และมั่นคงบนฐานของความรู้ ไม่ใช่ความกลัวครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
