คลังความรู้โยธาไทย 28/3/2025
กรณีศึกษา “ยกเลิกประกวดราคาที่มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว” ไม่ใช่ความผิด ม.157
กรณีศึกษา “ยกเลิกประกวดราคาที่มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว” ไม่ใช่ความผิด ม.157
คำพิพากษาศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 4 คดีหมายเลขดำที่ อท 33/2563 คดีหมายเลขแดงที่ อท 89/2563 เป็นแนวทางสำคัญที่ยืนยันว่า การใช้ดุลพินิจของหน่วยงานภาครัฐในการยกเลิกการประกวดราคาเมื่อมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว เป็นการปฏิบัติตามระเบียบ ข้อ 56 อย่างถูกต้อง ไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157
⸻
ข้อเท็จจริงจากคดีจริง
องค์การบริหารส่วนตำบลแห่งหนึ่ง ได้ประกาศประกวดราคาจ้างก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วงเงิน 530,000 บาท
ปรากฏว่า มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว คือ “โจทก์” เสนอราคา 405,000 บาท ซึ่งต่ำกว่าราคากลางถึง 89,000 บาท
คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) ซึ่งจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นกรรมการ ได้เสนอให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ยกเลิกการประกวดราคาตามระเบียบกระทรวงการคลัง ข้อ 56
จำเลยที่ 1 ซึ่งดำรงตำแหน่งปลัด อบต. และปฏิบัติหน้าที่รักษาการนายก อบต. ในขณะนั้น จึงมีสถานะเป็นหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ได้พิจารณาและมีคำสั่งยกเลิกการประกวดราคาตามข้อเสนอของคณะกรรมการฯ
ต่อมา มีการดำเนินการจัดจ้างใหม่โดย วิธีคัดเลือก และได้มีหนังสือเชิญ “โจทก์” ให้เข้าร่วมเสนอราคา แต่โจทก์ไม่ยื่นข้อเสนอ
ภายหลัง มีผู้เสนอราคา 3 ราย หน่วยงานได้คัดเลือกผู้เสนอราคาต่ำสุดคือ ร้านทนาก่อสร้าง เป็นผู้รับจ้าง ด้วยวงเงิน 494,000 บาท
โจทก์จึงฟ้องจำเลยทั้ง 3 ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ทำให้ตนและรัฐได้รับความเสียหาย โดยอ้างว่า ตนเสนอราคาถูกกว่าแต่กลับไม่ได้รับคัดเลือก
⸻
คำวินิจฉัยของศาล
ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 4 พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า
การที่มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว และคณะกรรมการเสนอให้ยกเลิก เป็นไปตามระเบียบ ข้อ 56 โดยชอบ
หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ (ปลัด อบต. รักษาการนายก) มีอำนาจยกเลิกการประกวดราคาได้ตามที่คณะกรรมการเสนอ
แม้โจทก์จะเสนอราคาถูกกว่าราคากลางมาก แต่ก็ ไม่มีผลให้หน่วยงานต้องเดินหน้าต่อ หากมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว
เมื่อเปลี่ยนเป็นวิธีคัดเลือก หน่วยงานได้เชิญโจทก์เข้าร่วม แต่โจทก์ไม่ยื่นข้อเสนอเอง จึง ไม่ถือเป็นผู้เสียหาย
ราคาที่สูงขึ้นจากผู้รับจ้างรายใหม่เป็นผลจากการจัดจ้างใหม่โดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่การกระทำโดยทุจริต
ศาลจึงมีคำพิพากษา ยกฟ้องจำเลยทั้งสาม
⸻
สรุปหลักการจากคดีนี้
หากมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว หน่วยงานสามารถ ยกเลิกการประกวดราคาได้ทันที ตามระเบียบ ข้อ 56
ไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นการกลั่นแกล้งผู้เสนอราคา ถ้าเป็นไปตามขั้นตอนระเบียบ
หัวหน้าหน่วยงาน (รวมถึงกรณีรักษาการนายก) มีอำนาจเต็มตามระเบียบ
หากผู้เสนอราคาถูกเชิญเข้าร่วมวิธีคัดเลือกแล้วไม่ยื่นข้อเสนอ ย่อมไม่มีสิทธิฟ้องว่าตนเสียหาย
⸻
ข้อคิดสำหรับหน่วยงานของรัฐ
การยกเลิกตามข้อ 56 ไม่ใช่เรื่องต้องกลัว ถ้าปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง
ไม่จำเป็นต้องเดินหน้าต่อเพียงเพราะมีผู้เสนอราคาถูกกว่า หากขาดการแข่งขันที่โปร่งใส
อย่าลืมบันทึกการพิจารณาและเหตุผลของคณะกรรมการให้ชัดเจน
⸻
ข้อคิดสำหรับผู้เสนอราคา
หากท่านได้รับหนังสือเชิญให้เสนอราคาภายหลัง อย่าลังเลที่จะยื่นข้อเสนอ
เพราะหากไม่ยื่น จะไม่มีสิทธิมาอ้างความเสียหายภายหลังได้เลย
⸻
โพสต์นี้เขียนขึ้นเพื่อให้หน่วยงานภาครัฐและประชาชนทั่วไป เข้าใจเจตนารมณ์ของระเบียบข้อ 56 อย่างถูกต้อง และกล้าใช้ดุลพินิจที่ชอบด้วยกฎหมาย
เป็นคดีตัวอย่างที่สำคัญ
เป็นแนวปฏิบัติจริง
ศาลยืนยันชัดเจน
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
คำพิพากษาศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 4 คดีหมายเลขดำที่ อท 33/2563 คดีหมายเลขแดงที่ อท 89/2563 เป็นแนวทางสำคัญที่ยืนยันว่า การใช้ดุลพินิจของหน่วยงานภาครัฐในการยกเลิกการประกวดราคาเมื่อมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว เป็นการปฏิบัติตามระเบียบ ข้อ 56 อย่างถูกต้อง ไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157
⸻
ข้อเท็จจริงจากคดีจริง
องค์การบริหารส่วนตำบลแห่งหนึ่ง ได้ประกาศประกวดราคาจ้างก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก วงเงิน 530,000 บาท
ปรากฏว่า มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว คือ “โจทก์” เสนอราคา 405,000 บาท ซึ่งต่ำกว่าราคากลางถึง 89,000 บาท
คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) ซึ่งจำเลยที่ 2 และที่ 3 เป็นกรรมการ ได้เสนอให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ยกเลิกการประกวดราคาตามระเบียบกระทรวงการคลัง ข้อ 56
จำเลยที่ 1 ซึ่งดำรงตำแหน่งปลัด อบต. และปฏิบัติหน้าที่รักษาการนายก อบต. ในขณะนั้น จึงมีสถานะเป็นหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ได้พิจารณาและมีคำสั่งยกเลิกการประกวดราคาตามข้อเสนอของคณะกรรมการฯ
ต่อมา มีการดำเนินการจัดจ้างใหม่โดย วิธีคัดเลือก และได้มีหนังสือเชิญ “โจทก์” ให้เข้าร่วมเสนอราคา แต่โจทก์ไม่ยื่นข้อเสนอ
ภายหลัง มีผู้เสนอราคา 3 ราย หน่วยงานได้คัดเลือกผู้เสนอราคาต่ำสุดคือ ร้านทนาก่อสร้าง เป็นผู้รับจ้าง ด้วยวงเงิน 494,000 บาท
โจทก์จึงฟ้องจำเลยทั้ง 3 ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ทำให้ตนและรัฐได้รับความเสียหาย โดยอ้างว่า ตนเสนอราคาถูกกว่าแต่กลับไม่ได้รับคัดเลือก
⸻
คำวินิจฉัยของศาล
ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค 4 พิเคราะห์แล้ว เห็นว่า
การที่มีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว และคณะกรรมการเสนอให้ยกเลิก เป็นไปตามระเบียบ ข้อ 56 โดยชอบ
หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ (ปลัด อบต. รักษาการนายก) มีอำนาจยกเลิกการประกวดราคาได้ตามที่คณะกรรมการเสนอ
แม้โจทก์จะเสนอราคาถูกกว่าราคากลางมาก แต่ก็ ไม่มีผลให้หน่วยงานต้องเดินหน้าต่อ หากมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว
เมื่อเปลี่ยนเป็นวิธีคัดเลือก หน่วยงานได้เชิญโจทก์เข้าร่วม แต่โจทก์ไม่ยื่นข้อเสนอเอง จึง ไม่ถือเป็นผู้เสียหาย
ราคาที่สูงขึ้นจากผู้รับจ้างรายใหม่เป็นผลจากการจัดจ้างใหม่โดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่การกระทำโดยทุจริต
ศาลจึงมีคำพิพากษา ยกฟ้องจำเลยทั้งสาม
⸻
สรุปหลักการจากคดีนี้
หากมีผู้เสนอราคาเพียงรายเดียว หน่วยงานสามารถ ยกเลิกการประกวดราคาได้ทันที ตามระเบียบ ข้อ 56
ไม่ต้องกลัวว่าจะเป็นการกลั่นแกล้งผู้เสนอราคา ถ้าเป็นไปตามขั้นตอนระเบียบ
หัวหน้าหน่วยงาน (รวมถึงกรณีรักษาการนายก) มีอำนาจเต็มตามระเบียบ
หากผู้เสนอราคาถูกเชิญเข้าร่วมวิธีคัดเลือกแล้วไม่ยื่นข้อเสนอ ย่อมไม่มีสิทธิฟ้องว่าตนเสียหาย
⸻
ข้อคิดสำหรับหน่วยงานของรัฐ
การยกเลิกตามข้อ 56 ไม่ใช่เรื่องต้องกลัว ถ้าปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง
ไม่จำเป็นต้องเดินหน้าต่อเพียงเพราะมีผู้เสนอราคาถูกกว่า หากขาดการแข่งขันที่โปร่งใส
อย่าลืมบันทึกการพิจารณาและเหตุผลของคณะกรรมการให้ชัดเจน
⸻
ข้อคิดสำหรับผู้เสนอราคา
หากท่านได้รับหนังสือเชิญให้เสนอราคาภายหลัง อย่าลังเลที่จะยื่นข้อเสนอ
เพราะหากไม่ยื่น จะไม่มีสิทธิมาอ้างความเสียหายภายหลังได้เลย
⸻
โพสต์นี้เขียนขึ้นเพื่อให้หน่วยงานภาครัฐและประชาชนทั่วไป เข้าใจเจตนารมณ์ของระเบียบข้อ 56 อย่างถูกต้อง และกล้าใช้ดุลพินิจที่ชอบด้วยกฎหมาย
เป็นคดีตัวอย่างที่สำคัญ
เป็นแนวปฏิบัติจริง
ศาลยืนยันชัดเจน
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
