YOTATHAI
กลับไปพัสดุ จัดซื้อจัดจ้าง
คลังความรู้โยธาไทย 29/1/2025

บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทสนมกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐออกแบบสิ่งก่อสร้างให้ได้ไหม?

บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทสนมกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐสามารถออกแบบสิ่งก่อสร้างให้ได้หรือไม่?

กรณีศึกษากับข้อกฎหมาย: บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทสนมกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐสามารถออกแบบสิ่งก่อสร้างให้ได้หรือไม่?
บทนำ
ในหลายกรณี หน่วยงานของรัฐอาจขาดบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เช่น สถาปนิกหรือวิศวกร เพื่อดำเนินการออกแบบโครงการก่อสร้าง ส่งผลให้ บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทสนมกับผู้บริหารของหน่วยงานรัฐ เสนอตัวเข้ามาช่วยออกแบบ “โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย” ซึ่งในมุมมองทั่วไปอาจดูเหมือนเป็นความช่วยเหลือ แต่ในทางปฏิบัติ การกระทำนี้อาจขัดต่อกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างของภาครัฐ
แม้จะไม่มีการเรียกเก็บค่าตอบแทน การให้บริษัทรับเหมามีบทบาทในการออกแบบโครงการ ซึ่งอาจนำไปสู่การรับงานก่อสร้างในโครงการเดียวกันนั้น ถือว่าเป็นการสร้างผลประโยชน์ทับซ้อน และขัดต่อกฎหมายที่มีไว้เพื่อป้องกันความไม่โปร่งใส
กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง
2.1 มาตรา 88 (พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560)
มาตรา 88 ระบุว่า:
“ผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างที่เป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐ ต้องไม่มีส่วนได้เสียกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น”
การวิเคราะห์:
• การออกแบบและควบคุมงานก่อสร้างต้องดำเนินการโดยบุคคลหรือองค์กรที่เป็นอิสระจากบริษัทผู้รับเหมาที่จะรับงานในโครงการนั้น
• หากบริษัทรับเหมาก่อสร้างที่ออกแบบสิ่งก่อสร้างต่อมาได้รับงานก่อสร้างในโครงการเดียวกัน จะถือว่า มีส่วนได้เสีย และขัดต่อกฎหมาย
2.2 ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 133
ข้อ 133 ระบุว่า:
“ผู้ให้บริการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างที่เป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐ ต้องไม่มีส่วนได้เสียกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น”
รายละเอียดสำคัญ:
1. ความสัมพันธ์โดยตรง:
• ผู้ให้บริการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง เป็นผู้รับจ้างงานก่อสร้างในงานเดียวกัน
2. ความสัมพันธ์โดยอ้อม:
• ผู้ให้บริการออกแบบมีบทบาทในบริษัทรับเหมาที่รับงาน เช่น เป็นลูกจ้าง ผู้จัดการ หรือผู้ถือหุ้นรายใหญ่
การวิเคราะห์:
• หากบริษัทรับเหมาออกแบบสิ่งก่อสร้าง แม้จะไม่มีค่าตอบแทนในขั้นตอนการออกแบบ แต่หากต่อมาได้รับงานก่อสร้างในโครงการนั้น จะถือว่าขัดต่อระเบียบนี้
2.3 มาตรา 109 วรรคหนึ่ง (5) (พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560)
มาตรา 109 วรรคหนึ่ง (5) ระบุว่า:
“เมื่อปรากฏว่าผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง หรือผู้ประกอบการงานก่อสร้างไม่ปฏิบัติตามมาตรา 88 ให้ถือว่ากระทำการอันมีลักษณะเป็นการทิ้งงาน”
การวิเคราะห์:
• หากตรวจพบว่า บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่ออกแบบงาน ได้รับงานก่อสร้างในโครงการเดียวกัน อาจถูกพิจารณาให้เป็นผู้ทิ้งงาน
• การกระทำนี้จะนำไปสู่การเพิกถอนสิทธิ์ในการทำธุรกิจกับหน่วยงานภาครัฐในอนาคต
2.4 แนวทางปฏิบัติตาม ว973 ข้อ 1.5
ว973 ข้อ 1.5 ระบุว่า:
“เมื่อปรากฏว่าผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง มีความสัมพันธ์โดยตรงหรือโดยอ้อมกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น ให้ถือว่าขัดต่อมาตรา 88”
ความสัมพันธ์ต้องห้าม:
1. โดยตรง:
• บริษัทรับเหมาออกแบบสิ่งก่อสร้างและรับงานก่อสร้างในโครงการเดียวกัน
2. โดยอ้อม:
• บริษัทรับเหมามีความสัมพันธ์เชิงบริหาร เช่น เป็นผู้จัดการ กรรมการ หรือหุ้นส่วนในบริษัทออกแบบ
แม้จะฟรีก็ยังขัดกฎหมาย
การออกแบบฟรี ไม่ได้หมายความว่าจะไม่ขัดกฎหมาย เพราะ:
1. การมีส่วนได้เสียระหว่างการออกแบบและการก่อสร้าง
• แม้การออกแบบจะทำฟรี แต่หากบริษัทรับเหมาก่อสร้างนั้นมีโอกาสหรือความเป็นไปได้ที่จะได้รับงานในโครงการเดียวกัน ถือว่ามีส่วนได้เสียชัดเจน
2. ความสัมพันธ์กับผู้บริหารหน่วยงานรัฐสร้างความไม่โปร่งใส
• การสนิทสนมระหว่างบริษัทรับเหมาก่อสร้างกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐ เป็นความสัมพันธ์ที่อาจนำไปสู่การเอื้อประโยชน์และสร้างความไม่ยุติธรรม
3. กระทบต่อหลักธรรมาภิบาลในการจัดซื้อจัดจ้าง
• การให้บริษัทรับเหมาออกแบบงานโดยไม่ใช้กระบวนการที่โปร่งใส อาจกระทบต่อความไว้วางใจและชื่อเสียงของหน่วยงานรัฐ
ทางเลือกที่ถูกต้อง
แนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องคือ:
1. การจัดจ้างผู้ออกแบบอย่างโปร่งใส
• หน่วยงานรัฐควรดำเนินการจัดจ้างผู้ออกแบบผ่านกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างที่โปร่งใส โดยคัดเลือกบริษัทที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับผู้รับเหมาก่อสร้าง
2. ขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานอื่น
• หากไม่มีสถาปนิกหรือวิศวกรในหน่วยงาน สามารถขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐอื่น เช่น กรมโยธาธิการและผังเมือง
สรุป
บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐ ไม่สามารถออกแบบสิ่งก่อสร้างให้ได้ แม้จะทำฟรี เพราะขัดต่อ:
• มาตรา 88: ห้ามมีส่วนได้เสียระหว่างการออกแบบและการก่อสร้าง
• ข้อ 133: ระเบียบที่ห้ามความสัมพันธ์ทั้งโดยตรงและโดยอ้อม
• ว973 ข้อ 1.5: แนวปฏิบัติที่ห้ามความสัมพันธ์ในลักษณะใดก็ตามที่อาจก่อให้เกิดผลประโยชน์ทับซ้อน
การกระทำดังกล่าวจะนำไปสู่ การขาดความโปร่งใสและความยุติธรรม ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง และอาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบราชการอย่างร้ายแรง
กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง (อ้างอิง)
พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
• มาตรา 88: “ผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างที่เป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐ ต้องไม่มีส่วนได้เสียกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น”
• มาตรา 109 วรรคหนึ่ง (5): “เมื่อปรากฏว่าผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง หรือผู้ประกอบการงานก่อสร้างไม่ปฏิบัติตามมาตรา 88 ให้ถือว่ากระทำการอันมีลักษณะเป็นการทิ้งงาน”
ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
• ข้อ 133: “ผู้ให้บริการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างที่เป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐ ต้องไม่มีส่วนได้เสียกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น”
หนังสือ ว973 ข้อ 1.5
• “เมื่อปรากฏว่าผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง มีความสัมพันธ์โดยตรงหรือโดยอ้อมกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น ให้ถือว่าขัดต่อมาตรา 88”
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

ประชาสัมพันธ์จากโยธาไทย

โยธาพรีมิกซ์ ยางมะตอยผสมเสร็จ ใช้งานง่าย จัดส่งทั่วไทยโปรแกรมคำนวณเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง ค่า K ปี 2569 ราคา 528 บาท รวม VATโปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง 963 บาท รวม VAT อัพเดทฟรี 1 ปี
บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่สนิทสนมกับผู้บริหารหน่วยงานรัฐออกแบบสิ่งก่อสร้างให้ได้ไหม? | โยธาไทย