คลังความรู้โยธาไทย 29/4/2025
ผู้รับจ้างต้องสั่งผลิตคอนกรีตสำเร็จรูป ขอขยายสัญญาได้ไหม?
ผู้รับจ้างต้องสั่งผลิตคอนกรีตสำเร็จรูป ขอขยายสัญญาได้ไหม?
วิเคราะห์ตามสัญญาข้อ 1, 2, 14, 17, 21 และกฎหมายมาตรา 8 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
⸻
คำถามจากผู้ถาม
หน่วยงานของรัฐทำสัญญาจ้างก่อสร้างติดตั้งชิ้นส่วนคอนกรีตสำเร็จรูป โดยกำหนดระยะเวลาดำเนินการ 60 วัน
ผู้รับจ้างคาดการณ์ว่ามีวัสดุสำเร็จรูปในตลาด แต่เมื่อเริ่มงานจริงกลับพบว่าต้องสั่งผลิตใหม่ ใช้เวลาไม่น้อยกว่า 45 วัน
ผู้รับจ้างจึงยื่นคำขอขยายเวลาสัญญา
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 1 และข้อ 2
• ข้อ 1 กำหนดว่า
“ผู้รับจ้างตกลงที่จะจัดหาแรงงานและวัสดุ เครื่องมือเครื่องใช้ ตลอดจนอุปกรณ์ต่าง ๆ ชนิดดี เพื่อใช้ในงานจ้างตามสัญญานี้”
• ข้อ 2 กำหนดว่า
“แบบรูป รายการละเอียด ใบแจ้งปริมาณงานและราคา และเอกสารแนบท้ายต่าง ๆ ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา และหากมีความขัดแย้งในเอกสารแนบท้าย ให้ใช้ข้อความในสัญญานี้เป็นที่สุด”
สรุปง่าย ๆ คือ
ผู้รับจ้างต้องจัดหาวัสดุเองให้พร้อม ไม่ว่าจะมีในตลาดหรือไม่
ไม่สามารถอ้างปัญหาวัสดุไม่มีสต็อกมาเปลี่ยนแปลงสัญญาได้
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 14
ข้อ 14 ระบุว่า
“ผู้รับจ้างรับรองว่าได้ตรวจสอบและทำความเข้าใจในแบบรูปและรายการละเอียดโดยถี่ถ้วนแล้ว […] และจะไม่เรียกค่าจ้าง ค่าชดเชย หรือขอขยายอายุสัญญาไม่ว่ากรณีใด ๆ”
แปลความเข้าใจง่าย ๆ คือ
ก่อนลงนามสัญญา ผู้รับจ้างต้องตรวจสอบทุกอย่างเองให้ละเอียด
ถ้ามีข้อผิดพลาด เช่น วัสดุต้องสั่งผลิตเอง ผู้รับจ้างต้องรับผิดชอบเอง
ไม่มีสิทธิเรียกร้องขยายเวลา ไม่ว่าในกรณีใด
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 21 และเหตุสุดวิสัยตามกฎหมาย
ข้อ 21 กำหนดว่า
“การขยายเวลาทำงานจะทำได้เฉพาะกรณีเกิดเหตุสุดวิสัย ความผิดของผู้ว่าจ้าง หรือเหตุอื่นที่กฎหมายกำหนด”
เหตุสุดวิสัย ตาม มาตรา 8 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมายความว่า
“เหตุใด ๆ ที่ไม่อาจป้องกันได้ แม้จะระมัดระวังตามสมควรแล้ว”
สรุปชัด ๆ คือ
ต้องเป็นเหตุการณ์ที่แม้จะระมัดระวังเต็มที่แล้วก็ยังป้องกันไม่ได้ เช่น น้ำท่วมใหญ่ ไฟไหม้ โรงงานหยุดผลิตจากเหตุสุดวิสัยจริง ๆ
แต่การที่ผู้รับจ้างไม่ตรวจสอบตลาดวัสดุล่วงหน้า ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 17 เรื่องค่าปรับ
ข้อ 17 กำหนดว่า
“หากผู้รับจ้างไม่สามารถทำงานให้แล้วเสร็จภายในเวลาที่กำหนด ผู้ว่าจ้างมีสิทธิเรียกเก็บค่าปรับรายวัน และค่าเสียหายเพิ่มเติมได้”
แปลตรง ๆ คือ
ถ้างานเสร็จไม่ทัน กฎเหล็กคือต้องจ่ายค่าปรับรายวันทันที
ยังอาจต้องจ่ายค่าเสียหายเพิ่มเติมนอกเหนือจากค่าปรับด้วย
⸻
บทวิเคราะห์เรื่องอำนาจในการขยายสัญญา
• ผู้ควบคุมงาน มีหน้าที่ควบคุมการทำงานตามสัญญาเท่านั้น ไม่มีอำนาจให้ความเห็นหรืออนุมัติขยายสัญญา
• คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ มีหน้าที่ตรวจรับพัสดุเมื่อส่งมอบงานเท่านั้น ไม่มีอำนาจขยายสัญญาเช่นกัน
• ผู้ว่าจ้าง (หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ) เท่านั้นที่มีอำนาจพิจารณาขยายสัญญา และต้องพิจารณาอย่างเคร่งครัดตามข้อ 21 ของสัญญาและกฎหมาย
⸻
สรุปแบบชัด ๆ เข้าใจง่าย
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิขอขยายสัญญา เพราะปัญหาเกิดจากการบริหารวัสดุผิดพลาดเอง
การต้องสั่งผลิตชิ้นส่วนคอนกรีตสำเร็จรูป ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยตามมาตรา 8
ถ้างานล่าช้า ผู้รับจ้างต้องรับผิดชอบค่าปรับและค่าเสียหายตามข้อ 17
ผู้ควบคุมงานและคณะกรรมการตรวจรับไม่มีอำนาจขยายสัญญา ต้องเสนอผู้ว่าจ้างพิจารณาตามข้อกฎหมายและสัญญาเท่านั้น
⸻
บทเรียนสำคัญ
ผู้รับจ้างต้องตรวจสอบตลาดวัสดุล่วงหน้าก่อนเสนอราคา
ผู้ว่าจ้างต้องพิจารณาการขยายสัญญาอย่างเคร่งครัด อย่าใช้ดุลพินิจผิด
การทำตามสัญญาและกฎหมายเคร่งครัด ป้องกันความเสียหายทั้งต่อราชการและตัวเจ้าหน้าที่เอง
⸻
สิทธิของผู้รับจ้างในการฟ้องศาล และหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติ
แม้สัญญาจะระบุว่า
“คำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้างให้ถือเป็นที่สุด”
แต่ในทางกฎหมาย ผู้รับจ้างยังมีสิทธิฟ้องศาล ขอคืนค่าปรับหรือค่าเสียหายที่ถูกเรียกเก็บไปได้
อย่างไรก็ตาม
ระหว่างที่ยังไม่มีคำพิพากษาของศาล
ผู้รับจ้างยังมีหน้าที่ต้องทำงานให้แล้วเสร็จตามสัญญา
และต้องชำระค่าปรับหรือค่าเสียหายตามที่สัญญากำหนดไปก่อน
การใช้สิทธิฟ้องศาลไม่เป็นเหตุให้ระงับหน้าที่ตามสัญญา ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติหน้าที่ตามสัญญาอย่างครบถ้วนจนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาเป็นอย่างอื่น
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
วิเคราะห์ตามสัญญาข้อ 1, 2, 14, 17, 21 และกฎหมายมาตรา 8 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
⸻
คำถามจากผู้ถาม
หน่วยงานของรัฐทำสัญญาจ้างก่อสร้างติดตั้งชิ้นส่วนคอนกรีตสำเร็จรูป โดยกำหนดระยะเวลาดำเนินการ 60 วัน
ผู้รับจ้างคาดการณ์ว่ามีวัสดุสำเร็จรูปในตลาด แต่เมื่อเริ่มงานจริงกลับพบว่าต้องสั่งผลิตใหม่ ใช้เวลาไม่น้อยกว่า 45 วัน
ผู้รับจ้างจึงยื่นคำขอขยายเวลาสัญญา
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 1 และข้อ 2
• ข้อ 1 กำหนดว่า
“ผู้รับจ้างตกลงที่จะจัดหาแรงงานและวัสดุ เครื่องมือเครื่องใช้ ตลอดจนอุปกรณ์ต่าง ๆ ชนิดดี เพื่อใช้ในงานจ้างตามสัญญานี้”
• ข้อ 2 กำหนดว่า
“แบบรูป รายการละเอียด ใบแจ้งปริมาณงานและราคา และเอกสารแนบท้ายต่าง ๆ ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา และหากมีความขัดแย้งในเอกสารแนบท้าย ให้ใช้ข้อความในสัญญานี้เป็นที่สุด”
สรุปง่าย ๆ คือ
ผู้รับจ้างต้องจัดหาวัสดุเองให้พร้อม ไม่ว่าจะมีในตลาดหรือไม่
ไม่สามารถอ้างปัญหาวัสดุไม่มีสต็อกมาเปลี่ยนแปลงสัญญาได้
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 14
ข้อ 14 ระบุว่า
“ผู้รับจ้างรับรองว่าได้ตรวจสอบและทำความเข้าใจในแบบรูปและรายการละเอียดโดยถี่ถ้วนแล้ว […] และจะไม่เรียกค่าจ้าง ค่าชดเชย หรือขอขยายอายุสัญญาไม่ว่ากรณีใด ๆ”
แปลความเข้าใจง่าย ๆ คือ
ก่อนลงนามสัญญา ผู้รับจ้างต้องตรวจสอบทุกอย่างเองให้ละเอียด
ถ้ามีข้อผิดพลาด เช่น วัสดุต้องสั่งผลิตเอง ผู้รับจ้างต้องรับผิดชอบเอง
ไม่มีสิทธิเรียกร้องขยายเวลา ไม่ว่าในกรณีใด
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 21 และเหตุสุดวิสัยตามกฎหมาย
ข้อ 21 กำหนดว่า
“การขยายเวลาทำงานจะทำได้เฉพาะกรณีเกิดเหตุสุดวิสัย ความผิดของผู้ว่าจ้าง หรือเหตุอื่นที่กฎหมายกำหนด”
เหตุสุดวิสัย ตาม มาตรา 8 ของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หมายความว่า
“เหตุใด ๆ ที่ไม่อาจป้องกันได้ แม้จะระมัดระวังตามสมควรแล้ว”
สรุปชัด ๆ คือ
ต้องเป็นเหตุการณ์ที่แม้จะระมัดระวังเต็มที่แล้วก็ยังป้องกันไม่ได้ เช่น น้ำท่วมใหญ่ ไฟไหม้ โรงงานหยุดผลิตจากเหตุสุดวิสัยจริง ๆ
แต่การที่ผู้รับจ้างไม่ตรวจสอบตลาดวัสดุล่วงหน้า ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย
⸻
หลักการตามสัญญาข้อ 17 เรื่องค่าปรับ
ข้อ 17 กำหนดว่า
“หากผู้รับจ้างไม่สามารถทำงานให้แล้วเสร็จภายในเวลาที่กำหนด ผู้ว่าจ้างมีสิทธิเรียกเก็บค่าปรับรายวัน และค่าเสียหายเพิ่มเติมได้”
แปลตรง ๆ คือ
ถ้างานเสร็จไม่ทัน กฎเหล็กคือต้องจ่ายค่าปรับรายวันทันที
ยังอาจต้องจ่ายค่าเสียหายเพิ่มเติมนอกเหนือจากค่าปรับด้วย
⸻
บทวิเคราะห์เรื่องอำนาจในการขยายสัญญา
• ผู้ควบคุมงาน มีหน้าที่ควบคุมการทำงานตามสัญญาเท่านั้น ไม่มีอำนาจให้ความเห็นหรืออนุมัติขยายสัญญา
• คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ มีหน้าที่ตรวจรับพัสดุเมื่อส่งมอบงานเท่านั้น ไม่มีอำนาจขยายสัญญาเช่นกัน
• ผู้ว่าจ้าง (หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ) เท่านั้นที่มีอำนาจพิจารณาขยายสัญญา และต้องพิจารณาอย่างเคร่งครัดตามข้อ 21 ของสัญญาและกฎหมาย
⸻
สรุปแบบชัด ๆ เข้าใจง่าย
ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิขอขยายสัญญา เพราะปัญหาเกิดจากการบริหารวัสดุผิดพลาดเอง
การต้องสั่งผลิตชิ้นส่วนคอนกรีตสำเร็จรูป ไม่ใช่เหตุสุดวิสัยตามมาตรา 8
ถ้างานล่าช้า ผู้รับจ้างต้องรับผิดชอบค่าปรับและค่าเสียหายตามข้อ 17
ผู้ควบคุมงานและคณะกรรมการตรวจรับไม่มีอำนาจขยายสัญญา ต้องเสนอผู้ว่าจ้างพิจารณาตามข้อกฎหมายและสัญญาเท่านั้น
⸻
บทเรียนสำคัญ
ผู้รับจ้างต้องตรวจสอบตลาดวัสดุล่วงหน้าก่อนเสนอราคา
ผู้ว่าจ้างต้องพิจารณาการขยายสัญญาอย่างเคร่งครัด อย่าใช้ดุลพินิจผิด
การทำตามสัญญาและกฎหมายเคร่งครัด ป้องกันความเสียหายทั้งต่อราชการและตัวเจ้าหน้าที่เอง
⸻
สิทธิของผู้รับจ้างในการฟ้องศาล และหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติ
แม้สัญญาจะระบุว่า
“คำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้างให้ถือเป็นที่สุด”
แต่ในทางกฎหมาย ผู้รับจ้างยังมีสิทธิฟ้องศาล ขอคืนค่าปรับหรือค่าเสียหายที่ถูกเรียกเก็บไปได้
อย่างไรก็ตาม
ระหว่างที่ยังไม่มีคำพิพากษาของศาล
ผู้รับจ้างยังมีหน้าที่ต้องทำงานให้แล้วเสร็จตามสัญญา
และต้องชำระค่าปรับหรือค่าเสียหายตามที่สัญญากำหนดไปก่อน
การใช้สิทธิฟ้องศาลไม่เป็นเหตุให้ระงับหน้าที่ตามสัญญา ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติหน้าที่ตามสัญญาอย่างครบถ้วนจนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาเป็นอย่างอื่น
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
