คลังความรู้โยธาไทย 3/7/2025
แบบต้องแม่น ราคากลางต้องใหม่
แบบต้องแม่น ราคากลางต้องใหม่
ผู้ถาม: ขอสอบถามค่ะ
กรณีก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก และใช้แบบมาตรฐาน เราจะต้องแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้างมั้ยคะ?
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ต้องเป็นคนละชุดกับคณะกรรมการกำหนดราคากลาง ใช่ไหมคะ เพราะต้องจัดทำแบบก่อนแล้วค่อยมากำหนดราคากลาง?
⸻
คำตอบ
ข้อ 1: ต้องแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ หรือไม่?
ต้องแต่งตั้งแน่นอนครับ แม้จะใช้ “แบบมาตรฐาน” ที่กรมทางหลวงชนบททำไว้ให้ท้องถิ่นใช้ก็ตาม
เพราะแบบมาตรฐานเป็นแบบทั่วไป ยังไม่ได้ผูกโยงกับพื้นที่ก่อสร้างจริง
หน่วยงานต้องตั้งคณะกรรมการขึ้นมาดำเนินการ ดังนี้
• ตรวจสอบว่า “แบบมาตรฐาน” ที่จะใช้ เหมาะสมกับพื้นที่จริงหรือไม่
• สำรวจสภาพหน้างานจริง ว่ามีพื้นที่เพียงพอหรือไม่ ล้ำเขตประชาชนหรือเปล่า อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานหรือไม่
• เลือกใช้แบบมาตรฐานที่สอดคล้องกับโครงการ และหากต้องปรับเปลี่ยนใน “สาระสำคัญ” ต้องให้ สามัญวิศวกรโยธา รับรองแบบใหม่อีกครั้ง ตามกฎกระทรวง กำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิศวกรรมควบคุม ปี 2565 และข้อบังคับสภาวิศวกร ฯ ปี 2566
• จัดทำ แบบเพิ่มเติม เช่น “แบบผังบริเวณ” หรือ “แบบขยาย” ให้ชัดเจน
• กำหนด ข้อห้ามหรือเงื่อนไขพิเศษ ที่ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติ เช่น
• ให้จัดหาเรื่องเจาะคอนกรีตสำหรับการตรวจสอบ
• ให้จัดหาเครื่องสแกนเหล็กสำหรับการตรวจสอบ
• ห้ามทำงานวันอาทิตย์ ฯลฯ
• ประมาณราคาเบื้องต้น (ยังไม่ใช่ราคากลาง)
• กำหนดระยะเวลาก่อสร้าง งวดงาน และคุณสมบัติของผู้ควบคุมงานของฝ่ายผู้ว่าจ้าง ให้เหมาะสม ตามระเบียบข้อ 177
การแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ เป็น “ภาคบังคับ” ตาม ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21
หัวหน้าหน่วยงานมีหน้าที่ต้องแต่งตั้งเจ้าหน้าที่หรือคณะกรรมการขึ้นมาดำเนินการ และสามารถใช้ดุลพินิจเลือกผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานอื่นหรือเอกชนได้หากไม่มีในองค์กร
⸻
ข้อ 2: ต้องเป็นคนละชุดกับคณะกรรมการกำหนดราคากลางหรือไม่?
คำตอบคือ: ควรแยกชุดกัน หรืออย่างน้อยต้อง “แยกหน้าที่” ให้ชัดเจนครับ
แม้กฎหมายไม่ได้บังคับให้เป็นคนละชุด แต่เจตนารมณ์ของระเบียบและประกาศต่าง ๆ ต้องการให้เกิด “ความโปร่งใส” และ “การตรวจสอบถ่วงดุล” ระหว่าง 2 มิติสำคัญของโครงการ คือ
⸻
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ
ดูแลมิติทางวิศวกรรมและเทคนิค
หน้าที่คือ “จะสร้างอะไร และสร้างอย่างไร” ให้ถูกต้อง
ที่มา: ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21
แต่งตั้งครั้งเดียวต่อโครงการ
ภารกิจ:
• สำรวจพื้นที่ก่อสร้างจริง
• เลือกและปรับใช้แบบมาตรฐานให้เหมาะสม
• จัดทำแบบผังบริเวณ/แบบขยาย
• กำหนดข้อห้าม ข้อปฏิบัติพิเศษ
• ประมาณราคาเบื้องต้น
• กำหนดงวดงาน ระยะเวลา และ คุณสมบัติผู้ควบคุมงานฝ่ายผู้ว่าจ้าง
⸻
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ดูแลมิติทางเศรษฐศาสตร์และงบประมาณ
หน้าที่คือ “ของที่จะสร้าง มีราคากลางเท่าไหร่” ให้สะท้อนความเป็นจริง ความเป็นปัจจุบัน ของราคาสิ่งก่อสร้าง
ที่มา: ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5 ข้อ 16
แต่งตั้งใหม่ทุกครั้งเมื่อจะคำนวณราคากลาง
ภารกิจ:
• รับแบบรูปรายการจากคณะกรรมการจัดทำแบบฯ
• คำนวณราคากลางตามราคาวัสดุ/แรงงาน/เครื่องจักรในปัจจุบัน
• เสนอต่อหัวหน้าหน่วยงานเพื่อพิจารณา
• หากเกิน 30 วันโดยยังไม่ประกาศจัดซื้อจัดจ้าง ⇒ ต้องพิจารณาทบทวนใหม่ (ตามข้อ 18)
⸻
เหตุผลที่ควรแยกกัน
การใช้คนละชุดหรืออย่างน้อยแยกขั้นตอนชัดเจน
ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน
สร้างกลไกตรวจสอบถ่วงดุล
เสริมความโปร่งใสในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
ทำให้ราคากลางที่ออกมาน่าเชื่อถือ และตรวจสอบได้
⸻
สรุปสั้นใน 1 นาที
ใช้แบบมาตรฐาน = ต้องตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบฯ
หากแก้ไขสาระสำคัญในแบบ ⇒ ต้องมีสามัญวิศวกรรับรอง
ถนนขึ้นทะเบียน ⇒ ต้องใช้แบบมาตรฐานของ ทช.
ถ้าออกแบบเอง ⇒ มาตรฐานต้องไม่ต่ำกว่าแบบ ทช.
คณะกรรมการจัดทำแบบฯ ดูเรื่อง “จะสร้างอะไร”
คณะกรรมการราคากลาง ดูเรื่อง “ราคาที่ควรจ่าย”
ควรแยกคนละชุด หรือแยกหน้าที่ให้ชัดเจน เพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบได้
⸻
ขอเป็นกำลังใจให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นทั่วประเทศที่ทำงานอย่างถูกต้องตามกฎหมายครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
ผู้ถาม: ขอสอบถามค่ะ
กรณีก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก และใช้แบบมาตรฐาน เราจะต้องแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้างมั้ยคะ?
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการงานก่อสร้าง ต้องเป็นคนละชุดกับคณะกรรมการกำหนดราคากลาง ใช่ไหมคะ เพราะต้องจัดทำแบบก่อนแล้วค่อยมากำหนดราคากลาง?
⸻
คำตอบ
ข้อ 1: ต้องแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ หรือไม่?
ต้องแต่งตั้งแน่นอนครับ แม้จะใช้ “แบบมาตรฐาน” ที่กรมทางหลวงชนบททำไว้ให้ท้องถิ่นใช้ก็ตาม
เพราะแบบมาตรฐานเป็นแบบทั่วไป ยังไม่ได้ผูกโยงกับพื้นที่ก่อสร้างจริง
หน่วยงานต้องตั้งคณะกรรมการขึ้นมาดำเนินการ ดังนี้
• ตรวจสอบว่า “แบบมาตรฐาน” ที่จะใช้ เหมาะสมกับพื้นที่จริงหรือไม่
• สำรวจสภาพหน้างานจริง ว่ามีพื้นที่เพียงพอหรือไม่ ล้ำเขตประชาชนหรือเปล่า อยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานหรือไม่
• เลือกใช้แบบมาตรฐานที่สอดคล้องกับโครงการ และหากต้องปรับเปลี่ยนใน “สาระสำคัญ” ต้องให้ สามัญวิศวกรโยธา รับรองแบบใหม่อีกครั้ง ตามกฎกระทรวง กำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิศวกรรมควบคุม ปี 2565 และข้อบังคับสภาวิศวกร ฯ ปี 2566
• จัดทำ แบบเพิ่มเติม เช่น “แบบผังบริเวณ” หรือ “แบบขยาย” ให้ชัดเจน
• กำหนด ข้อห้ามหรือเงื่อนไขพิเศษ ที่ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติ เช่น
• ให้จัดหาเรื่องเจาะคอนกรีตสำหรับการตรวจสอบ
• ให้จัดหาเครื่องสแกนเหล็กสำหรับการตรวจสอบ
• ห้ามทำงานวันอาทิตย์ ฯลฯ
• ประมาณราคาเบื้องต้น (ยังไม่ใช่ราคากลาง)
• กำหนดระยะเวลาก่อสร้าง งวดงาน และคุณสมบัติของผู้ควบคุมงานของฝ่ายผู้ว่าจ้าง ให้เหมาะสม ตามระเบียบข้อ 177
การแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ เป็น “ภาคบังคับ” ตาม ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21
หัวหน้าหน่วยงานมีหน้าที่ต้องแต่งตั้งเจ้าหน้าที่หรือคณะกรรมการขึ้นมาดำเนินการ และสามารถใช้ดุลพินิจเลือกผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานอื่นหรือเอกชนได้หากไม่มีในองค์กร
⸻
ข้อ 2: ต้องเป็นคนละชุดกับคณะกรรมการกำหนดราคากลางหรือไม่?
คำตอบคือ: ควรแยกชุดกัน หรืออย่างน้อยต้อง “แยกหน้าที่” ให้ชัดเจนครับ
แม้กฎหมายไม่ได้บังคับให้เป็นคนละชุด แต่เจตนารมณ์ของระเบียบและประกาศต่าง ๆ ต้องการให้เกิด “ความโปร่งใส” และ “การตรวจสอบถ่วงดุล” ระหว่าง 2 มิติสำคัญของโครงการ คือ
⸻
คณะกรรมการจัดทำแบบรูปรายการฯ
ดูแลมิติทางวิศวกรรมและเทคนิค
หน้าที่คือ “จะสร้างอะไร และสร้างอย่างไร” ให้ถูกต้อง
ที่มา: ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 21
แต่งตั้งครั้งเดียวต่อโครงการ
ภารกิจ:
• สำรวจพื้นที่ก่อสร้างจริง
• เลือกและปรับใช้แบบมาตรฐานให้เหมาะสม
• จัดทำแบบผังบริเวณ/แบบขยาย
• กำหนดข้อห้าม ข้อปฏิบัติพิเศษ
• ประมาณราคาเบื้องต้น
• กำหนดงวดงาน ระยะเวลา และ คุณสมบัติผู้ควบคุมงานฝ่ายผู้ว่าจ้าง
⸻
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ดูแลมิติทางเศรษฐศาสตร์และงบประมาณ
หน้าที่คือ “ของที่จะสร้าง มีราคากลางเท่าไหร่” ให้สะท้อนความเป็นจริง ความเป็นปัจจุบัน ของราคาสิ่งก่อสร้าง
ที่มา: ประกาศคณะกรรมการราคากลางฯ ฉบับที่ 5 ข้อ 16
แต่งตั้งใหม่ทุกครั้งเมื่อจะคำนวณราคากลาง
ภารกิจ:
• รับแบบรูปรายการจากคณะกรรมการจัดทำแบบฯ
• คำนวณราคากลางตามราคาวัสดุ/แรงงาน/เครื่องจักรในปัจจุบัน
• เสนอต่อหัวหน้าหน่วยงานเพื่อพิจารณา
• หากเกิน 30 วันโดยยังไม่ประกาศจัดซื้อจัดจ้าง ⇒ ต้องพิจารณาทบทวนใหม่ (ตามข้อ 18)
⸻
เหตุผลที่ควรแยกกัน
การใช้คนละชุดหรืออย่างน้อยแยกขั้นตอนชัดเจน
ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน
สร้างกลไกตรวจสอบถ่วงดุล
เสริมความโปร่งใสในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง
ทำให้ราคากลางที่ออกมาน่าเชื่อถือ และตรวจสอบได้
⸻
สรุปสั้นใน 1 นาที
ใช้แบบมาตรฐาน = ต้องตั้งคณะกรรมการจัดทำแบบฯ
หากแก้ไขสาระสำคัญในแบบ ⇒ ต้องมีสามัญวิศวกรรับรอง
ถนนขึ้นทะเบียน ⇒ ต้องใช้แบบมาตรฐานของ ทช.
ถ้าออกแบบเอง ⇒ มาตรฐานต้องไม่ต่ำกว่าแบบ ทช.
คณะกรรมการจัดทำแบบฯ ดูเรื่อง “จะสร้างอะไร”
คณะกรรมการราคากลาง ดูเรื่อง “ราคาที่ควรจ่าย”
ควรแยกคนละชุด หรือแยกหน้าที่ให้ชัดเจน เพื่อความโปร่งใสและตรวจสอบได้
⸻
ขอเป็นกำลังใจให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นทั่วประเทศที่ทำงานอย่างถูกต้องตามกฎหมายครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
