คลังความรู้โยธาไทย 30/7/2025
งานจ้างก่อสร้างถนนคอนกรีต ผู้รับจ้างใช้คอนกรีต คุณสมบัติต่ำกว่าที่กำหนดในสัญญา
งานจ้างก่อสร้างถนนคอนกรีต ผู้รับจ้างใช้คอนกรีต คุณสมบัติต่ำกว่าที่กำหนดในสัญญา ไม่ต้องรื้อแต่หักเงินแทนได้ไหม?
คำถามจากเจ้าหน้าที่หน้างานจริง
“ดิฉันในฐานะกรรมการตรวจรับพัสดุโครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก (คสล.) มีเรื่องขอเรียนปรึกษาดังนี้ ขณะนี้โครงการอยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ซึ่งเพิ่งจะเริ่มดำเนินการ แต่พบว่าผู้รับจ้างได้นำคอนกรีตกำลังอัด 240 ksc มาใช้ในงานก่อสร้าง ซึ่งไม่ตรงกับที่ระบุในสัญญาว่าให้ใช้คอนกรีตกำลังอัด 280 ksc
นอกจากนี้ ช่างผู้ควบคุมงานได้เสนอแนวทางมาว่า ให้ยอมรับการใช้วัสดุดังกล่าวได้ โดยให้ใช้วิธีปรับลดเงินค่าจ้างแทน พร้อมให้เหตุผลว่าคอนกรีต 240 ksc ก็สามารถใช้งานได้
จึงขอเรียนปรึกษาแนวทางที่ถูกต้องตามระเบียบและหลักความปลอดภัย เพื่อนำไปใช้ประกอบการประชุมร่วมกับคณะกรรมการท่านอื่น ว่าในกรณีเช่นนี้ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุควรดำเนินการอย่างไรต่อไป”
⸻
คำตอบแบบตรงไปตรงมา:
“กรณีนี้ ไม่สามารถหักเงินแล้วปล่อยผ่านได้”
ผู้รับจ้างต้อง แก้ไขให้ถูกต้องตามสัญญาเท่านั้น
การยอมให้ใช้ของต่ำกว่าสเปค แล้วลดราคา = ผิดระเบียบ ผิดกฎหมาย ผิดสัญญา
และอาจนำไปสู่ความเสียหายต่อทั้งตัวงานและผู้ปฏิบัติหน้าที่
⸻
อธิบายตามกฎหมาย ระเบียบ และสัญญา
1. ผิดสัญญาโดยตรง
สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 1 และ 2
ระบุชัดว่า ผู้รับจ้างต้องดำเนินงานตาม
• แบบรูปรายการ
• รายการละเอียด
• เงื่อนไขแนบท้ายสัญญา
เมื่อแบบกำหนดว่า 280 ksc แล้วผู้รับจ้างใช้ 240 ksc = ผิดสัญญาทันที
และถือเป็น “ผิดในสาระสำคัญ” เพราะกระทบความแข็งแรงของโครงสร้าง
⸻
2. ผู้ควบคุมงานไม่มีสิทธิต่อรอง
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 178
ระบุชัดว่า
ผู้ควบคุมงานต้อง “ควบคุมให้เป็นไปตามแบบและสัญญา”
ถ้าผู้รับจ้างไม่ทำตามแบบ ให้ “สั่งหยุดงาน” แล้ว “สั่งให้แก้ไข” ทันที
จากนั้นจึงรายงานให้คณะกรรมการตรวจรับทราบ
ดังนั้น การเสนอให้ “หักเงินแทน” เป็นสิ่งที่ ผิดหน้าที่ของผู้ควบคุมงาน
และอาจนำไปสู่การถูกตรวจสอบวินัยได้
⸻
3. คณะกรรมการตรวจรับ มีอำนาจสั่งให้แก้ไขได้ทันที
สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 15
เขียนไว้ชัดว่า…
“คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีอำนาจ ตรวจสอบและควบคุมงาน
และมีอำนาจ สั่งให้แก้ไข
หรือ สั่งให้หยุดการนั้นชั่วคราวได้
หากเห็นว่างานที่ดำเนินการอยู่ไม่ถูกต้องตามสัญญา”
ไม่ต้องรอส่งมอบงาน คณะกรรมการฯ สามารถสั่งการขณะงานกำลังทำได้เลย
⸻
4. หักเงินเพื่อยอมรับงานที่ผิด = แก้ไขสัญญาโดยมิชอบ
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 97
“การแก้ไขสัญญาจะทำได้ต่อเมื่อ ไม่ทำให้หน่วยงานของรัฐเสียประโยชน์”
หากยอมให้ใช้ 240 ksc
ถึงแม้จะหักเงิน แต่งานก็มีความแข็งแรงน้อยลง
อายุการใช้งานสั้นลง และอาจเสี่ยงอันตราย = รัฐเสียประโยชน์ชัดเจน
จึง ไม่สามารถอ้างว่าหักเงินเพื่อชดเชยได้
⸻
5. ถ้าไม่แก้ = เข้าข่ายทิ้งงาน
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 103 และ 109
หากผู้รับจ้าง “ไม่ทำตามสัญญา” และ “ไม่ยอมแก้ไข”
หน่วยงานของรัฐสามารถ
• บอกเลิกสัญญาได้ทันที
• เสนอให้ขึ้นบัญชีดำว่าเป็น “ผู้ทิ้งงาน” ได้
⸻
สรุปแนวทางที่คณะกรรมการตรวจรับควรดำเนินการ
1. ประชุมคณะกรรมการ และมีมติเป็นลายลักษณ์อักษรว่า
จะไม่รับข้อเสนอหักเงิน
จะตรวจรับเฉพาะงานที่ทำตามแบบ 280 ksc เท่านั้น
2. ใช้อำนาจตามข้อ 15 ของสัญญา
ออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้รับจ้าง
รื้อถอนงานที่ใช้ 240 ksc
ทำใหม่โดยใช้ 280 ksc ตามสัญญา
3. แจ้งผู้ควบคุมงานให้กำกับการแก้ไขอย่างใกล้ชิด
และให้ปฏิบัติตามระเบียบข้อ 178 อย่างเคร่งครัด
4. รายงานผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงาน
เพื่อให้ทราบและสนับสนุนการใช้ดุลพินิจอย่างถูกต้องของคณะกรรมการ
⸻
สุดท้ายนี้…
“เงิน” ที่หักได้ในวันนี้ อาจเทียบไม่ได้กับ
“ความเสียหาย” และ “ความรับผิด” ที่ตามมาในวันหน้า
อย่าปล่อยให้ระบบตรวจรับของภาครัฐ
กลายเป็นเพียงพิธีกรรมปล่อยผ่านงานผิดแบบ
งานก่อสร้างภาครัฐ ต้องได้ตามสัญญา
ไม่ใช่แค่พอใช้งานได้ แต่ต้องได้มาตรฐาน
ความปลอดภัยของประชาชน สำคัญกว่าตัวเลขงบประมาณ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
คำถามจากเจ้าหน้าที่หน้างานจริง
“ดิฉันในฐานะกรรมการตรวจรับพัสดุโครงการก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก (คสล.) มีเรื่องขอเรียนปรึกษาดังนี้ ขณะนี้โครงการอยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ซึ่งเพิ่งจะเริ่มดำเนินการ แต่พบว่าผู้รับจ้างได้นำคอนกรีตกำลังอัด 240 ksc มาใช้ในงานก่อสร้าง ซึ่งไม่ตรงกับที่ระบุในสัญญาว่าให้ใช้คอนกรีตกำลังอัด 280 ksc
นอกจากนี้ ช่างผู้ควบคุมงานได้เสนอแนวทางมาว่า ให้ยอมรับการใช้วัสดุดังกล่าวได้ โดยให้ใช้วิธีปรับลดเงินค่าจ้างแทน พร้อมให้เหตุผลว่าคอนกรีต 240 ksc ก็สามารถใช้งานได้
จึงขอเรียนปรึกษาแนวทางที่ถูกต้องตามระเบียบและหลักความปลอดภัย เพื่อนำไปใช้ประกอบการประชุมร่วมกับคณะกรรมการท่านอื่น ว่าในกรณีเช่นนี้ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุควรดำเนินการอย่างไรต่อไป”
⸻
คำตอบแบบตรงไปตรงมา:
“กรณีนี้ ไม่สามารถหักเงินแล้วปล่อยผ่านได้”
ผู้รับจ้างต้อง แก้ไขให้ถูกต้องตามสัญญาเท่านั้น
การยอมให้ใช้ของต่ำกว่าสเปค แล้วลดราคา = ผิดระเบียบ ผิดกฎหมาย ผิดสัญญา
และอาจนำไปสู่ความเสียหายต่อทั้งตัวงานและผู้ปฏิบัติหน้าที่
⸻
อธิบายตามกฎหมาย ระเบียบ และสัญญา
1. ผิดสัญญาโดยตรง
สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 1 และ 2
ระบุชัดว่า ผู้รับจ้างต้องดำเนินงานตาม
• แบบรูปรายการ
• รายการละเอียด
• เงื่อนไขแนบท้ายสัญญา
เมื่อแบบกำหนดว่า 280 ksc แล้วผู้รับจ้างใช้ 240 ksc = ผิดสัญญาทันที
และถือเป็น “ผิดในสาระสำคัญ” เพราะกระทบความแข็งแรงของโครงสร้าง
⸻
2. ผู้ควบคุมงานไม่มีสิทธิต่อรอง
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 178
ระบุชัดว่า
ผู้ควบคุมงานต้อง “ควบคุมให้เป็นไปตามแบบและสัญญา”
ถ้าผู้รับจ้างไม่ทำตามแบบ ให้ “สั่งหยุดงาน” แล้ว “สั่งให้แก้ไข” ทันที
จากนั้นจึงรายงานให้คณะกรรมการตรวจรับทราบ
ดังนั้น การเสนอให้ “หักเงินแทน” เป็นสิ่งที่ ผิดหน้าที่ของผู้ควบคุมงาน
และอาจนำไปสู่การถูกตรวจสอบวินัยได้
⸻
3. คณะกรรมการตรวจรับ มีอำนาจสั่งให้แก้ไขได้ทันที
สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 15
เขียนไว้ชัดว่า…
“คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีอำนาจ ตรวจสอบและควบคุมงาน
และมีอำนาจ สั่งให้แก้ไข
หรือ สั่งให้หยุดการนั้นชั่วคราวได้
หากเห็นว่างานที่ดำเนินการอยู่ไม่ถูกต้องตามสัญญา”
ไม่ต้องรอส่งมอบงาน คณะกรรมการฯ สามารถสั่งการขณะงานกำลังทำได้เลย
⸻
4. หักเงินเพื่อยอมรับงานที่ผิด = แก้ไขสัญญาโดยมิชอบ
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 97
“การแก้ไขสัญญาจะทำได้ต่อเมื่อ ไม่ทำให้หน่วยงานของรัฐเสียประโยชน์”
หากยอมให้ใช้ 240 ksc
ถึงแม้จะหักเงิน แต่งานก็มีความแข็งแรงน้อยลง
อายุการใช้งานสั้นลง และอาจเสี่ยงอันตราย = รัฐเสียประโยชน์ชัดเจน
จึง ไม่สามารถอ้างว่าหักเงินเพื่อชดเชยได้
⸻
5. ถ้าไม่แก้ = เข้าข่ายทิ้งงาน
พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 103 และ 109
หากผู้รับจ้าง “ไม่ทำตามสัญญา” และ “ไม่ยอมแก้ไข”
หน่วยงานของรัฐสามารถ
• บอกเลิกสัญญาได้ทันที
• เสนอให้ขึ้นบัญชีดำว่าเป็น “ผู้ทิ้งงาน” ได้
⸻
สรุปแนวทางที่คณะกรรมการตรวจรับควรดำเนินการ
1. ประชุมคณะกรรมการ และมีมติเป็นลายลักษณ์อักษรว่า
จะไม่รับข้อเสนอหักเงิน
จะตรวจรับเฉพาะงานที่ทำตามแบบ 280 ksc เท่านั้น
2. ใช้อำนาจตามข้อ 15 ของสัญญา
ออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้รับจ้าง
รื้อถอนงานที่ใช้ 240 ksc
ทำใหม่โดยใช้ 280 ksc ตามสัญญา
3. แจ้งผู้ควบคุมงานให้กำกับการแก้ไขอย่างใกล้ชิด
และให้ปฏิบัติตามระเบียบข้อ 178 อย่างเคร่งครัด
4. รายงานผู้บริหารระดับสูงของหน่วยงาน
เพื่อให้ทราบและสนับสนุนการใช้ดุลพินิจอย่างถูกต้องของคณะกรรมการ
⸻
สุดท้ายนี้…
“เงิน” ที่หักได้ในวันนี้ อาจเทียบไม่ได้กับ
“ความเสียหาย” และ “ความรับผิด” ที่ตามมาในวันหน้า
อย่าปล่อยให้ระบบตรวจรับของภาครัฐ
กลายเป็นเพียงพิธีกรรมปล่อยผ่านงานผิดแบบ
งานก่อสร้างภาครัฐ ต้องได้ตามสัญญา
ไม่ใช่แค่พอใช้งานได้ แต่ต้องได้มาตรฐาน
ความปลอดภัยของประชาชน สำคัญกว่าตัวเลขงบประมาณ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
