คลังความรู้โยธาไทย 31/5/2025
ก้อนตัวอย่างคอนกรีตแบบลูกบาศก์กับทรงกระบอก ต่างกันยังไง?
ก้อนตัวอย่างคอนกรีตแบบลูกบาศก์กับทรงกระบอก ต่างกันยังไง?
แล้วทำไมต้องรอ 28 วัน ค่อยทดสอบ?
⸻
1. ก้อนตัวอย่างคอนกรีตคืออะไร?
เวลามีการเทคอนกรีตในงานก่อสร้าง เช่น ถนน อาคาร หรือสะพาน
ฝ่ายควบคุมงานจะต้อง “เก็บคอนกรีตสด” มาหล่อเป็นก้อนเพื่อใช้ทดสอบว่า…
“คอนกรีตที่ใช้งานจริงแข็งแรงพอตามที่แบบกำหนดไว้หรือไม่?”
ก้อนนี้เราเรียกว่า
ก้อนตัวอย่างคอนกรีต (Concrete Specimen)
แล้วก็นำไปบ่มในน้ำ จากนั้นค่อยนำไปกดทดสอบแรงอัดด้วยเครื่อง
⸻
2. รูปร่างของก้อนตัวอย่างมี 2 แบบ
แบบแรก ก้อนลูกบาศก์
• ขนาด 150 × 150 × 150 มม.
• รูปทรงเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส 6 ด้าน
• นิยมใช้ในประเทศไทย
• อ้างอิงจาก มาตรฐานอังกฤษ BS EN 12390
แบบที่สอง ก้อนทรงกระบอก
• ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 150 มม. สูง 300 มม.
• รูปทรงเป็นกระบอกแนวตั้ง
• นิยมใช้ในสหรัฐอเมริกาและงานวิจัย
• อ้างอิงจาก มาตรฐานอเมริกัน ASTM C39 / ACI
⸻
3. ค่าความแข็งแรงที่ได้จากการทดสอบ “ไม่เท่ากัน”
แม้ว่าจะใช้คอนกรีตชุดเดียวกัน
แต่พอทดสอบแรงอัดออกมาแล้ว…
ก้อนลูกบาศก์จะให้ค่าแรงอัด “สูงกว่า”
ก้อนทรงกระบอกจะให้ค่าต่ำกว่า “ประมาณ 15–20%”
เหตุผลทางวิชาการก็คือ…
รูปทรงของก้อนมีผลต่อการกระจายของแรง
• ลูกบาศก์มี “ความสูงต่ำ” ทำให้แรงกดกระจายตัวดี
• ทรงกระบอก “สูงกว่า” ทำให้เกิดการเสียรูปได้ง่ายกว่า
(ในทางกลศาสตร์วัสดุ เรียกว่าสัดส่วนรูปร่างมีผลต่อพฤติกรรมภายใต้แรงอัด)
นี่ไม่ใช่เพราะวัสดุต่างกัน แต่เพราะ “รูปร่าง” ทำให้ผลทดสอบต่างกัน
⸻
4. แล้วหน่วยที่ใช้วัดคืออะไร?
ในประเทศไทย เรานิยมใช้หน่วย
ksc = กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร
ตัวอย่างเช่น
• คอนกรีต 240 ksc = รับแรงกดได้ 240 กิโลกรัมในพื้นที่ 1 ตร.ซม.
• คอนกรีต 280 ksc = แข็งแรงกว่า เหมาะกับงานที่ต้องรับน้ำหนักมาก
แม้มาตรฐานสากลจะใช้ MPa (เมกะปาสคาล)
แต่ในไทย หน่วย ksc ยังเป็นที่เข้าใจง่ายกว่าและใช้กันแพร่หลายโดยเฉพาะในภาคสนาม
1 MPa ≈ 10.2 ksc
⸻
5. ทำไมต้องรอ “28 วัน” ถึงจะทดสอบได้?
คอนกรีตที่เพิ่งเทเสร็จใหม่ ๆ จะยังไม่แข็งแรง
มันจะค่อย ๆ แข็งตัวจากปฏิกิริยาระหว่าง “น้ำ” กับ “ซีเมนต์” เรียกว่า Hydration
คอนกรีตจะแข็งแรงมากขึ้นทุกวัน
โดยเฉพาะช่วง 7 วันแรก จะแข็งแรงเร็ว
แต่…
ต้องรอให้ครบ 28 วัน เพราะตอนนั้น “ความแข็งแรงจะเกือบเต็มที่แล้ว”
ประมาณ 98–100% ของกำลังสูงสุดที่มันจะมีได้
ถ้าทดสอบเร็วเกินไป เช่น 7 วันหรือ 14 วัน จะได้ค่าน้อยเกินจริง
อาจเข้าใจผิดว่า “คอนกรีตไม่ผ่าน” ทั้งที่จริง ๆ แค่ยังไม่ถึงเวลาเท่านั้นเอง
⸻
6. แล้วประเทศไทยใช้แบบไหนเป็นหลัก?
ประเทศไทยในทางปฏิบัติ
นิยมใช้ก้อนลูกบาศก์ ขนาด 150 มม.
ใช้มาตรฐานจาก อังกฤษและยุโรป (BS/EN)
และใช้หน่วย ksc เป็นหลัก
ส่วนนักวิจัย หรือวิศวกรโครงสร้างที่อ้างอิง ACI หรือออกแบบตามระบบอเมริกัน
จะนิยมใช้ ก้อนทรงกระบอก และวัดเป็น MPa
⸻
สรุปให้เข้าใจง่ายที่สุด
• ก้อนตัวอย่างคอนกรีตใช้ทดสอบว่า “คอนกรีตที่ใช้งานจริง แข็งแรงตามแบบหรือไม่”
• มี 2 แบบหลัก: ลูกบาศก์ (นิยมในไทย) และทรงกระบอก (นิยมในอเมริกา)
• ลูกบาศก์ให้ค่าความแข็งแรงสูงกว่า เพราะมีลักษณะต้านการเสียรูปได้ดีกว่า
• หน่วยวัดที่ใช้ในไทยคือ ksc = กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร
• ต้องรอทดสอบที่ “อายุ 28 วัน” เพราะคอนกรีตจะแข็งแรงเต็มที่แล้ว
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
แล้วทำไมต้องรอ 28 วัน ค่อยทดสอบ?
⸻
1. ก้อนตัวอย่างคอนกรีตคืออะไร?
เวลามีการเทคอนกรีตในงานก่อสร้าง เช่น ถนน อาคาร หรือสะพาน
ฝ่ายควบคุมงานจะต้อง “เก็บคอนกรีตสด” มาหล่อเป็นก้อนเพื่อใช้ทดสอบว่า…
“คอนกรีตที่ใช้งานจริงแข็งแรงพอตามที่แบบกำหนดไว้หรือไม่?”
ก้อนนี้เราเรียกว่า
ก้อนตัวอย่างคอนกรีต (Concrete Specimen)
แล้วก็นำไปบ่มในน้ำ จากนั้นค่อยนำไปกดทดสอบแรงอัดด้วยเครื่อง
⸻
2. รูปร่างของก้อนตัวอย่างมี 2 แบบ
แบบแรก ก้อนลูกบาศก์
• ขนาด 150 × 150 × 150 มม.
• รูปทรงเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส 6 ด้าน
• นิยมใช้ในประเทศไทย
• อ้างอิงจาก มาตรฐานอังกฤษ BS EN 12390
แบบที่สอง ก้อนทรงกระบอก
• ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 150 มม. สูง 300 มม.
• รูปทรงเป็นกระบอกแนวตั้ง
• นิยมใช้ในสหรัฐอเมริกาและงานวิจัย
• อ้างอิงจาก มาตรฐานอเมริกัน ASTM C39 / ACI
⸻
3. ค่าความแข็งแรงที่ได้จากการทดสอบ “ไม่เท่ากัน”
แม้ว่าจะใช้คอนกรีตชุดเดียวกัน
แต่พอทดสอบแรงอัดออกมาแล้ว…
ก้อนลูกบาศก์จะให้ค่าแรงอัด “สูงกว่า”
ก้อนทรงกระบอกจะให้ค่าต่ำกว่า “ประมาณ 15–20%”
เหตุผลทางวิชาการก็คือ…
รูปทรงของก้อนมีผลต่อการกระจายของแรง
• ลูกบาศก์มี “ความสูงต่ำ” ทำให้แรงกดกระจายตัวดี
• ทรงกระบอก “สูงกว่า” ทำให้เกิดการเสียรูปได้ง่ายกว่า
(ในทางกลศาสตร์วัสดุ เรียกว่าสัดส่วนรูปร่างมีผลต่อพฤติกรรมภายใต้แรงอัด)
นี่ไม่ใช่เพราะวัสดุต่างกัน แต่เพราะ “รูปร่าง” ทำให้ผลทดสอบต่างกัน
⸻
4. แล้วหน่วยที่ใช้วัดคืออะไร?
ในประเทศไทย เรานิยมใช้หน่วย
ksc = กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร
ตัวอย่างเช่น
• คอนกรีต 240 ksc = รับแรงกดได้ 240 กิโลกรัมในพื้นที่ 1 ตร.ซม.
• คอนกรีต 280 ksc = แข็งแรงกว่า เหมาะกับงานที่ต้องรับน้ำหนักมาก
แม้มาตรฐานสากลจะใช้ MPa (เมกะปาสคาล)
แต่ในไทย หน่วย ksc ยังเป็นที่เข้าใจง่ายกว่าและใช้กันแพร่หลายโดยเฉพาะในภาคสนาม
1 MPa ≈ 10.2 ksc
⸻
5. ทำไมต้องรอ “28 วัน” ถึงจะทดสอบได้?
คอนกรีตที่เพิ่งเทเสร็จใหม่ ๆ จะยังไม่แข็งแรง
มันจะค่อย ๆ แข็งตัวจากปฏิกิริยาระหว่าง “น้ำ” กับ “ซีเมนต์” เรียกว่า Hydration
คอนกรีตจะแข็งแรงมากขึ้นทุกวัน
โดยเฉพาะช่วง 7 วันแรก จะแข็งแรงเร็ว
แต่…
ต้องรอให้ครบ 28 วัน เพราะตอนนั้น “ความแข็งแรงจะเกือบเต็มที่แล้ว”
ประมาณ 98–100% ของกำลังสูงสุดที่มันจะมีได้
ถ้าทดสอบเร็วเกินไป เช่น 7 วันหรือ 14 วัน จะได้ค่าน้อยเกินจริง
อาจเข้าใจผิดว่า “คอนกรีตไม่ผ่าน” ทั้งที่จริง ๆ แค่ยังไม่ถึงเวลาเท่านั้นเอง
⸻
6. แล้วประเทศไทยใช้แบบไหนเป็นหลัก?
ประเทศไทยในทางปฏิบัติ
นิยมใช้ก้อนลูกบาศก์ ขนาด 150 มม.
ใช้มาตรฐานจาก อังกฤษและยุโรป (BS/EN)
และใช้หน่วย ksc เป็นหลัก
ส่วนนักวิจัย หรือวิศวกรโครงสร้างที่อ้างอิง ACI หรือออกแบบตามระบบอเมริกัน
จะนิยมใช้ ก้อนทรงกระบอก และวัดเป็น MPa
⸻
สรุปให้เข้าใจง่ายที่สุด
• ก้อนตัวอย่างคอนกรีตใช้ทดสอบว่า “คอนกรีตที่ใช้งานจริง แข็งแรงตามแบบหรือไม่”
• มี 2 แบบหลัก: ลูกบาศก์ (นิยมในไทย) และทรงกระบอก (นิยมในอเมริกา)
• ลูกบาศก์ให้ค่าความแข็งแรงสูงกว่า เพราะมีลักษณะต้านการเสียรูปได้ดีกว่า
• หน่วยวัดที่ใช้ในไทยคือ ksc = กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร
• ต้องรอทดสอบที่ “อายุ 28 วัน” เพราะคอนกรีตจะแข็งแรงเต็มที่แล้ว
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว232 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
