คลังความรู้โยธาไทย 18/6/2025
325 ksc คืออะไร? แล้วถนนคอนกรีตหนา 15 ซม. รับรถได้แค่ไหน?
325 ksc คืออะไร? แล้วถนนคอนกรีตหนา 15 ซม. รับรถได้แค่ไหน?
บทความนี้จะพาคุณเข้าใจแบบไม่ต้องเป็นช่าง แต่รู้ทันทุกข้ออ้างหน้างาน
⸻
ksc คืออะไร?
ksc ย่อมาจาก
“กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร” (kg/cm²)
เป็นหน่วยที่ใช้วัดว่า
คอนกรีตสามารถ “รับแรงกด” ได้กี่กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 ตารางเซนติเมตร
เช่น
325 ksc = 325 กิโลกรัม / 1 ตารางเซนติเมตร
แสดงว่าก้อนคอนกรีตจิ๋วขนาดปลายนิ้ว
ต้องรับน้ำหนัก 325 กิโลกรัมแบบจัง ๆ โดยไม่แตก
ค่านี้เรียกตามหลักวิชาว่า
“กำลังอัดประลัย” (Ultimate Compressive Strength)
ยิ่งสูง คอนกรีตก็ยิ่งแข็งแรง
⸻
ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง เขียนยังไง?
เวลาวิศวกรกำหนดคอนกรีตไว้ในแบบ
จะระบุแบบนี้เสมอ:
“325 ksc (ทรงกระบอก)”
หรือ
“400 ksc (ลูกบาศก์)”
วงเล็บนี้หมายถึง “รูปทรงของก้อนตัวอย่างคอนกรีต” ที่จะส่งไปทดสอบ
เพราะการทดสอบต่างกัน → ตัวเลขผลต่างกัน
⸻
ตัวอย่างคอนกรีตมี 2 แบบในไทย
1. ทรงกระบอก (Cylinder)
ขนาด 15 × 30 ซม.
เป็นมาตรฐานสากล (ASTM/ACI)
ใช้บ่อยในงานเอกชน วิศวกรรมหนัก
2. ลูกบาศก์ (Cube)
ขนาด 15 × 15 × 15 ซม.
ใช้ตามมาตรฐานอังกฤษ (BS EN)
นิยมในราชการบางหน่วยงาน
ตัวเลขจาก “ลูกบาศก์” มักสูงกว่าทรงกระบอกประมาณ 20–25%
ดังนั้นเวลาเขียนในแบบ ต้องระบุให้ชัด
“325 ksc (ทรงกระบอก)” ≠ “325 ksc (ลูกบาศก์)”
⸻
แล้วทดสอบเมื่อไหร่?
ต้องส่งตัวอย่างไป ทดสอบที่อายุ 28 วัน
เพราะ…
คอนกรีตจะแข็งขึ้นทุกวัน แต่ “จะพัฒนาเต็มที่ที่ 28 วัน”
วันนั้นคือวันวัดว่า… “ของจริง” หรือ “ของปลอม”
ถ้าเอาไปทดสอบเร็วเกินไป (เช่น 3 วัน) → ยังไม่แข็ง
ถ้าช้าเกินไป (เช่น 90 วัน) → แข็งเกินจริง ไม่สะท้อนคุณภาพจริงตอนเท
⸻
ตัวอย่างต้อง “บ่มน้ำ” ด้วย!
หลังจากหล่อก้อนตัวอย่างเสร็จ
ต้องแช่น้ำต่อเนื่องจนถึงวันที่ทดสอบ (28 วัน)
ห้ามวางกลางแดด หรือปล่อยแห้งเด็ดขาด
เพราะคอนกรีตที่ไม่ได้บ่มจะเปราะ และกำลังอัดต่ำกว่าความจริงมาก
⸻
แล้วถนนหนา 15 ซม. ใช้คอนกรีต 325 ksc รับรถได้ไหม?
ตอบแบบชัด ๆ:
ถ้าก่อสร้างอย่างถูกต้อง
ทั้ง ชั้นรองพื้นทาง, ชั้นพื้นทาง, แบบเหล็ก, การเท, การบ่ม
ถนนคอนกรีตหนา 15 ซม. ใช้คอนกรีต 325 ksc (ทรงกระบอก)
รองรับ รถเก๋ง, รถกระบะ, รถหกล้อ ได้แน่นอน
และรองรับ รถสิบล้อ ได้ในหลายกรณี
(ขึ้นอยู่กับคุณภาพของชั้นรองพื้นทางและงานฐานราก)
หมายเหตุ:
ถ้า ฐานรองอ่อน หรือบ่มไม่ดี → คอนกรีตจะแตก ร่อน พังเร็ว แม้ใช้ค่า ksc สูงแค่ไหนก็ตาม
⸻
ทำไมถึงรับได้?
• รถเก๋งหนัก 1,500 กก. → กระจายลงล้อละ ~400 กก.
• หน้าสัมผัสยางแต่ละล้อ ≈ 150–200 cm²
• แรงกดเฉลี่ยที่ลงพื้น ≈ 2–3 kg/cm²
• แต่คอนกรีตรับได้ 325 kg/cm²
พูดง่าย ๆ คือ แข็งแรงกว่าแรงจากล้อ 100 เท่า!
⸻
แต่ถ้าเทไม่ดี ก็พังเหมือนเดิม
แม้จะใช้คอนกรีต 400 ksc
แต่ถ้า…
• จี้ไม่ทั่ว
• ไม่บ่ม
• ใช้ทรายหยาบผิดเกรด
• ไม่มี subbase ที่แน่น
• ไม่มีผู้ควบคุมงานดูแล
ถนนก็พังได้ง่าย ๆ
เห็นเป็นรอยแตก รอยร้าว หลุดล่อน ให้ช้ำใจหลังงบเบิกไปแล้ว
⸻
สรุปแบบไม่ให้ใครจับผิดได้
• 325 ksc (ทรงกระบอก) = รับแรงกดได้ 325 kg/cm²
• ต้อง “เก็บตัวอย่างจากหน้างานจริง”
• ต้อง “ทดสอบที่อายุ 28 วัน”
• ต้อง “บ่มน้ำต่อเนื่อง”
• และต้อง “ก่อสร้างหน้างานตามหลักวิชาช่างอย่างแท้จริง”
ห้ามเปรียบเทียบกำลังอัดกับน้ำหนักรถโดยตรง
ให้ดูว่าแรงจากล้อรถเมื่อเฉลี่ยลงผิวถนนนั้น ต่ำกว่ากำลังอัดของคอนกรีตมากน้อยแค่ไหน
แล้วใช้ความหนาของถนน + โครงสร้างฐานรองช่วยกระจายแรง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
บทความนี้จะพาคุณเข้าใจแบบไม่ต้องเป็นช่าง แต่รู้ทันทุกข้ออ้างหน้างาน
⸻
ksc คืออะไร?
ksc ย่อมาจาก
“กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร” (kg/cm²)
เป็นหน่วยที่ใช้วัดว่า
คอนกรีตสามารถ “รับแรงกด” ได้กี่กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 ตารางเซนติเมตร
เช่น
325 ksc = 325 กิโลกรัม / 1 ตารางเซนติเมตร
แสดงว่าก้อนคอนกรีตจิ๋วขนาดปลายนิ้ว
ต้องรับน้ำหนัก 325 กิโลกรัมแบบจัง ๆ โดยไม่แตก
ค่านี้เรียกตามหลักวิชาว่า
“กำลังอัดประลัย” (Ultimate Compressive Strength)
ยิ่งสูง คอนกรีตก็ยิ่งแข็งแรง
⸻
ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง เขียนยังไง?
เวลาวิศวกรกำหนดคอนกรีตไว้ในแบบ
จะระบุแบบนี้เสมอ:
“325 ksc (ทรงกระบอก)”
หรือ
“400 ksc (ลูกบาศก์)”
วงเล็บนี้หมายถึง “รูปทรงของก้อนตัวอย่างคอนกรีต” ที่จะส่งไปทดสอบ
เพราะการทดสอบต่างกัน → ตัวเลขผลต่างกัน
⸻
ตัวอย่างคอนกรีตมี 2 แบบในไทย
1. ทรงกระบอก (Cylinder)
ขนาด 15 × 30 ซม.
เป็นมาตรฐานสากล (ASTM/ACI)
ใช้บ่อยในงานเอกชน วิศวกรรมหนัก
2. ลูกบาศก์ (Cube)
ขนาด 15 × 15 × 15 ซม.
ใช้ตามมาตรฐานอังกฤษ (BS EN)
นิยมในราชการบางหน่วยงาน
ตัวเลขจาก “ลูกบาศก์” มักสูงกว่าทรงกระบอกประมาณ 20–25%
ดังนั้นเวลาเขียนในแบบ ต้องระบุให้ชัด
“325 ksc (ทรงกระบอก)” ≠ “325 ksc (ลูกบาศก์)”
⸻
แล้วทดสอบเมื่อไหร่?
ต้องส่งตัวอย่างไป ทดสอบที่อายุ 28 วัน
เพราะ…
คอนกรีตจะแข็งขึ้นทุกวัน แต่ “จะพัฒนาเต็มที่ที่ 28 วัน”
วันนั้นคือวันวัดว่า… “ของจริง” หรือ “ของปลอม”
ถ้าเอาไปทดสอบเร็วเกินไป (เช่น 3 วัน) → ยังไม่แข็ง
ถ้าช้าเกินไป (เช่น 90 วัน) → แข็งเกินจริง ไม่สะท้อนคุณภาพจริงตอนเท
⸻
ตัวอย่างต้อง “บ่มน้ำ” ด้วย!
หลังจากหล่อก้อนตัวอย่างเสร็จ
ต้องแช่น้ำต่อเนื่องจนถึงวันที่ทดสอบ (28 วัน)
ห้ามวางกลางแดด หรือปล่อยแห้งเด็ดขาด
เพราะคอนกรีตที่ไม่ได้บ่มจะเปราะ และกำลังอัดต่ำกว่าความจริงมาก
⸻
แล้วถนนหนา 15 ซม. ใช้คอนกรีต 325 ksc รับรถได้ไหม?
ตอบแบบชัด ๆ:
ถ้าก่อสร้างอย่างถูกต้อง
ทั้ง ชั้นรองพื้นทาง, ชั้นพื้นทาง, แบบเหล็ก, การเท, การบ่ม
ถนนคอนกรีตหนา 15 ซม. ใช้คอนกรีต 325 ksc (ทรงกระบอก)
รองรับ รถเก๋ง, รถกระบะ, รถหกล้อ ได้แน่นอน
และรองรับ รถสิบล้อ ได้ในหลายกรณี
(ขึ้นอยู่กับคุณภาพของชั้นรองพื้นทางและงานฐานราก)
หมายเหตุ:
ถ้า ฐานรองอ่อน หรือบ่มไม่ดี → คอนกรีตจะแตก ร่อน พังเร็ว แม้ใช้ค่า ksc สูงแค่ไหนก็ตาม
⸻
ทำไมถึงรับได้?
• รถเก๋งหนัก 1,500 กก. → กระจายลงล้อละ ~400 กก.
• หน้าสัมผัสยางแต่ละล้อ ≈ 150–200 cm²
• แรงกดเฉลี่ยที่ลงพื้น ≈ 2–3 kg/cm²
• แต่คอนกรีตรับได้ 325 kg/cm²
พูดง่าย ๆ คือ แข็งแรงกว่าแรงจากล้อ 100 เท่า!
⸻
แต่ถ้าเทไม่ดี ก็พังเหมือนเดิม
แม้จะใช้คอนกรีต 400 ksc
แต่ถ้า…
• จี้ไม่ทั่ว
• ไม่บ่ม
• ใช้ทรายหยาบผิดเกรด
• ไม่มี subbase ที่แน่น
• ไม่มีผู้ควบคุมงานดูแล
ถนนก็พังได้ง่าย ๆ
เห็นเป็นรอยแตก รอยร้าว หลุดล่อน ให้ช้ำใจหลังงบเบิกไปแล้ว
⸻
สรุปแบบไม่ให้ใครจับผิดได้
• 325 ksc (ทรงกระบอก) = รับแรงกดได้ 325 kg/cm²
• ต้อง “เก็บตัวอย่างจากหน้างานจริง”
• ต้อง “ทดสอบที่อายุ 28 วัน”
• ต้อง “บ่มน้ำต่อเนื่อง”
• และต้อง “ก่อสร้างหน้างานตามหลักวิชาช่างอย่างแท้จริง”
ห้ามเปรียบเทียบกำลังอัดกับน้ำหนักรถโดยตรง
ให้ดูว่าแรงจากล้อรถเมื่อเฉลี่ยลงผิวถนนนั้น ต่ำกว่ากำลังอัดของคอนกรีตมากน้อยแค่ไหน
แล้วใช้ความหนาของถนน + โครงสร้างฐานรองช่วยกระจายแรง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
