คลังความรู้โยธาไทย 5/6/2025
ปรับราคากลางจาก 456,714.87 เหลือ 456,000 ได้หรือไม่?
ปรับราคากลางจาก 456,714.87 เหลือ 456,000 ได้หรือไม่?
ปรับราคากลางจาก 456,714.87 เหลือ 456,000 ได้หรือไม่?
รู้จักหน้าที่ของราคากลางให้ชัด ก่อนคิดจะปัดเลขให้กลม
มีคำถามจากหน้างานที่ฟังดูเหมือนไม่มีอะไร แต่ถ้าตอบผิด…
จะพาให้ทั้ง ราคากลางผิด
ทั้ง ใบแจ้งปริมาณงานและราคาเพี้ยน
และท้ายที่สุดอาจกลายเป็น สัญญาที่บริหารไม่ได้
“ราคากลางคำนวณได้ 456,714.87 บาท
ถ้าอยากปัดให้เป็นเลขกลมสวย ๆ เช่น 456,000 บาท ได้หรือไม่?”
คำตอบคือ:
ไม่ได้เด็ดขาด!
แม้จะเป็นงานเล็ก ๆ
แม้วงเงินไม่เกิน 500,000 บาท
แม้จะใช้ “วิธีเฉพาะเจาะจง” ก็ ไม่มีข้อยกเว้นใด ๆ
⸻
ราคากลางคืออะไร? ทำไมจึงแตะต้องไม่ได้
ราคากลาง คือราคาที่คำนวณตามหลักเกณฑ์
ภายใต้ ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการฯ ฉบับที่ 5
โดยอ้างอิงตาม มาตรา 34(1) แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
ข้อ 16.2 ของประกาศฯ ฉบับที่ 5 บัญญัติว่า
“…ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลางมีอำนาจหน้าที่และรับผิดชอบ
คำนวณราคากลางงานก่อสร้างครั้งนั้นให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์…”
หมายความว่า
ห้ามปัดเศษ ห้ามกลม ห้ามลดเพื่อให้ดูดี
แม้จะเป็นเศษสตางค์เดียวก็ถือว่าผิดหลักเกณฑ์
⸻
แม้ใช้ “วิธีเฉพาะเจาะจง” ก็ไม่มีข้อยกเว้น
หลายคนเข้าใจผิดว่า
“ถ้างานไม่เกิน 500,000 บาท ใช้วิธีเฉพาะเจาะจง คงไม่ต้องทำอะไรให้ยุ่งยาก”
แต่ตามระเบียบคือ…
ต้องจัดทำราคากลาง
ต้องจัดทำใบแจ้งปริมาณงานและราคา (BOQ)
และ ต้องปฏิบัติตาม ว232 ทุกบรรทัด
ไม่มีข้อยกเว้นแม้แต่งานเล็ก
ไม่มีสิทธิแต่งเลขแม้แต่สลึงเดียว
⸻
แล้วราคากลางถูกใช้ทำอะไรบ้าง?
ราคากลางไม่ได้มีไว้เปรียบเทียบราคากับผู้เสนอราคาตอนผู้เสนอราคาเสนอราคามาเท่านั้น
แต่ยังกลายเป็น “แกนกลางของทั้งระบบการจัดจ้างและบริหารสัญญา” ดังนี้:
⸻
1. ใช้เปิดเผยคู่กับประกาศเชิญชวน
ตาม ข้อ 20 ของประกาศฉบับที่ 5 และ พรบ.จัดซื้อจัดจ้างมาตรา 63 ราคากลางต้องเปิดเผยในระบบ e-GP และเว็บไซต์ของหน่วยงานเพื่อให้ผู้เสนอราคาตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส
⸻
2. ใช้เป็นตัวหารเพื่อคำนวณอัตราส่วนลด
หลังจากได้ผู้รับจ้างแล้ว
จะต้องเข้าสู่ขั้นตอนตาม หนังสือด่วนที่สุด ว232 ลงวันที่ 8 เมษายน 2568
https://www.yotathai.com/passadu/w232
ซึ่งระบุว่า:
“ให้หน่วยงานของรัฐปรับราคาทุกรายการในแบบแสดงรายการปริมาณงานและราคา
ตามอัตราร้อยละที่ผู้ยื่นข้อเสนอเสนอมา เทียบกับราคากลางในการจัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น”
⸻
ตัวอย่างจริงที่ทำให้เห็นว่าห้ามปัดเลข
สมมุติว่า:
• ราคากลางที่คำนวณได้ = 456,714.87 บาท
• กรรมการปัดเลขให้กลม = 456,000 บาท
• ผู้รับจ้างเสนอราคาตอนยื่นซอง = 450,000 บาทถ้วน
ถ้าทำถูกตามหลักเกณฑ์:
• ต้องใช้ราคากลางจริง 456,714.87 หาร 450,000
• จะได้อัตราส่วนลด = 98.529%
• นำไปลด BOQ → ได้ผลรวมพอดี = 450,000
แต่ถ้าคุณใช้ราคากลางที่ถูกแต่ง = 456,000:
• คำนวณอัตราส่วนจะได้ 98.684%
• เมื่อคูณกลับทุกบรรทัด → ผลรวมจะกลายเป็น 450,168.33 บาท
• ขัดกับราคาที่ตกลงไว้
• BOQ ผิดทั้งฉบับ
• แนบสัญญาไม่ได้
• งานเพิ่ม/ลดก็คำนวณผิด
• ตรวจรับอธิบายไม่ออก
• เสี่ยง สตง. – ป.ป.ช. – วินัยหนักทุกทาง
⸻
ความสัมพันธ์กับสัญญาก่อสร้าง
• BOQ ที่ปรับลดแล้ว ต้องแนบใน ข้อ 2.3 ของสัญญา
• และใช้เป็น ราคาต่อหน่วย สำหรับคิดงานเพิ่ม-ลด ตาม ข้อ 16 ของสัญญา
ถ้าคุณใส่เลขผิดตั้งแต่แรก → ระบบทั้งระบบพังทันที
เอกสารแนบท้ายสัญญากลายเป็น “หลักฐานเท็จ” แม้คุณจะไม่ได้ตั้งใจ
⸻
สรุปสุดท้าย: ห้าม “ทำดีเกินกฎหมาย”
• ห้ามปรับราคากลางให้กลม
• ห้ามลดราคากลางแม้แต่นิดเดียว
• แม้ใช้วิธีเฉพาะเจาะจงก็ต้องมีราคากลางและใบแจ้งปริมาณงานและราคา
• ว232 ใช้ทุกครั้งที่มีผู้เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง
• ต้องใช้ราคากลางจริงในการคำนวณอัตราร้อยละ
• ผลที่ได้จะกลายเป็น “ราคาสัญญา” แนบท้ายสัญญาข้อ 2.3
• และใช้ต่อในการคำนวณงานเพิ่ม-ลดตามข้อ 16
⸻
อย่าปล่อยให้คำว่า “เลขกลม ๆ ดูดี”
พาให้ระบบพังโดยไม่รู้ตัว
ราคากลางไม่ใช่เลขที่แต่งขึ้น
แต่คือ “ราคาที่คณะกรรมการกำหนดราคากลาง รับรองความถูกต้อง”
#ราคากลางห้ามปัดให้ดูสวยงาม
#ว232ไม่ใช่คำแนะนำแต่คือกฎต้องปฎิบัติ
#แม้เฉพาะเจาะจงก็ต้องมีราคากลาง
#ใบแจ้งปริมาณงานและราคาต้องยึดอัตราที่ถูกต้อง
#อย่าให้ตัวเลขพาไปสู่ปัญหาทางวินัยและกฎหมาย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
รู้จักหน้าที่ของราคากลางให้ชัด ก่อนคิดจะปัดเลขให้กลม
มีคำถามจากหน้างานที่ฟังดูเหมือนไม่มีอะไร แต่ถ้าตอบผิด…
จะพาให้ทั้ง ราคากลางผิด
ทั้ง ใบแจ้งปริมาณงานและราคาเพี้ยน
และท้ายที่สุดอาจกลายเป็น สัญญาที่บริหารไม่ได้
“ราคากลางคำนวณได้ 456,714.87 บาท
ถ้าอยากปัดให้เป็นเลขกลมสวย ๆ เช่น 456,000 บาท ได้หรือไม่?”
คำตอบคือ:
ไม่ได้เด็ดขาด!
แม้จะเป็นงานเล็ก ๆ
แม้วงเงินไม่เกิน 500,000 บาท
แม้จะใช้ “วิธีเฉพาะเจาะจง” ก็ ไม่มีข้อยกเว้นใด ๆ
⸻
ราคากลางคืออะไร? ทำไมจึงแตะต้องไม่ได้
ราคากลาง คือราคาที่คำนวณตามหลักเกณฑ์
ภายใต้ ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการฯ ฉบับที่ 5
โดยอ้างอิงตาม มาตรา 34(1) แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
ข้อ 16.2 ของประกาศฯ ฉบับที่ 5 บัญญัติว่า
“…ให้คณะกรรมการกำหนดราคากลางมีอำนาจหน้าที่และรับผิดชอบ
คำนวณราคากลางงานก่อสร้างครั้งนั้นให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์…”
หมายความว่า
ห้ามปัดเศษ ห้ามกลม ห้ามลดเพื่อให้ดูดี
แม้จะเป็นเศษสตางค์เดียวก็ถือว่าผิดหลักเกณฑ์
⸻
แม้ใช้ “วิธีเฉพาะเจาะจง” ก็ไม่มีข้อยกเว้น
หลายคนเข้าใจผิดว่า
“ถ้างานไม่เกิน 500,000 บาท ใช้วิธีเฉพาะเจาะจง คงไม่ต้องทำอะไรให้ยุ่งยาก”
แต่ตามระเบียบคือ…
ต้องจัดทำราคากลาง
ต้องจัดทำใบแจ้งปริมาณงานและราคา (BOQ)
และ ต้องปฏิบัติตาม ว232 ทุกบรรทัด
ไม่มีข้อยกเว้นแม้แต่งานเล็ก
ไม่มีสิทธิแต่งเลขแม้แต่สลึงเดียว
⸻
แล้วราคากลางถูกใช้ทำอะไรบ้าง?
ราคากลางไม่ได้มีไว้เปรียบเทียบราคากับผู้เสนอราคาตอนผู้เสนอราคาเสนอราคามาเท่านั้น
แต่ยังกลายเป็น “แกนกลางของทั้งระบบการจัดจ้างและบริหารสัญญา” ดังนี้:
⸻
1. ใช้เปิดเผยคู่กับประกาศเชิญชวน
ตาม ข้อ 20 ของประกาศฉบับที่ 5 และ พรบ.จัดซื้อจัดจ้างมาตรา 63 ราคากลางต้องเปิดเผยในระบบ e-GP และเว็บไซต์ของหน่วยงานเพื่อให้ผู้เสนอราคาตรวจสอบได้อย่างโปร่งใส
⸻
2. ใช้เป็นตัวหารเพื่อคำนวณอัตราส่วนลด
หลังจากได้ผู้รับจ้างแล้ว
จะต้องเข้าสู่ขั้นตอนตาม หนังสือด่วนที่สุด ว232 ลงวันที่ 8 เมษายน 2568
https://www.yotathai.com/passadu/w232
ซึ่งระบุว่า:
“ให้หน่วยงานของรัฐปรับราคาทุกรายการในแบบแสดงรายการปริมาณงานและราคา
ตามอัตราร้อยละที่ผู้ยื่นข้อเสนอเสนอมา เทียบกับราคากลางในการจัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น”
⸻
ตัวอย่างจริงที่ทำให้เห็นว่าห้ามปัดเลข
สมมุติว่า:
• ราคากลางที่คำนวณได้ = 456,714.87 บาท
• กรรมการปัดเลขให้กลม = 456,000 บาท
• ผู้รับจ้างเสนอราคาตอนยื่นซอง = 450,000 บาทถ้วน
ถ้าทำถูกตามหลักเกณฑ์:
• ต้องใช้ราคากลางจริง 456,714.87 หาร 450,000
• จะได้อัตราส่วนลด = 98.529%
• นำไปลด BOQ → ได้ผลรวมพอดี = 450,000
แต่ถ้าคุณใช้ราคากลางที่ถูกแต่ง = 456,000:
• คำนวณอัตราส่วนจะได้ 98.684%
• เมื่อคูณกลับทุกบรรทัด → ผลรวมจะกลายเป็น 450,168.33 บาท
• ขัดกับราคาที่ตกลงไว้
• BOQ ผิดทั้งฉบับ
• แนบสัญญาไม่ได้
• งานเพิ่ม/ลดก็คำนวณผิด
• ตรวจรับอธิบายไม่ออก
• เสี่ยง สตง. – ป.ป.ช. – วินัยหนักทุกทาง
⸻
ความสัมพันธ์กับสัญญาก่อสร้าง
• BOQ ที่ปรับลดแล้ว ต้องแนบใน ข้อ 2.3 ของสัญญา
• และใช้เป็น ราคาต่อหน่วย สำหรับคิดงานเพิ่ม-ลด ตาม ข้อ 16 ของสัญญา
ถ้าคุณใส่เลขผิดตั้งแต่แรก → ระบบทั้งระบบพังทันที
เอกสารแนบท้ายสัญญากลายเป็น “หลักฐานเท็จ” แม้คุณจะไม่ได้ตั้งใจ
⸻
สรุปสุดท้าย: ห้าม “ทำดีเกินกฎหมาย”
• ห้ามปรับราคากลางให้กลม
• ห้ามลดราคากลางแม้แต่นิดเดียว
• แม้ใช้วิธีเฉพาะเจาะจงก็ต้องมีราคากลางและใบแจ้งปริมาณงานและราคา
• ว232 ใช้ทุกครั้งที่มีผู้เสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง
• ต้องใช้ราคากลางจริงในการคำนวณอัตราร้อยละ
• ผลที่ได้จะกลายเป็น “ราคาสัญญา” แนบท้ายสัญญาข้อ 2.3
• และใช้ต่อในการคำนวณงานเพิ่ม-ลดตามข้อ 16
⸻
อย่าปล่อยให้คำว่า “เลขกลม ๆ ดูดี”
พาให้ระบบพังโดยไม่รู้ตัว
ราคากลางไม่ใช่เลขที่แต่งขึ้น
แต่คือ “ราคาที่คณะกรรมการกำหนดราคากลาง รับรองความถูกต้อง”
#ราคากลางห้ามปัดให้ดูสวยงาม
#ว232ไม่ใช่คำแนะนำแต่คือกฎต้องปฎิบัติ
#แม้เฉพาะเจาะจงก็ต้องมีราคากลาง
#ใบแจ้งปริมาณงานและราคาต้องยึดอัตราที่ถูกต้อง
#อย่าให้ตัวเลขพาไปสู่ปัญหาทางวินัยและกฎหมาย
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
