คู่มือการปฏิบัติงานวัสดุเทียบเท่าตามแนวทาง ว 214

ในการจ้างก่อสร้างภาครัฐ
หลายโครงการมักมีปัญหาเรื่อง “วัสดุเทียบเท่า”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
https://yotathai.link/w214-mat <ร่างรายการประกอบแบบ
เช่น ในแบบระบุ “ยี่ห้อ A หรือ B หรือ C
หรือ คุณภาพดีกว่าหรือเทียบเท่า”
ต่อมาผู้รับจ้างเสนอขอใช้วัสดุยี่ห้ออื่น
ปัญหาจึงเกิดขึ้นว่า…
เทียบเท่าจริงหรือไม่
ใครมีหน้าที่พิสูจน์
ใครมีอำนาจพิจารณา
ถ้าวัสดุที่เสนอถูกกว่าราคาเดิม ต้องปรับลดค่างานหรือไม่
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักสำคัญของ ว 214 คือ
https://www.yotathai.com/passadu/w-214
ถ้าผู้รับจ้างจะเสนอใช้วัสดุยี่ห้ออื่น
นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องเป็นฝ่ายพิสูจน์เองว่า
วัสดุนั้นมีคุณภาพ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” ของเดิมจริง
ไม่ใช่เพียงแค่พูดว่า
“ใช้แทนกันได้ครับ”
“ของเหมือนกันครับ”
“หน้างานใช้กันทั่วไปครับ”
แบบนี้ยังไม่พอครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
ดังนั้น ทางที่ดี
หน่วยงานของรัฐควรเขียนเงื่อนไขนี้ไว้ตั้งแต่ต้น
ใน “รายการประกอบแบบงานก่อสร้าง”
เพื่อให้เป็นเงื่อนไขของสัญญา
และใช้บังคับผู้รับจ้างได้อย่างชัดเจน
ตัวอย่างแนวทางเขียน เช่น
“กรณีผู้รับจ้างประสงค์จะเสนอใช้วัสดุหรือครุภัณฑ์ยี่ห้ออื่น
นอกเหนือจากยี่ห้อที่ระบุไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องยื่นเอกสารหลักฐานทางเทคนิค
เพื่อพิสูจน์ให้เป็นที่น่าเชื่อถือและยอมรับของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุว่า
วัสดุหรือครุภัณฑ์ที่เสนอนั้นมีคุณภาพ ประสิทธิภาพ ความแข็งแรงทนทาน
และวัตถุประสงค์การใช้งานไม่ด้อยกว่ายี่ห้ออ้างอิงที่กำหนดไว้”
━━━━━━━━━━━━━━━
เอกสารที่ควรกำหนดให้ผู้รับจ้างยื่น เช่น
ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติทางเทคนิค
Catalog หรือเอกสารประกอบผลิตภัณฑ์
ใบรับรอง มอก. หรือมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
ผลทดสอบจากหน่วยงานหรือสถาบันที่น่าเชื่อถือ
เอกสารแสดงคุณภาพ ความแข็งแรง และความเหมาะสมในการใช้งาน
พูดง่าย ๆ คือ
คนที่ขอเปลี่ยนวัสดุ ต้องเป็นคนพิสูจน์
ไม่ใช่ให้คณะกรรมการตรวจรับไปเดาเอง
หรือรับรองให้โดยไม่มีหลักฐานรองรับ
━━━━━━━━━━━━━━━
ส่วนเรื่องกำหนดเวลายื่นเอกสาร
ไม่ควรกำหนดแข็งตัวแบบเดียวกันทุกโครงการ
เพราะงานเล็ก งานกลาง งานใหญ่ มีระยะเวลาสัญญาไม่เท่ากัน
แนวทางที่เหมาะสม เช่น
งานขนาดเล็ก ระยะเวลาสั้น
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7–10 วัน
งานขนาดกลาง
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15–20 วัน
งานขนาดใหญ่
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน
เพื่อให้คณะกรรมการตรวจรับมีเวลาตรวจสอบ
และไม่ทำให้ขั้นตอนนี้กลายเป็นอุปสรรคต่อการก่อสร้างโดยไม่จำเป็น
━━━━━━━━━━━━━━━
อีกประเด็นที่ควรเขียนให้ชัด คือเรื่อง “ราคา”
หากคณะกรรมการตรวจรับพิจารณาแล้วเห็นว่า
วัสดุที่ผู้รับจ้างเสนอมีคุณภาพเทียบเท่าหรือดีกว่า
แต่ปรากฏว่าวัสดุนั้นมีราคาถูกกว่าราคาที่ระบุไว้ใน BOQ
หรือถูกกว่าราคากลางของทางราชการ
หน่วยงานของรัฐควรกำหนดเงื่อนไขไว้ว่า
ต้องดำเนินการปรับลดค่างานตามส่วนต่างของราคาที่ลดลงจริง
เพื่อไม่ให้รัฐจ่ายเงินเกินกว่ามูลค่าวัสดุที่นำมาใช้จริง
━━━━━━
━━━━━━
สรุปให้เข้าใจง่าย
การใช้วัสดุเทียบเท่า
ไม่ใช่เรื่องห้ามทำ
แต่ต้องทำให้ถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้
ต้องมีเงื่อนไขในรายการประกอบแบบ
ต้องให้ผู้รับจ้างเป็นฝ่ายพิสูจน์
ต้องให้คณะกรรมการตรวจรับใช้ดุลพินิจบนหลักฐานทางวิศวกรรม
ต้องมีเอกสารรองรับ
ถ้าราคาวัสดุถูกลง รัฐต้องไม่เสียประโยชน์
━━━━━━━━━━━━━━━
การเขียนรายการประกอบแบบให้ชัดตั้งแต่ต้น
จึงไม่ใช่เรื่องเล็กครับ
เพราะถ้าเขียนไว้ดี
ก็ช่วยลดข้อพิพาท
ช่วยคุ้มครองคณะกรรมการตรวจรับ
ช่วยควบคุมคุณภาพงานก่อสร้าง
และช่วยรักษาประโยชน์ของเงินแผ่นดินได้อย่างเป็นรูปธรรม
#วัสดุเทียบเท่า
#ว214
#รายการประกอบแบบงานก่อสร้าง
#จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
#งานก่อสร้างภาครัฐ
#โยธาไทย
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K