คลังความรู้โยธาไทย 6/10/2025
จัดซื้อ“รถขยะ”แต่กำหนดให้ผู้ขายต้องเป็น“ตัวแทนจำหน่ายสี” ด้วย ขัด ว 214 หรือไม่?
กรณีศึกษา:
จัดซื้อ “รถขยะ” แต่กำหนดให้ผู้ขายต้องเป็น “ตัวแทนจำหน่ายสี” ด้วย ขัด แนวทางปฎิบัติ ว 214 หรือไม่?
คำตอบสั้น ๆ:
ขัดแย้งโดยตรง และชัดเจน
เพราะการกำหนดเงื่อนไขลักษณะนี้
ขัดต่อแนวทางที่ คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
วางไว้ตามหนังสือเวียน ว 214 ซึ่งออกโดยคณะกรรมการวินิจฉัยฯ ที่ได้รับมอบหมายจาก
คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
และยังทำลายหลักการของ “การแข่งขันอย่างเป็นธรรม”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
⸻
ว 214 พูดไว้ชัดเจน
เอกสารหลักคือ
หนังสือ “ด่วนที่สุด” ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 214
ของ คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
(ซึ่งได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการนโยบายฯ ให้กำหนดแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานรัฐทั่วประเทศ)
หนังสือฉบับนี้มีเจตนารมณ์เพื่อสร้างมาตรฐานเดียวกัน
และป้องกันไม่ให้หน่วยงานของรัฐกำหนดเงื่อนไขที่ทำให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบในการแข่งขัน
โดยข้อความสำคัญอยู่ใน
ข้อ 1.2.3 วรรคสอง ระบุว่า
“ในกรณีพัสดุที่จะจัดซื้อมี
ส่วนประกอบ เช่น ล้อ พวงมาลัย เบาะรถ เป็นต้น
หรืออุปกรณ์ประกอบ เช่น สัญญาณไฟฉุกเฉิน ไฟท้ายรถ สัญญาณเตือนถอยหลัง เป็นต้น
ห้ามมิให้หน่วยงานของรัฐกำหนดเงื่อนไขว่า ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องเป็นตัวแทนจำหน่าย
และจะต้องมีหนังสือแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายในส่วนประกอบหรืออุปกรณ์ประกอบของพัสดุนั้น”
นี่คือ ข้อห้ามโดยตรง ที่ใช้กับทุกหน่วยงานของรัฐ
⸻
วิเคราะห์กับกรณี “รถเก็บขยะ”
เมื่อเทียบกับสถานการณ์จริง จะเห็นได้ว่า
• พัสดุหลัก: รถจัดเก็บขยะ
• ส่วนประกอบ: สีที่ใช้พ่นตัวรถยนต์
“สี” ถือเป็นส่วนประกอบของพัสดุหลัก เหมือนกับ ล้อ หรือ พวงมาลัย ที่ยกตัวอย่างไว้ในหนังสือ ว 214
ดังนั้น
หาก TOR กำหนดว่า
“ผู้ขายรถต้องเป็นตัวแทนจำหน่ายสีด้วย”
ถือว่าเป็นการกระทำที่ หนังสือ ว 214 ห้ามไว้อย่างชัดแจ้ง
⸻
ผลกระทบและความเสี่ยง
การกำหนดเงื่อนไขที่ขัดระเบียบ ไม่เพียงแต่ผิด แต่ยังมีความเสี่ยงหลายด้าน
1. ขัดต่อ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
เพราะละเมิดหลักการแข่งขันเสรีและความเท่าเทียมระหว่างผู้ประกอบการ
2. เสี่ยงถูกมองว่า “ล็อกสเปก”
เป็นการเอื้อประโยชน์ให้ผู้เสนอราคารายใดรายหนึ่ง
3. ผู้ถูกตัดสิทธิ์มีสิทธิ์อุทธรณ์หรือร้องเรียนได้
อาจทำให้กระบวนการล่าช้า ต้องยกเลิกหรือเริ่มต้นใหม่
4. รัฐเสียประโยชน์โดยตรง
เพราะการแข่งขันลดลง ราคาซื้อสูงกว่าความเป็นจริง
⸻
แนวทางปฏิบัติของคณะกรรมการฯ
เมื่อคณะกรรมการพิจารณาผลฯ พบ TOR ที่มีเงื่อนไขเช่นนี้
ให้ดำเนินการตาม Checklist ต่อไปนี้
• [] ยึดหลักกฎหมาย:
หนังสือ ว 214 เป็นระเบียบที่ต้องปฏิบัติตาม และมีผลเหนือกว่า TOR ที่ขัดแย้ง
• [] วินิจฉัยให้ถูกต้อง:
เงื่อนไขที่ให้ผู้ขายเป็นตัวแทนจำหน่าย “ส่วนประกอบ” ถือว่าขัดต่อระเบียบ
จึง “ไม่ใช่สาระสำคัญ” ในการพิจารณาคุณสมบัติ
• [] พิจารณาอย่างเป็นธรรม:
อย่าตัดสิทธิ์ผู้เสนอราคาที่ขาดคุณสมบัติจากเงื่อนไขที่ไม่ชอบด้วยระเบียบ
ให้พิจารณาข้อเสนอด้านอื่นที่ชอบด้วยกฎหมายแทน
ควรตรวจสอบเฉพาะ “มาตรฐานของสี” ว่าเป็นไปตามที่ TOR กำหนดหรือไม่
ไม่ใช่สถานะการเป็นตัวแทนจำหน่ายสี
⸻
บทสรุปสำหรับผู้ปฏิบัติงาน
ให้พิจารณาที่ “มาตรฐานของส่วนประกอบ”
ไม่ใช่ “สถานะของผู้ขายส่วนประกอบ”
การยึดหลักนี้ คือการปฏิบัติที่ ถูกต้อง โปร่งใส และรักษาผลประโยชน์ของรัฐ
ตรงตามเจตนารมณ์ของ คณะกรรมการนโยบายฯ ที่มอบหมายให้ คณะกรรมการวินิจฉัยฯ กำหนดแนวทางปฏิบัติทั่วประเทศ
⸻
#จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ #ว214 #รถขยะ #ล็อกสเปก #คณะกรรมการวินิจฉัย #คณะกรรมการนโยบาย #Yotathai #ช่างถึก
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
https://training.yotathai.com/ai-civil
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
จัดซื้อ “รถขยะ” แต่กำหนดให้ผู้ขายต้องเป็น “ตัวแทนจำหน่ายสี” ด้วย ขัด แนวทางปฎิบัติ ว 214 หรือไม่?
คำตอบสั้น ๆ:
ขัดแย้งโดยตรง และชัดเจน
เพราะการกำหนดเงื่อนไขลักษณะนี้
ขัดต่อแนวทางที่ คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
วางไว้ตามหนังสือเวียน ว 214 ซึ่งออกโดยคณะกรรมการวินิจฉัยฯ ที่ได้รับมอบหมายจาก
คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
และยังทำลายหลักการของ “การแข่งขันอย่างเป็นธรรม”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
⸻
ว 214 พูดไว้ชัดเจน
เอกสารหลักคือ
หนังสือ “ด่วนที่สุด” ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 214
ของ คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
(ซึ่งได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการนโยบายฯ ให้กำหนดแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานรัฐทั่วประเทศ)
หนังสือฉบับนี้มีเจตนารมณ์เพื่อสร้างมาตรฐานเดียวกัน
และป้องกันไม่ให้หน่วยงานของรัฐกำหนดเงื่อนไขที่ทำให้เกิดความได้เปรียบเสียเปรียบในการแข่งขัน
โดยข้อความสำคัญอยู่ใน
ข้อ 1.2.3 วรรคสอง ระบุว่า
“ในกรณีพัสดุที่จะจัดซื้อมี
ส่วนประกอบ เช่น ล้อ พวงมาลัย เบาะรถ เป็นต้น
หรืออุปกรณ์ประกอบ เช่น สัญญาณไฟฉุกเฉิน ไฟท้ายรถ สัญญาณเตือนถอยหลัง เป็นต้น
ห้ามมิให้หน่วยงานของรัฐกำหนดเงื่อนไขว่า ผู้ยื่นข้อเสนอจะต้องเป็นตัวแทนจำหน่าย
และจะต้องมีหนังสือแต่งตั้งตัวแทนจำหน่ายในส่วนประกอบหรืออุปกรณ์ประกอบของพัสดุนั้น”
นี่คือ ข้อห้ามโดยตรง ที่ใช้กับทุกหน่วยงานของรัฐ
⸻
วิเคราะห์กับกรณี “รถเก็บขยะ”
เมื่อเทียบกับสถานการณ์จริง จะเห็นได้ว่า
• พัสดุหลัก: รถจัดเก็บขยะ
• ส่วนประกอบ: สีที่ใช้พ่นตัวรถยนต์
“สี” ถือเป็นส่วนประกอบของพัสดุหลัก เหมือนกับ ล้อ หรือ พวงมาลัย ที่ยกตัวอย่างไว้ในหนังสือ ว 214
ดังนั้น
หาก TOR กำหนดว่า
“ผู้ขายรถต้องเป็นตัวแทนจำหน่ายสีด้วย”
ถือว่าเป็นการกระทำที่ หนังสือ ว 214 ห้ามไว้อย่างชัดแจ้ง
⸻
ผลกระทบและความเสี่ยง
การกำหนดเงื่อนไขที่ขัดระเบียบ ไม่เพียงแต่ผิด แต่ยังมีความเสี่ยงหลายด้าน
1. ขัดต่อ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
เพราะละเมิดหลักการแข่งขันเสรีและความเท่าเทียมระหว่างผู้ประกอบการ
2. เสี่ยงถูกมองว่า “ล็อกสเปก”
เป็นการเอื้อประโยชน์ให้ผู้เสนอราคารายใดรายหนึ่ง
3. ผู้ถูกตัดสิทธิ์มีสิทธิ์อุทธรณ์หรือร้องเรียนได้
อาจทำให้กระบวนการล่าช้า ต้องยกเลิกหรือเริ่มต้นใหม่
4. รัฐเสียประโยชน์โดยตรง
เพราะการแข่งขันลดลง ราคาซื้อสูงกว่าความเป็นจริง
⸻
แนวทางปฏิบัติของคณะกรรมการฯ
เมื่อคณะกรรมการพิจารณาผลฯ พบ TOR ที่มีเงื่อนไขเช่นนี้
ให้ดำเนินการตาม Checklist ต่อไปนี้
• [] ยึดหลักกฎหมาย:
หนังสือ ว 214 เป็นระเบียบที่ต้องปฏิบัติตาม และมีผลเหนือกว่า TOR ที่ขัดแย้ง
• [] วินิจฉัยให้ถูกต้อง:
เงื่อนไขที่ให้ผู้ขายเป็นตัวแทนจำหน่าย “ส่วนประกอบ” ถือว่าขัดต่อระเบียบ
จึง “ไม่ใช่สาระสำคัญ” ในการพิจารณาคุณสมบัติ
• [] พิจารณาอย่างเป็นธรรม:
อย่าตัดสิทธิ์ผู้เสนอราคาที่ขาดคุณสมบัติจากเงื่อนไขที่ไม่ชอบด้วยระเบียบ
ให้พิจารณาข้อเสนอด้านอื่นที่ชอบด้วยกฎหมายแทน
ควรตรวจสอบเฉพาะ “มาตรฐานของสี” ว่าเป็นไปตามที่ TOR กำหนดหรือไม่
ไม่ใช่สถานะการเป็นตัวแทนจำหน่ายสี
⸻
บทสรุปสำหรับผู้ปฏิบัติงาน
ให้พิจารณาที่ “มาตรฐานของส่วนประกอบ”
ไม่ใช่ “สถานะของผู้ขายส่วนประกอบ”
การยึดหลักนี้ คือการปฏิบัติที่ ถูกต้อง โปร่งใส และรักษาผลประโยชน์ของรัฐ
ตรงตามเจตนารมณ์ของ คณะกรรมการนโยบายฯ ที่มอบหมายให้ คณะกรรมการวินิจฉัยฯ กำหนดแนวทางปฏิบัติทั่วประเทศ
⸻
#จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ #ว214 #รถขยะ #ล็อกสเปก #คณะกรรมการวินิจฉัย #คณะกรรมการนโยบาย #Yotathai #ช่างถึก
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
https://training.yotathai.com/ai-civil
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K







