คลังความรู้โยธาไทย 8/4/2025
“เอกสารประกวดราคาไม่มีแบบแปลน แต่วันทำสัญญากลับมีแบบแปลนเพิ่มเข้ามา”
“เอกสารประกวดราคาไม่มีแบบแปลน แต่วันทำสัญญากลับมีแบบแปลนเพิ่มเข้ามา” แบบนี้ถือว่า…ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่?
“เอกสารประกวดราคาไม่มีแบบแปลน แต่วันทำสัญญากลับมีแบบแปลนเพิ่มเข้ามา” แบบนี้ถือว่า…ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่?
⸻
คำถามที่ผู้รับจ้างหลายคนเจอจริง และมีคนส่งมาถามไว้ดังนี้
“เอกสารเชิญชวนมีรายการปริมาณงานก่อสร้างให้ (ปร.4) แต่ไม่มีแบบแปลนแนบมาด้วย
ผู้เสนอราคาก็เสนอราคาตามรายการนั้น และได้รับการประกาศเป็นผู้ชนะ
แต่เมื่อพ้นระยะอุทธรณ์ และถึงขั้นตอนทำสัญญา หน่วยงานกลับแนบแบบแปลนมาด้วย
ซึ่งตรวจแล้วพบว่า แบบแปลนมีปริมาณงานมากกว่าที่ปรากฏใน ปร.4 อย่างชัดเจน
แบบนี้ผู้ชนะมีสิทธิ์ปฏิเสธการทำสัญญาได้ไหม? แล้วถ้าปฏิเสธ จะถูกขึ้นบัญชีว่าเป็นผู้ทิ้งงานหรือเปล่า?”
⸻
คำตอบ
1. กฎหมายกำหนดชัดเจนว่า… ต้องมี “แบบรูปรายการ” ตั้งแต่ต้น
มาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ระบุว่า:
“ก่อนดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง… หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง…”
ถ้าไม่มีแบบแปลนแนบในช่วงประกวดราคา แต่กลับเพิ่มในวันลงนามสัญญา
ถือว่าไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
⸻
2. เอกสารประกวดราคายืนยันเรื่องแบบแปลนชัดเจน
ในหน้าแรกของเอกสารประกวดราคา ตาม ว410 ได้ระบุไว้ว่า:
“แบบรูปและรายการละเอียด” ต้องเป็นเอกสารแนบท้ายเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง
เมื่อไม่มีการแนบมาแต่แรก แล้วนำมาเพิ่มเติมภายหลัง
เอกสารนั้นไม่มีผลผูกพันผู้เสนอราคา และ ไม่อาจถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาได้
⸻
3. ข้อ 2 ของสัญญาจ้างก่อสร้างก็ระบุชัด
“แบบรูป รายการละเอียด ปร.4 และใบเสนอราคา ให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญานี้”
และ
“ความใดในเอกสารแนบท้ายสัญญาที่ขัดหรือแย้งกับข้อความในสัญญานี้ ให้ใช้ข้อความในสัญญานี้บังคับ…”
แต่แบบแปลนที่ไม่เคยแนบไว้ในเอกสารเชิญชวน ไม่มีสถานะทางกฎหมายในกระบวนการประกวดราคา
ผู้รับจ้างไม่มีหน้าที่ต้องยอมรับแบบที่เพิ่มมาภายหลัง
⸻
4. การไม่ลงนามสัญญาในกรณีนี้ ไม่ถือว่าเป็นการทิ้งงาน
มาตรา 109 แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน ระบุว่า:
“ผู้ยื่นข้อเสนอที่ได้รับการคัดเลือกแล้วไม่ยอมไปทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐภายในเวลาที่กำหนด โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ให้ถือว่าทิ้งงาน”
แต่กรณีนี้มีเหตุผลอันสมควรอย่างชัดเจน!
เพราะหน่วยงานเปลี่ยนแปลง สาระสำคัญของสัญญา โดยไม่ได้แจ้งไว้ในช่วงประกวดราคา
ผู้ชนะเสนอราคาจึงมีสิทธิ์ไม่ลงนาม โดย ไม่ถือว่าเป็นผู้ทิ้งงาน
⸻
มาตรา 6 : หัวใจของความชอบธรรมในการจัดจ้างภาครัฐ
“เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ… เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความคุ้มค่าต่อภารกิจของรัฐ และป้องกันปัญหาการทุจริต…”
“ให้หน่วยงานของรัฐปฏิบัติตามแนวทางของพระราชบัญญัตินี้ และกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศที่ออกตามความในพระราชบัญญัตินี้”
— มาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
การเพิ่มแบบแปลนทีหลังจึง ไม่ใช่แค่ผิดพลาดทางเทคนิค
แต่ คือการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายโดยตรง ที่กระทบต่อความโปร่งใสและความเป็นธรรมในการแข่งขัน
⸻
ข้อเสนอแนะสำหรับหน่วยงานของรัฐ
เพื่อรักษาความถูกต้องและศักดิ์สิทธิ์ของกระบวนการจัดจ้างภาครัฐ
ควรยกเลิกกระบวนการประกวดราคาครั้งนี้ทันที
จัดทำเอกสารใหม่ โดยแนบแบบแปลนให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้น
เริ่มต้นกระบวนการประกวดราคาใหม่ให้ถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ
การยืนยันความโปร่งใสและยอมรับความผิดพลาดโดยตรง
คือ “เครื่องหมายของความเป็นมืออาชีพ” และ “รากฐานของความไว้วางใจจากประชาชน”
⸻
สรุปสั้น ๆ เข้าใจง่าย
• แบบแปลนต้องแนบมาตั้งแต่เริ่มต้นประกวดราคา
• ถ้ามาเพิ่มในวันลงนามสัญญา ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย
• ผู้รับจ้างมีสิทธิ์ไม่ลงนาม และไม่ถือว่าเป็นผู้ทิ้งงาน
• หน่วยงานควรยกเลิกกระบวนการเดิม แล้วเริ่มต้นใหม่อย่างถูกต้อง
⸻
รู้ไว้… จะได้ไม่เสียเปรียบ
ทำถูกตั้งแต่ต้น… จะไม่มีใครต้องเดือดร้อนทีหลัง
#แบบแปลนต้องแนบตั้งแต่ต้น #อย่าให้สัญญาเป็นกับดัก #จัดซื้อจัดจ้างต้องโปร่งใส
#ไม่ใช่ทิ้งงานถ้ากฎหมายไม่ชอบ #สิทธิต้องใช้ให้เป็น #ภาครัฐต้องทำให้ถูกต้อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
⸻
คำถามที่ผู้รับจ้างหลายคนเจอจริง และมีคนส่งมาถามไว้ดังนี้
“เอกสารเชิญชวนมีรายการปริมาณงานก่อสร้างให้ (ปร.4) แต่ไม่มีแบบแปลนแนบมาด้วย
ผู้เสนอราคาก็เสนอราคาตามรายการนั้น และได้รับการประกาศเป็นผู้ชนะ
แต่เมื่อพ้นระยะอุทธรณ์ และถึงขั้นตอนทำสัญญา หน่วยงานกลับแนบแบบแปลนมาด้วย
ซึ่งตรวจแล้วพบว่า แบบแปลนมีปริมาณงานมากกว่าที่ปรากฏใน ปร.4 อย่างชัดเจน
แบบนี้ผู้ชนะมีสิทธิ์ปฏิเสธการทำสัญญาได้ไหม? แล้วถ้าปฏิเสธ จะถูกขึ้นบัญชีว่าเป็นผู้ทิ้งงานหรือเปล่า?”
⸻
คำตอบ
1. กฎหมายกำหนดชัดเจนว่า… ต้องมี “แบบรูปรายการ” ตั้งแต่ต้น
มาตรา 60 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ระบุว่า:
“ก่อนดำเนินการจัดจ้างงานก่อสร้าง… หน่วยงานของรัฐต้องจัดให้มีแบบรูปรายการงานก่อสร้าง…”
ถ้าไม่มีแบบแปลนแนบในช่วงประกวดราคา แต่กลับเพิ่มในวันลงนามสัญญา
ถือว่าไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
⸻
2. เอกสารประกวดราคายืนยันเรื่องแบบแปลนชัดเจน
ในหน้าแรกของเอกสารประกวดราคา ตาม ว410 ได้ระบุไว้ว่า:
“แบบรูปและรายการละเอียด” ต้องเป็นเอกสารแนบท้ายเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง
เมื่อไม่มีการแนบมาแต่แรก แล้วนำมาเพิ่มเติมภายหลัง
เอกสารนั้นไม่มีผลผูกพันผู้เสนอราคา และ ไม่อาจถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญาได้
⸻
3. ข้อ 2 ของสัญญาจ้างก่อสร้างก็ระบุชัด
“แบบรูป รายการละเอียด ปร.4 และใบเสนอราคา ให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสัญญานี้”
และ
“ความใดในเอกสารแนบท้ายสัญญาที่ขัดหรือแย้งกับข้อความในสัญญานี้ ให้ใช้ข้อความในสัญญานี้บังคับ…”
แต่แบบแปลนที่ไม่เคยแนบไว้ในเอกสารเชิญชวน ไม่มีสถานะทางกฎหมายในกระบวนการประกวดราคา
ผู้รับจ้างไม่มีหน้าที่ต้องยอมรับแบบที่เพิ่มมาภายหลัง
⸻
4. การไม่ลงนามสัญญาในกรณีนี้ ไม่ถือว่าเป็นการทิ้งงาน
มาตรา 109 แห่งพระราชบัญญัติเดียวกัน ระบุว่า:
“ผู้ยื่นข้อเสนอที่ได้รับการคัดเลือกแล้วไม่ยอมไปทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐภายในเวลาที่กำหนด โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ให้ถือว่าทิ้งงาน”
แต่กรณีนี้มีเหตุผลอันสมควรอย่างชัดเจน!
เพราะหน่วยงานเปลี่ยนแปลง สาระสำคัญของสัญญา โดยไม่ได้แจ้งไว้ในช่วงประกวดราคา
ผู้ชนะเสนอราคาจึงมีสิทธิ์ไม่ลงนาม โดย ไม่ถือว่าเป็นผู้ทิ้งงาน
⸻
มาตรา 6 : หัวใจของความชอบธรรมในการจัดจ้างภาครัฐ
“เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ… เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความคุ้มค่าต่อภารกิจของรัฐ และป้องกันปัญหาการทุจริต…”
“ให้หน่วยงานของรัฐปฏิบัติตามแนวทางของพระราชบัญญัตินี้ และกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศที่ออกตามความในพระราชบัญญัตินี้”
— มาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
การเพิ่มแบบแปลนทีหลังจึง ไม่ใช่แค่ผิดพลาดทางเทคนิค
แต่ คือการไม่ปฏิบัติตามกฎหมายโดยตรง ที่กระทบต่อความโปร่งใสและความเป็นธรรมในการแข่งขัน
⸻
ข้อเสนอแนะสำหรับหน่วยงานของรัฐ
เพื่อรักษาความถูกต้องและศักดิ์สิทธิ์ของกระบวนการจัดจ้างภาครัฐ
ควรยกเลิกกระบวนการประกวดราคาครั้งนี้ทันที
จัดทำเอกสารใหม่ โดยแนบแบบแปลนให้ครบถ้วนตั้งแต่ต้น
เริ่มต้นกระบวนการประกวดราคาใหม่ให้ถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ
การยืนยันความโปร่งใสและยอมรับความผิดพลาดโดยตรง
คือ “เครื่องหมายของความเป็นมืออาชีพ” และ “รากฐานของความไว้วางใจจากประชาชน”
⸻
สรุปสั้น ๆ เข้าใจง่าย
• แบบแปลนต้องแนบมาตั้งแต่เริ่มต้นประกวดราคา
• ถ้ามาเพิ่มในวันลงนามสัญญา ถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย
• ผู้รับจ้างมีสิทธิ์ไม่ลงนาม และไม่ถือว่าเป็นผู้ทิ้งงาน
• หน่วยงานควรยกเลิกกระบวนการเดิม แล้วเริ่มต้นใหม่อย่างถูกต้อง
⸻
รู้ไว้… จะได้ไม่เสียเปรียบ
ทำถูกตั้งแต่ต้น… จะไม่มีใครต้องเดือดร้อนทีหลัง
#แบบแปลนต้องแนบตั้งแต่ต้น #อย่าให้สัญญาเป็นกับดัก #จัดซื้อจัดจ้างต้องโปร่งใส
#ไม่ใช่ทิ้งงานถ้ากฎหมายไม่ชอบ #สิทธิต้องใช้ให้เป็น #ภาครัฐต้องทำให้ถูกต้อง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
อบรมกับโยธาไทย
1. อบรมราคากลางและค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
2. อบรมการจัดทำราคากลาง +ว452 +ว124
https://training.yotathai.com/w452
3. อบรมหลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา
https://training.yotathai.com/work
4. อบรมกฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน บริหารสัญญา และตรวจรับ
https://training.yotathai.com/law-work
5. อบรม AI กับงานก่อสร้างและบริหารงานก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/ai
6. อบรมราคากลางงานก่อสร้างและสัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
7. อบรม SketchUp BIM + LayOut
https://training.yotathai.com/sketchup
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K
