“กรรมการตรวจรับพัสดุ” ในงานก่อสร้างภาครัฐ

“กรรมการตรวจรับพัสดุ” ในงานก่อสร้างภาครัฐ — บทบาทที่เริ่มตั้งแต่วันแรกของสัญญา ไม่ใช่แค่วันสุดท้าย

 หลายคนยังเข้าใจผิดว่า “คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ” คือคนที่มาตรวจงานเมื่อทุกอย่างเสร็จแล้ว แล้วก็เซ็นรับงานเพื่อเบิกเงิน 
ความจริงคือ หน้าที่ของกรรมการฯ เริ่มตั้งแต่วันแรกที่สัญญาเริ่มต้น และต้องทำต่อเนื่องตลอดระยะเวลาก่อสร้าง

⸻

 อ้างอิงกฎหมายชัดเจน:

 มาตรา 100 แห่ง พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560

ให้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเพื่อ “บริหารสัญญาหรือข้อตกลง และตรวจรับพัสดุ”

คำว่า “บริหารสัญญา” คือคำหลักที่ต้องไม่มองข้าม
เพราะหมายถึงหน้าที่ในการติดตาม ควบคุม และประเมินผลงานตั้งแต่ต้นจนจบ
ไม่ใช่แค่เซ็นรับงานตามงวด

⸻

 หน้าที่ตามระเบียบกระทรวงการคลัง ข้อ 176

 ตรวจสอบ “รายงานของผู้ควบคุมงาน” ทุกสัปดาห์
 ออกตรวจงานที่หน้างานระหว่างก่อสร้าง ตามเวลาที่เหมาะสม
 ตรวจว่างานเป็นไปตาม “แบบรูปรายการงานก่อสร้าง” และ “ข้อกำหนดในสัญญา” หรือไม่
 หากพบข้อคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อยที่ไม่เป็นไปตามหลักวิชาช่าง กรรมการฯ มีสิทธิ “แก้ไข” ได้ทันที
 เมื่อมีการส่งงวดงาน ต้องเริ่มตรวจรับภายใน “3 วันทำการ”

 ทั้งหมดนี้คือหน้าที่ “ระหว่างสัญญา” ที่ต้องปฏิบัติ ไม่ใช่ทางเลือก

⸻

 ว.124: เครื่องมือสำคัญในการติดตามและเร่งรัด

https://www.yotathai.com/passadu/w124

 หนังสือ ว.124 ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566
ให้ใช้ “แผนงานของผู้รับจ้าง” เป็นตัวชี้วัดความคืบหน้า และเป็นเกณฑ์ในการพิจารณา “เร่งรัด” หรือ “บอกเลิกสัญญา”

หากพบว่า…

 ผ่านครึ่งระยะเวลาก่อสร้างแล้ว แต่ผลงานสะสมยังไม่ถึง 25%
 ผ่าน ¾ ของระยะเวลา แต่ผลงานยังไม่ถึง 65%
 ใกล้ครบสัญญา แต่ผลงานยังไม่ถึง 85%
 ค่าปรับสะสมจะเกิน 10% ของค่าจ้าง

 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ต้องเสนอความเห็นให้ผู้ว่าจ้างพิจารณา “บอกเลิกสัญญา” ได้ทันที
หากไม่เสนอ ถือว่า “ละเลยหน้าที่โดยชัดแจ้ง”

⸻

 ว.78: ตรวจสอบการใช้วัสดุภายในประเทศ

https://www.yotathai.com/passadu/w-78

 หนังสือ ว.78 วางแนวทางให้คณะกรรมการตรวจรับฯ ต้องตรวจสอบว่า
ผู้รับจ้างได้ใช้ “วัสดุที่ผลิตในประเทศ” ตามที่เสนอไว้หรือไม่
โดยกรรมการฯ ต้อง:
1. ติดตามให้ผู้รับจ้างเสนอแผนการใช้วัสดุภายในประเทศ (ภายใน 60 วันหลังลงนามสัญญา)
2. ในการตรวจรับงาน ต้องตรวจสอบว่าผู้รับจ้างใช้วัสดุภายในประเทศเป็นไปตามที่กำหนดในแบบก่อสร้างหรือไม่
3. จัดทำ “รายงานผลการใช้พัสดุภายในประเทศ” เสนอตอนตรวจรับงวดสุดท้าย
4. กรณีผู้รับจ้างใช้วัสดุภายในประเทศเป็นไม่ไปตามข้อกำหนดก็ต้องลงมติว่าไม่ตรวจรับแล้วเสนอให้มีการแก้ไขสัญญา

 สิ่งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องเศรษฐกิจ แต่เป็นหน้าที่ตามระเบียบ และมีผลต่อการส่งเสริมอุตสาหกรรมภายในประเทศอย่างเป็นรูปธรรม

⸻

 ว.214: การอนุมัติวัสดุเทียบเท่าหรือดีกว่า

https://www.yotathai.com/passadu/w-214

 หนังสือ ว.214 ระบุว่า กรณี หน่วยงานระบุยี่ห้อวัสดุไม่น้อยกว่า 3 ยี่ห้อ หากผู้รับจ้างขอใช้วัสดุ “เทียบเท่าหรือดีกว่า”
ให้กรรมการตรวจรับพัสดุเป็นผู้พิจารณา และความเห็นของกรรมการฯ ถือเป็นที่สุด “เฉพาะคราวนั้น”

กรรมการฯ ต้อง:
• พิจารณาเอกสารแสดงคุณภาพ เช่น มอก., ASTM, รายงานทดสอบ
• เปรียบเทียบคุณสมบัติตามแบบ
• พิจารณาเรื่องความมั่นคง แข็งแรง และความเข้ากันได้ของวัสดุ

 หากไม่มีการวินิจฉัย หรือวินิจฉัยโดยไม่ใช้หลักวิชาการ อาจกระทบต่อคุณภาพสิ่งปลูกสร้างทั้งระบบ

⸻

 บทบาทเสนอความเห็นสำคัญที่ “ห้ามนิ่งเฉย”:

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในฐานะผู้กลั่นกรองข้อเท็จจริงก่อนทุกการตัดสินใจของผู้ว่าจ้าง

 แม้ในสัญญาจ้างก่อสร้างจะกำหนดให้ “ผู้ว่าจ้าง” เป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจขั้นสุดท้ายในหลายเรื่อง เช่น แผนการทำงาน การขยายเวลา การบอกเลิกสัญญา หรือการเรียกค่าปรับ
แต่ทุกการตัดสินใจที่ชอบด้วยกฎหมาย ต้องตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ และผู้ที่มีบทบาทหลักในการจัดทำข้อเท็จจริงนั้นคือ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ

https://www.yotathai.com/yotanews/w1052 แบบสัญญาจ้างก่อสร้าง

⸻

 การอนุมัติแผนการทำงาน (สัญญาข้อ 7 ก)
• ตรวจสอบว่าแผนสอดคล้องกับแบบรูปรายการ
• มีลำดับงานที่เป็นไปได้ในทางเทคนิค
• แสดงทรัพยากรและระยะเวลาที่เหมาะสม

 คณะกรรมการฯ ต้องเสนอความเห็นก่อนที่ผู้ว่าจ้างจะอนุมัติ เพราะแผนที่ไม่เหมาะสมคือจุดเริ่มต้นของปัญหาทั้งโครงการ

⸻

 การขอขยายเวลา งด/ลดค่าปรับ (สัญญาข้อ 21, มาตรา 102)
• ตรวจสภาพหน้างานและรายงานควบคุมงาน
• ตรวจสอบเหตุที่ร้องขอ ว่าเป็นเหตุสุดวิสัยหรือไม่
• คำนวณจำนวนวันล่าช้าจริงที่ไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้าง

 เสนอความเห็นเพื่อให้ผู้ว่าจ้างใช้ดุลพินิจโดยมีข้อเท็จจริงรองรับ ป้องกันการโต้แย้งภายหลัง

⸻

 การเสนอให้พิจารณาบอกเลิกสัญญา (สัญญาข้อ 7 ข้อ 18, มาตรา 103)
• ตรวจความก้าวหน้าเทียบแผนตาม ว.124
• ประเมินโอกาสที่ผู้รับจ้างจะทำงานให้เสร็จทัน
• รวบรวมหลักฐาน ความล่าช้า หนังสือเตือน หรือบันทึกประชุม

 หากเห็นว่างานไม่สามารถดำเนินต่อได้ ต้องเสนอรายงานให้ผู้ว่าจ้างใช้สิทธิตามสัญญาโดยมีพยานหลักฐานประกอบ

⸻

 การเสนอค่าปรับ ค่าควบคุมงาน และค่าเสียหาย (สัญญาข้อ 17)

 สัญญาข้อ 17 แบ่งออกเป็น 3 ส่วนสำคัญ:
• ค่าปรับรายวัน (ค่าล่าช้า)
• ค่าใช้จ่ายควบคุมงานเพิ่มเติม
• ค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจริง

โฆษณา

แม้อำนาจเรียกค่าปรับเป็นของผู้ว่าจ้าง แต่คณะกรรมการตรวจรับพัสดุมีหน้าที่สำคัญ:

 ผู้กำหนดข้อเท็จจริง:
การรับรองวันที่งานเสร็จจริงจากกรรมการฯ คือจุดเริ่มต้นของการคำนวณค่าปรับ

 ผู้เสนอความเห็นเชิงคำนวณ:
ต้องเสนอจำนวนวันที่ล่าช้า พร้อมคำนวณค่าปรับและค่าใช้จ่ายควบคุมงานในรายงานตรวจรับ

 ผู้สร้างหลักฐานความเสียหาย:
หากจะมีการเรียกร้องค่าเสียหายเพิ่มเติม หน่วยงานต้องอ้างอิงจาก “รายงานของคณะกรรมการฯ” ว่าเกิดจากความล่าช้าของผู้รับจ้างจริง

 กล่าวคือ รายงานของคณะกรรมการฯ คือ “เงื่อนไขจำเป็น” สำหรับการบังคับใช้สัญญาข้อ 17 ให้ชอบด้วยกฎหมาย

⸻

 เปิดบทบาทต่อทุกข้อสัญญา

 ความเห็นของคณะกรรมการฯ ไม่ควรจำกัดแค่ 3–4 หัวข้อเท่านั้น
เพราะในทางปฏิบัติ สัญญาทุกข้อที่เกี่ยวกับ “การใช้ดุลพินิจของผู้ว่าจ้าง” เช่น:
• การเปลี่ยนแปลงแบบ
• การอนุมัติวัสดุเทียบเท่า
• การสั่งหยุดงานหรือแก้ไขงาน

 ล้วนควรมี “ความเห็นทางเทคนิคจากคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ” ประกอบก่อนตัดสินใจทุกครั้ง

⸻

 สรุป

กรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้างภาครัฐ มีหน้าที่ตั้งแต่ต้นสัญญา ไม่ใช่แค่ตรวจงานวันสุดท้าย
ต้องทำหน้าที่เชิงรุก ควบคุม ตรวจสอบ และรายงานความก้าวหน้าพร้อมความเห็นอย่างสม่ำเสมอ
เพราะนี่คือหัวใจของการบริหารสัญญาให้เป็นไปตามแบบ สัญญา และรักษาผลประโยชน์ของแผ่นดิน 

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานก่อสร้างภาครัฐ
 ต้อง “บริหารสัญญา” ตามมาตรา 100
 ต้อง “ตรวจสอบ-ติดตาม-ควบคุม-รายงาน” ตามระเบียบข้อ 176
 ต้อง “เสนอความเห็นเชิงเทคนิค” ต่อผู้ว่าจ้างตามสัญญาข้อ 7, 18, 21
 ต้อง “ใช้เกณฑ์ ว.124 ว.78 และ ว.214” ประกอบการวิเคราะห์งาน
 ต้องทำหน้าที่ด้วยความรู้ ความรับผิดชอบ และความซื่อสัตย์สุจริต

หากกรรมการตรวจรับพัสดุปฏิบัติหน้าที่ครบถ้วนตามนี้
รัฐย่อมได้งานที่มีคุณภาพ
เงินแผ่นดินไม่รั่วไหล
และประชาชนได้ประโยชน์อย่างแท้จริง 

⸻

 ฝากถึงหัวหน้าหน่วยงานของรัฐทุกท่าน

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง ต้องปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด
ทั้งตรวจสอบงาน เสนอความเห็นทางเทคนิค พิจารณาการขยายเวลา ค่าปรับ และแม้แต่การเสนอให้บอกเลิกสัญญา
ทุกขั้นตอนเต็มไปด้วยความรับผิดชอบ ความเสี่ยง และภาระงานที่ต้องใช้ดุลพินิจและความกล้าหาญ

 จึงขอเรียนให้ทราบว่า…

ค่าตอบแทนตาม ว.85
ไม่ใช่รางวัล ไม่ใช่ความเมตตา
แต่เป็น “เจตนาของกฎหมาย” ที่ออกแบบไว้เพื่อ สร้างขวัญและกำลังใจ ให้เจ้าหน้าที่ที่เสียสละทำหน้าที่เพื่อแผ่นดิน

หน่วยงานของรัฐจึง ต้องพิจารณาจ่าย ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
ไม่ใช่เพื่อความประหยัดงบประมาณ แต่เพื่อ ประสิทธิภาพ ความโปร่งใส และความรับผิดชอบ ในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

⸻

 โดยตาม หนังสือ ว.85 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง (ข้อ 1.1 (8))
มีสิทธิ์ได้รับค่าตอบแทน 2 รูปแบบ ดังนี้:

 ค่าตอบแทนสำหรับการประชุม (ข้อ 3.2)
หากมีการประชุมพิจารณาเรื่องต่าง ๆ ของงานจ้างก่อสร้าง
• ประธานกรรมการ: ไม่เกิน 1,500 บาท ต่อครั้ง
• กรรมการ: ไม่เกิน 1,200 บาท ต่อคน ต่อครั้ง

 ค่าตอบแทนสำหรับการออกตรวจงาน ณ สถานที่ก่อสร้าง (ข้อ 4.1)
• ประธานและกรรมการ: 350 บาท ต่อคน ต่อวัน

 การจ่ายสามารถดำเนินการได้ตามหลักเกณฑ์ เมื่อมีคำสั่งแต่งตั้งและหลักฐานการปฏิบัติงานครบถ้วน

⸻

 เพราะถ้าเราต้องการให้ระบบราชการเข้มแข็ง
คนที่กล้าทำงานถูกต้องตามกฎหมาย ก็ต้องได้รับแรงสนับสนุนที่เหมาะสม
ไม่ใช่การเสียสละโดยไร้กำลังใจ แต่คือการเสริมพลังเพื่อทำสิ่งที่ถูกต้องให้มั่นคงต่อไป 

~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

 สนใจอบรมกับ Yotathai 

เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ 

 ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
 https://training.yotathai.com/con-k

 ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
 https://training.yotathai.com/con-ai

 ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/contract

 กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/law-work

 การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
 https://training.yotathai.com/govbuild

 SketchUp BIM + LayOut
 https://training.yotathai.com/sketchup

..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K