ตารางเปรียบเทียบคำวินิจฉัยและหลักการคำนวณค่าเสียหาย (อผ.279/2567)

บทเรียนสำคัญจากศาลปกครองสูงสุด

ตรวจรับงานก่อสร้าง “ไม่เป็นไปตามสัญญา ไม่มั่นคงแข็งแรง” เจ้าหน้าที่ต้องรับผิดเต็มมูลค่าสัญญา!
(อผ. 279/2567)

นี่คือบทสรุปคำพิพากษาสำคัญ 
ที่เจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมและตรวจรับงานจ้าง โดยเฉพาะ “งานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน” ต้องอ่านให้เข้าใจ เพราะศาลได้วางหลักการคำนวณความเสียหายทางละเมิดไว้อย่างชัดเจน 

https://yotathai.link/amc-279-2567 <คำพิพากษา
⸻

 1. ข้อเท็จจริงของงานที่ผิดพลาดและฐานความรับผิด

คดีเกิดขึ้นที่ จังหวัดพิจิตร
เทศบาลตำบลหนองพยอม (ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1) ว่าจ้างก่อสร้างถนน ค.ส.ล. 4 สาย
มูลค่ารวม 4,480,500 บาท

ผู้เกี่ยวข้อง:
• ผู้ฟ้องคดีที่ 1 = ผู้ควบคุมงาน
• ผู้ฟ้องคดีที่ 2 และ 3 = กรรมการตรวจการจ้าง

 ความผิดพลาดสำคัญ

 ถนนบางช่วงหนาไม่ถึงมาตรฐาน (15 ซม.) เพราะผู้รับจ้างวางทรายรองพื้นมากเกิน  ปริมาณคอนกรีตจึงลดลง
 แก้ไขไม่ถูกหลักวิชาช่าง – ไม่รื้อถอน เทความหนาเพิ่ม
 ผลสุดท้าย – ถนนไม่อาจยืนยันความมั่นคงแข็งแรงตามหลักวิศวกรรม

 ศาลเห็นว่า การที่ผู้ควบคุมงานรายงานเท็จว่างานถูกต้อง และกรรมการตรวจการจ้างตรวจรับงานที่ไม่ได้มาตรฐาน
ถือเป็น ความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง

⸻

 2. ศาลปกครองชั้นต้นวินิจฉัยอย่างไร?

ศาลปกครองชั้นต้นพิเคราะห์ว่า
แม้งานจะมีข้อบกพร่อง แต่ยังสามารถใช้งานได้ระดับหนึ่ง
จึงเห็นว่าไม่ถึงขั้นต้องรับผิดเต็มมูลค่าสัญญา

ศาลชั้นต้นจึงคำนวณ มูลค่าความเสียหายเฉพาะส่วนคอนกรีตที่ขาดหายไป
ตามรายงานของ สตง. รวมเป็นเงิน 917,134.32 บาท

จากนั้นพิจารณาความร้ายแรงและความสัมพันธ์ในการกระทำ
แล้วกำหนดให้เจ้าหน้าที่แต่ละคนรับผิดเฉพาะส่วน
โดยผู้ควบคุมงานรับผิดมากกว่า เพราะมีหน้าที่โดยตรงในการตรวจสอบและรายงานผล

 ผลคือ ศาลชั้นต้นให้เจ้าหน้าที่รับผิดรวมกันในมูลค่าดังกล่าว
โดยแบ่งตามสัดส่วนแห่งความผิดของแต่ละคน (แต่ไม่เกินยอดความเสียหาย 917,134.32 บาท)

⸻

 3. ศาลปกครองสูงสุดกลับคำพิพากษา

ศาลปกครองสูงสุดเห็นต่างจากศาลชั้นต้น
โดยวางหลัก 2 ประการสำคัญ 

⸻

 หลักที่ 1 : “ความมั่นคงแข็งแรง” คือเกณฑ์หลักในการประเมินมูลค่าความเสียหาย

ศาลสูงสุดชี้ว่า การคิดเฉพาะปริมาณคอนกรีตที่ขาด ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
เพราะผลตรวจชี้ชัดว่า ถนนไม่สามารถยืนยันความมั่นคงแข็งแรงได้
จึงต้องถือว่า “เสียหายทั้งงาน” 

 มูลค่าสัญญาเต็มจำนวน: 4,480,500 บาท
 หักเงินที่ผู้รับจ้างคืนแล้ว: 336,010.50 บาท
 คงเหลือมูลค่าความเสียหายสุทธิ: 4,144,489.50 บาท

ศาลใช้ดุลยพินิจตาม มาตรา 8 วรรคสอง พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539
พิจารณาว่าถนนยังใช้งานได้บางส่วน  จึงให้เจ้าหน้าที่รับผิด เพียงร้อยละ 50
คิดเป็นเงิน 2,072,244.75 บาท

⸻

 หลักที่ 2 : แบ่งความรับผิดแบบ “ลูกหนี้เฉพาะส่วน”

ตาม มาตรา 8 วรรคสี่
เจ้าหน้าที่แต่ละคนต้องรับผิดเฉพาะส่วนของตน ไม่ใช่ลูกหนี้ร่วม

 ผู้ควบคุมงาน (รับผิด 60%)
2 คน (ผู้ฟ้องคดีที่ 1 และนายโชคชัย)  รับผิดรวม 1,243,346.85 บาท
 คนละ 621,673.42 บาท

 คณะกรรมการตรวจการจ้าง (รับผิด 40%)
มีทั้งหมด 5 คน (ข้าราชการ 3 คน + ผู้แทนชุมชน 2 คน)
แม้ผู้แทนชุมชนไม่ต้องรับผิดชดใช้ แต่ต้องนับรวมในการเฉลี่ย
ดังนั้นผู้ฟ้องคดีที่ 2 และ 3 ต้องรับผิดคนละ 165,779.58 บาท

⸻

 คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด (สรุป)

ศาลสูงสุดพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลชั้นต้น
โดยเพิกถอนส่วนที่ให้รับผิดเกินกว่า
• ผู้ฟ้องคดีที่ 1  621,673.42 บาท
• ผู้ฟ้องคดีที่ 2 และ 3  165,779.58 บาท

⸻

 บทเรียนสำหรับเจ้าหน้าที่

 ความประมาทเลินเล่อในการตรวจรับหรือรายงานเท็จเรื่องความมั่นคงแข็งแรง
อาจทำให้เจ้าหน้าที่ต้องรับผิด “มูลค่าสัญญาเต็มจำนวน” ไม่ใช่เพียงค่าวัสดุที่ขาดหายไป

 ดังนั้น
การควบคุมงานและตรวจรับทุกขั้นตอน ต้องยึด
แบบรูปรายการละเอียด + หลักวิชาช่างอย่างเคร่งครัด

 เพื่อป้องกันความรับผิดส่วนตัวที่อาจสูงถึงหลักล้านบาท
เหมือนในคดีนี้ 

~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~

 สนใจอบรมกับ Yotathai 

เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ 

 กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/law-work

 ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
 https://training.yotathai.com/con-ai

 AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
 https://training.yotathai.com/ai-civil

 ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
 https://training.yotathai.com/contract

 การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
 https://training.yotathai.com/govbuild

 ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
 https://training.yotathai.com/con-k

..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K