พนักงานจ้างตามภารกิจเป็นผู้ควบคุมงานได้ไหม และต้องมีผู้อำนวยการกองช่างเป็นหัวหน้าผู้ควบคุมงานทุกครั้งหรือไม่ (ข้อ 177 และ ว85 ข้อ 4.2)

📢 คำถามจากหน่วยงาน: หน่วยงานมีตำแหน่งนายช่างและผู้ช่วยนายช่าง ซึ่งเป็นพนักงานจ้างตามภารกิจ จะแต่งตั้งเป็นผู้ควบคุมงานตามระเบียบข้อ 177 ได้หรือไม่ เพราะที่ผ่านมาผู้อำนวยการกองช่างบอกว่า การแต่งตั้งผู้ควบคุมงานต้องมีผู้อำนวยการกองช่างเป็นหัวหน้าผู้ควบคุมงานทุกครั้ง แต่ตอนนี้ผู้อำนวยการกองช่างเกษียณราชการแล้ว จะแต่งตั้งโดยไม่มีผู้อำนวยการกองช่างเป็นหัวหน้าได้หรือไม่

คำตอบสั้น ๆ

✅ ข้อ 1: ได้ พนักงานจ้างตามภารกิจแต่งตั้งเป็นผู้ควบคุมงานได้ ถ้ามีคุณสมบัติตามข้อ 177 (มีความรู้ช่างและวุฒิตามที่กำหนด)

✅ ข้อ 2: ไม่บังคับ ระเบียบข้อ 177 และข้อ 178 ไม่ได้กำหนดว่าต้องมี "หัวหน้าผู้ควบคุมงาน" และไม่ได้กำหนดว่าต้องเป็นผู้อำนวยการกองช่าง

━━━━━━━━━━━━━━

ข้อ 1: พนักงานจ้างตามภารกิจเป็นผู้ควบคุมงานได้หรือไม่

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 177 ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งผู้ควบคุมงานที่มีความรู้ความชำนาญทางด้านช่างตามลักษณะของงานก่อสร้าง จากบุคคลเหล่านี้

🔹 ข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น ของหน่วยงานนั้น
🔹 หรือบุคคลประเภทเดียวกันของหน่วยงานของรัฐอื่น ตามที่ได้รับความยินยอมจากหัวหน้าหน่วยงานที่ผู้นั้นสังกัด

นอกจากนี้ ผู้ควบคุมงานควรมีคุณวุฒิตามที่ผู้ออกแบบเสนอแนะ และโดยปกติต้องมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ

แล้วพนักงานจ้างตามภารกิจอยู่ตรงไหนของรายชื่อนี้

หนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ที่ กค (กวจ) 0405.2/020147 ลงวันที่ 18 พฤษภาคม 2561 ตอบข้อหารือกระทรวงมหาดไทย (ข้อหารือ 2) ว่า พนักงานจ้างตามภารกิจของ อปท. ที่มีการทำสัญญาจ้างคราวละไม่เกิน 4 ปี โดยมีลักษณะการจ้างเช่นเดียวกับพนักงานราชการ ถือเป็นพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น

⚠️ ต้องบอกให้ชัด: หนังสือฉบับนี้ตอบเรื่อง ระเบียบข้อ 26 (คณะกรรมการซื้อหรือจ้าง) ไม่ได้เอ่ยถึงข้อ 177 โดยตรง แต่ข้อ 26 กับข้อ 177 ใช้รายชื่อบุคคลชุดเดียวกัน คือ "ข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น" จึงใช้เหตุผลเดียวกันกับผู้ควบคุมงานตามข้อ 177 ได้ ซึ่งเป็นการเทียบเคียงตามตัวบท

สิ่งที่ต้องดูเพิ่ม

🔹 หนังสือฉบับนี้ตอบเฉพาะ พนักงานจ้างตามภารกิจ ส่วนพนักงานจ้างทั่วไปหรือจ้างเหมาบริการ หนังสือไม่ได้ตอบ จึงใช้เหตุผลนี้ไม่ได้
🔹 ชื่อตำแหน่งไม่ใช่เงื่อนไข จะชื่อนายช่าง ผู้ช่วยนายช่าง หรืออื่นใดก็ได้ ขอให้มีสถานะตามข้อ 177 มีความรู้ช่าง และมีวุฒิตามที่กำหนด
🔹 ถ้างานที่ควบคุมเข้าข่ายวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมหรือสถาปัตยกรรมควบคุม ให้ตรวจกฎหมายวิชาชีพของงานนั้นแยกต่างหาก (ดูข่าว มติที่ประชุม 2 ก.ย. 2569 เรื่อง อปท. กับกฎหมายวิชาชีพ)

━━━━━━━━━━━━━━

ข้อ 2: ต้องมีผู้อำนวยการกองช่างเป็นหัวหน้าผู้ควบคุมงานทุกครั้งหรือไม่

ไม่ต้องครับ เพราะระเบียบไม่ได้บังคับ

🔹 ข้อ 177 ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้แต่งตั้งผู้ควบคุมงาน และไม่มีคำว่า "หัวหน้าผู้ควบคุมงาน" ในข้อนี้เลย ถ้างานต้องใช้ความรู้หลายด้าน จะแต่งตั้งผู้ควบคุมงานเฉพาะด้านหรือเป็นกลุ่มบุคคลก็ได้
🔹 ข้อ 178 กำหนดหน้าที่ของ "ผู้ควบคุมงาน" ทุกคนเท่ากัน ไม่แบ่งหัวหน้ากับลูกน้อง
🔹 คำว่า "หัวหน้าผู้ควบคุมงานก่อสร้าง" ปรากฏเฉพาะใน หนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0402.5/ว 85 ลงวันที่ 6 กันยายน 2561 ข้อ 4.2 ซึ่งกำหนด อัตราค่าตอบแทน เท่านั้น

ตำแหน่งตาม ว85 ข้อ 4.2	อัตราไม่เกิน
หัวหน้าผู้ควบคุมงานก่อสร้าง	350 บาท/วัน/งาน
ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง (ผู้ปฏิบัติการ)	300 บาท/วัน/งาน

ปัญหาของข้อ 4.2 คือเขียนแยก "หัวหน้า" กับ "ผู้ปฏิบัติการ" ไว้ ทั้งที่ระเบียบพัสดุไม่ได้ให้มีตำแหน่งหัวหน้า หลายหน่วยงานจึงเข้าใจว่าต้องตั้งผู้อำนวยการกองเป็นหัวหน้าทุกครั้ง ที่ผู้อำนวยการกองช่างเคยเป็นหัวหน้าจึงเป็น ธรรมเนียมของหน่วยงาน ไม่ใช่ข้อบังคับของระเบียบ ถ้าหน่วยงานมีระเบียบภายในที่เขียนไว้ว่าต้องเป็นหัวหน้า หัวหน้าหน่วยงานเป็นผู้ปรับเปลี่ยนได้

━━━━━━━━━━━━━━

ผู้อำนวยการกองช่างเกษียณแล้ว ทำอย่างไร

1️⃣ แต่งตั้งผู้ควบคุมงานจากนายช่างที่มี โดยไม่ต้องมีหัวหน้าก็ได้ ทุกคนเบิกค่าตอบแทนตามอัตราผู้ควบคุมงาน (ผู้ปฏิบัติการ) ไม่เกิน 300 บาท/วัน/งาน

2️⃣ ถ้าอยากมีหัวหน้า ให้ระบุในคำสั่งแต่งตั้งว่าใครเป็น "หัวหน้าผู้ควบคุมงาน" ผู้นั้นเบิกได้ไม่เกิน 350 บาท/วัน/งาน และต้องเป็นผู้ที่แต่งตั้งตามข้อ 177 ด้วย

3️⃣ ถ้าช่างไม่พอ ขอยืมช่างจากหน่วยงานอื่นได้ตามข้อ 177 โดยต้องได้รับความยินยอมจากหัวหน้าหน่วยงานต้นสังกัด หรือจ้างผู้ให้บริการควบคุมงานก่อสร้างตามหมวด 4

ทุกกรณีต้องมี

🔹 คำสั่งแต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มควบคุมงาน
🔹 ผู้ควบคุมงานออกตรวจงาน ณ สถานที่ที่กำหนดไว้ในสัญญาจริง และจดบันทึกรายวันตามข้อ 178
🔹 ค่าตอบแทนตาม ว85 เบิกได้เฉพาะวันที่ออกตรวจงานจริง

━━━━━━━━━━━━━━

สรุปให้จำง่าย ๆ

👉 พนักงานจ้างตามภารกิจ ที่มีความรู้ช่างและวุฒิตามข้อ 177 เป็นผู้ควบคุมงานได้
👉 หัวหน้าผู้ควบคุมงาน ไม่มีในข้อ 177 และข้อ 178 มีแค่ในอัตราค่าตอบแทนของ ว85 ข้อ 4.2 จึงไม่บังคับ
👉 ผู้อำนวยการกองช่างเกษียณ แต่งตั้งผู้ควบคุมงานจากนายช่างที่มีได้เลย

━━━━━━━━━━━━━━

📥 ดาวน์โหลดหนังสือ ว85 (ค่าตอบแทนบุคคลหรือคณะกรรมการ)
📥 ดาวน์โหลดหนังสือ ที่ กค (กวจ) 0405.2/020147 (18 พ.ค. 2561)

📚 อ่านประกอบ
🔗 พนักงานจ้างตามภาระกิจของ อปท. เบิกค่าตอบแทนควบคุมงานได้หรือไม่ (27 ก.ย. 2561)
🔗 ข้อ 177 ผู้ควบคุมงานต้องเป็นคนของหน่วยงานรัฐที่จัดจ้าง (5 ต.ค. 2566)
🔗 ถูกแต่งตั้งควบคุมงานจากอีกหน่วยงาน เบิกค่าตอบแทนตาม ว85 ได้ทั้ง 2 แห่งไหม

⚠️ ข้อมูลนี้เพื่อการศึกษา ให้ตรวจคำสั่งแต่งตั้งและระเบียบภายในของหน่วยงานประกอบ