เข้าใจผิดกันมานาน… ผู้ควบคุมงานไม่ใช่ผู้บริหารสัญญา และยิ่งไม่ใช่ผู้บริหารงานให้ผู้รับจ้าง
⚠️ เข้าใจผิดกันมานาน… ผู้ควบคุมงานไม่ใช่ผู้บริหารสัญญา และยิ่งไม่ใช่ผู้บริหารงานให้ผู้รับจ้าง
เรื่องนี้ต้องทำความเข้าใจกันใหม่ครับ เพราะที่ผ่านมาเมื่อผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน งานล่าช้า หรือไม่เป็นไปตามแผน มักจะมีคำถามว่า
💬 “ผู้ควบคุมงานตามผู้รับจ้างหรือยัง?”
💬 “ทำไมไม่เร่งผู้รับจ้างให้เข้าทำงาน?”
💬 “ทำไมไม่สั่งให้ผู้รับจ้างเพิ่มคน เพิ่มเครื่องจักร?”
ผมเห็นว่า ถ้าหมายถึงการให้ผู้ควบคุมงานรับผิดชอบ “บริหารสัญญา” หรือถึงขั้น “บริหารงานให้ผู้รับจ้าง” นั่นเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอย่างมาก
เพราะกฎหมายไม่ได้กำหนดหน้าที่ไว้แบบนั้น
━━━━━━━━━━━━━━
📌 เริ่มจากกฎหมายระดับพระราชบัญญัติ
พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 กำหนดให้
🔹 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
รับผิดชอบ “การบริหารสัญญาหรือข้อตกลงและการตรวจรับพัสดุ”
ส่วน มาตรา 101 กำหนดให้
🔹 ผู้ควบคุมงาน
รับผิดชอบ “การควบคุมงานก่อสร้าง”
เพียงเท่านี้ก็เห็นแล้วว่า กฎหมายกำหนดความรับผิดชอบไว้ คนละเรื่อง
แต่ที่สำคัญกว่านั้น คือเมื่ออ่านระเบียบฯ ข้อ 176 และข้อ 178 ประกอบกัน จะเห็นว่า กฎหมายไม่ได้แยกสองฝ่ายออกจากกัน แต่กำหนดให้ ทำงานเชื่อมต่อกันเป็นระบบ
━━━━━━━━━━━━━━
👷 ผู้ควบคุมงาน = คนที่อยู่กับข้อเท็จจริงหน้างาน
ตามระเบียบฯ ข้อ 178 ผู้ควบคุมงานมีหน้าที่ตรวจและควบคุมงาน ณ สถานที่ก่อสร้างทุกวัน ให้เป็นไปตามแบบ รายการละเอียด ข้อกำหนดในสัญญา และหลักวิชาช่าง
หากพบปัญหา ผู้ควบคุมงานไม่ได้มีหน้าที่เอาปัญหานั้นไป “บริหารสัญญาเอง”
แต่ระเบียบกำหนดเส้นทางไว้ชัดเจนว่า ต้อง บันทึกและรายงานไปยังคณะกรรมการตรวจรับ
เช่น
🔹 ผู้รับจ้างไม่ปฏิบัติตามคำสั่งจนต้องสั่งหยุดงาน
👉 รายงานคณะกรรมการตรวจรับทันที
🔹 แบบ รายการ หรือข้อกำหนดมีปัญหา หรือหากทำต่ออาจไม่มั่นคงปลอดภัยหรือไม่เป็นไปตามหลักวิชาช่าง
👉 สั่งพักงานแล้ว รายงานคณะกรรมการตรวจรับโดยเร็ว
🔹 การปฏิบัติงานประจำวันของผู้รับจ้าง
🔹 ผลการทำงาน
🔹 การหยุดงาน
🔹 สาเหตุของการหยุดงาน
👉 บันทึกไว้และรายงานคณะกรรมการตรวจรับทุกสัปดาห์
รวมถึงวันเริ่มงานและวันครบกำหนดส่งมอบงานแต่ละงวด ผู้ควบคุมงานก็มีหน้าที่รายงานว่าผู้รับจ้างปฏิบัติตามสัญญาหรือไม่
เห็นหรือยังครับว่า…
ปลายทางของข้อมูลจากผู้ควบคุมงาน คือ “คณะกรรมการตรวจรับ”
━━━━━━━━━━━━━━
📋 แล้วคณะกรรมการตรวจรับรับรายงานไปทำอะไร?
ตรงนี้สำคัญมาก
ระเบียบฯ ข้อ 176 ไม่ได้กำหนดให้คณะกรรมการตรวจรับมีหน้าที่แค่มาตรวจงานตอนผู้รับจ้างส่งมอบงาน
แต่กำหนดให้คณะกรรมการตรวจรับต้อง
🔍 ตรวจสอบรายงานการปฏิบัติงานของผู้รับจ้างและเหตุการณ์แวดล้อมที่ผู้ควบคุมงานรายงาน
แล้วตรวจสอบเทียบกับ
• แบบรูปรายการ
• รายการละเอียด
• ข้อกำหนดในสัญญา
รวมทั้งต้องรับทราบหรือพิจารณาการสั่งหยุดงานหรือพักงานของผู้ควบคุมงาน
และหากมีกรณีที่จะต้องดำเนินการต่อ
👉 ก็ต้องดำเนินการหรือรายงานผู้มีอำนาจพิจารณาสั่งการตามขั้นตอน
นอกจากนี้ คณะกรรมการตรวจรับยังต้อง ออกตรวจงาน ณ สถานที่ก่อสร้างเองตามเวลาที่เหมาะสม ด้วย
ดังนั้น…
คณะกรรมการตรวจรับไม่ใช่คณะกรรมการที่รอให้ผู้รับจ้างส่งงานแล้วค่อยมาตรวจ
และ
ผู้ควบคุมงานก็ไม่ใช่คนที่ต้องแบกภาระบริหารสัญญาทั้งหมดไว้คนเดียวเพียงเพราะอยู่หน้างานทุกวัน
━━━━━━━━━━━━━━
⚙️ กฎหมายออกแบบการทำงานไว้เป็นระบบแบบนี้
ผู้ควบคุมงาน
ตรวจหน้างาน
⬇️
ควบคุมงานตามแบบ สัญญา และหลักวิชาช่าง
⬇️
พบข้อเท็จจริงหรือปัญหา
⬇️
บันทึก
⬇️
รายงานคณะกรรมการตรวจรับ
จากนั้น…
คณะกรรมการตรวจรับ
รับรายงาน
⬇️
ตรวจสอบ
⬇️
พิจารณา
⬇️
บริหารสัญญา
⬇️
ดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ หรือเสนอผู้มีอำนาจพิจารณาสั่งการ
นี่คือ “จุดเชื่อมต่อ” ที่สำคัญที่สุดระหว่างข้อ 178 กับข้อ 176
━━━━━━━━━━━━━━
❓ แล้วถ้าผู้รับจ้างไม่มาทำงาน ใครต้องทำอะไร?
ผู้ควบคุมงานพบว่า วันนี้ผู้รับจ้างไม่เข้าทำงาน
หน้าที่ของผู้ควบคุมงานคือ
1️⃣ ตรวจสอบข้อเท็จจริง
2️⃣ บันทึกการหยุดงานและสาเหตุ
3️⃣ รายงานคณะกรรมการตรวจรับ
เมื่อคณะกรรมการตรวจรับได้รับข้อมูลแล้ว จะบอกว่า
“ช่างก็ไปตามผู้รับจ้างเองสิ”
แล้วจบไม่ได้ครับ
เพราะหลังจากได้รับข้อเท็จจริงแล้ว สิ่งที่ต้องดำเนินการต่อคือ “การบริหารสัญญา”
และกฎหมายวางผู้รับผิดชอบเรื่องนี้ไว้ที่ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
━━━━━━━━━━━━━━
📄 ว124 ยิ่งยืนยันเรื่องนี้ชัดเจน
หนังสือ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 เรื่องแนวทางปฏิบัติในการเร่งรัดการปฏิบัติงานตามสัญญาฯ
🔗 https://www.yotathai.com/passadu/w124
ว124 วางหลักไว้ชัดว่า เมื่อลงนามในสัญญาแล้ว
👉 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุต้องดำเนินการบริหารสัญญาให้เป็นไปตามมาตรา 100 วรรคหนึ่ง
และเมื่อผู้รับจ้างไม่เข้าดำเนินงาน หรือดำเนินงานล่าช้าไม่เป็นไปตามแผนงานหรือระยะเวลาที่กำหนด ก็เข้าสู่กระบวนการ เร่งรัดการปฏิบัติงานตามสัญญา
ดังนั้น คำว่า “เร่งรัดผู้รับจ้าง” ในความหมายของการดำเนินการตามสัญญา จึงต้องมองผ่านหน้าที่ “บริหารสัญญา” ไม่ใช่โยนให้ผู้ควบคุมงานรับผิดชอบแทน
━━━━━━━━━━━━━━
🚫 และอย่าเข้าใจผิดไปไกลถึงขั้นให้ผู้ควบคุมงาน “บริหารงานให้ผู้รับจ้าง”
ผู้ควบคุมงานมีหน้าที่ ควบคุมงานของผู้รับจ้าง
ไม่ได้มีหน้าที่เป็นผู้จัดการกิจการของผู้รับจ้าง
การจัด…
🔹 คนงาน
🔹 เครื่องจักร
🔹 วัสดุ
🔹 แผนการทำงาน
🔹 ทรัพยากรและการบริหารงานภายใน
เป็นเรื่องที่ ผู้รับจ้างต้องบริหารเอง เพื่อให้งานสำเร็จตามสัญญา
ผู้ควบคุมงานไม่ใช่ Project Manager ของผู้รับจ้าง
━━━━━━━━━━━━━━
💡 สรุปให้จำง่ายที่สุด
👷 ผู้ควบคุมงาน — มาตรา 101 / ข้อ 178
“เห็นข้อเท็จจริงที่หน้างาน → ควบคุม → บันทึก → รายงาน”
📋 คณะกรรมการตรวจรับ — มาตรา 100 / ข้อ 176 / ว124
“รับข้อมูล → ตรวจสอบ → พิจารณา → บริหารสัญญา → ตรวจรับ → ดำเนินการหรือเสนอผู้มีอำนาจ”
🏗️ ผู้รับจ้าง
“บริหารคน วัสดุ เครื่องจักร และการทำงานของตนเอง → ทำงานให้สำเร็จตามสัญญา”
สามฝ่ายทำงานเกี่ยวข้องกัน
แต่ ไม่ได้มีหน้าที่แทนกัน
━━━━━━━━━━━━━━
ครั้งต่อไปเมื่อผู้รับจ้างไม่มาทำงาน อย่าถามผู้ควบคุมงานเพียงว่า
❌ “ตามผู้รับจ้างหรือยัง?”
ควรถามให้ถูกหน้าที่ว่า
✅ “ผู้ควบคุมงานบันทึกและรายงานข้อเท็จจริงต่อคณะกรรมการตรวจรับแล้วหรือยัง?”
และต้องถามคณะกรรมการตรวจรับต่อว่า
✅ “เมื่อได้รับรายงานแล้ว ได้ดำเนินการบริหารสัญญาและเร่งรัดผู้รับจ้างตามหน้าที่แล้วหรือยัง?”
นี่ต่างหากคือระบบการทำงานที่กฎหมายกำหนดไว้
ผู้ควบคุมงาน คือ ตาและหูของหน่วยงานรัฐในหน้างาน
คณะกรรมการตรวจรับ คือ ผู้รับข้อเท็จจริงนั้นไปตรวจสอบ พิจารณา และบริหารสัญญา
อย่าเอาความเคยชินมาสลับหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดไว้ชัดเจนแล้วครับ
📌 กฎหมายและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
• พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 และมาตรา 101
• ระเบียบกระทรวงการคลังฯ พ.ศ. 2560 ข้อ 176 และข้อ 178
• หนังสือด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566
🔍 ค้นและอ่านกฎหมายได้ที่
🔗 https://thailaw.net/
#โยธาไทย #ผู้ควบคุมงาน #คณะกรรมการตรวจรับ #บริหารสัญญา #งานจ้างก่อสร้าง #จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ #ว124
