หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นประธานคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเองไม่ได้ มาตรา 100 ให้อำนาจแต่งตั้งเท่านั้น ไม่ได้ให้อำนาจตรวจรับ

คำตอบ: ไม่ได้ หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นประธานหรือกรรมการตรวจรับพัสดุเองไม่ได้ เพราะพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 ให้อำนาจผู้มีอำนาจเพียงแต่งตั้งคณะกรรมการ ส่วนอำนาจและความรับผิดชอบในการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ กฎหมายให้ไว้กับคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ การปฏิบัติราชการต้องมีกฎหมายให้อำนาจจึงทำได้ เมื่อกฎหมายไม่ได้ให้อำนาจหัวหน้าหน่วยงานตรวจรับ หัวหน้าหน่วยงานจึงตรวจรับเองไม่ได้

มาตรา 100 เขียนว่าอย่างไร

มาตรา 100 ในการดำเนินการตามสัญญาหรือข้อตกลง ให้ผู้มีอำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเพื่อรับผิดชอบการบริหารสัญญาหรือข้อตกลงและการตรวจรับพัสดุ

องค์ประกอบ องค์ประชุม และหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด

• ผู้มีอำนาจ = แต่งตั้ง
• คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ = รับผิดชอบการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
• พระราชบัญญัติใช้คำว่า "ผู้มีอำนาจ" ส่วนระเบียบฯ ข้อ 25 กำหนดให้ผู้แต่งตั้งคือ หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ เช่น อธิบดี ผู้ว่าราชการจังหวัด นายกเทศมนตรี นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (นิยามในระเบียบฯ ข้อ 4)

ระเบียบฯ วางหัวหน้าหน่วยงานของรัฐไว้นอกคณะกรรมการ

ทุกข้อด้านล่างเขียนให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็น "ผู้รับ" หรือ "ผู้สั่งการ" จากคณะกรรมการ

นอกจากนี้ การงดหรือลดค่าปรับ การขยายเวลา และการบอกเลิกสัญญา พระราชบัญญัติให้อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจ (มาตรา 102 และมาตรา 103) ซึ่งผู้มีอำนาจพิจารณาจากข้อเท็จจริงที่คณะกรรมการรายงาน

ถ้าหัวหน้าหน่วยงานของรัฐนั่งตรวจรับเอง จะเกิดอะไร

หัวหน้าหน่วยงานของรัฐทำอะไรได้บ้าง

• เลือกแต่งตั้งคนที่เหมาะสม โดยคำนึงถึงลักษณะหน้าที่และความรับผิดชอบ (ข้อ 26 วรรคหนึ่ง) และควรแต่งตั้งผู้ชำนาญการหรือผู้ทรงคุณวุฒิเกี่ยวกับงานนั้นเข้าร่วมเป็นกรรมการ (ข้อ 26 วรรคสี่)
• สั่งการตามรายงาน ของคณะกรรมการ และชี้ขาดเมื่อมีความเห็นแย้งตามข้อ 176 (7)
• ใช้ดุลพินิจ เรื่องงดหรือลดค่าปรับ ขยายเวลา และบอกเลิกสัญญา (มาตรา 102 และมาตรา 103)

หัวหน้าหน่วยงานของรัฐทำไม่ได้

• ตรวจรับเอง หรือแต่งตั้งตัวเองเป็นประธานหรือกรรมการตรวจรับพัสดุ
• ตรวจรับงานแทนคณะกรรมการ หรือตัดสินเรื่องที่ระเบียบให้เป็นหน้าที่ของคณะกรรมการ เช่น การยอมรับวัสดุที่ผู้รับจ้างขอใช้ของที่ดีกว่าหรือเทียบเท่า ซึ่งหนังสือ ว 214 ให้ความเห็นของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุเป็นที่สุดเฉพาะคราวนั้น อ่านต่อ: หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ไม่มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างด้วยตัวเอง
• สั่งให้คณะกรรมการเปลี่ยนมติ อ่านต่อ: หัวหน้าหน่วยงานของรัฐไม่มีสิทธิ์สั่งเปลี่ยนมติคณะกรรมการตรวจรับ

สรุปให้จำง่าย ๆ

• 👉 มาตรา 100: ผู้มีอำนาจ = แต่งตั้ง / คณะกรรมการ = บริหารสัญญาและตรวจรับ
• 👉 หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ = ผู้รับรายงาน ผู้สั่งการ ผู้ชี้ขาดความเห็นแย้ง
• 👉 ราชการ: กฎหมายไม่ให้อำนาจ = ทำไม่ได้ (ไม่ใช่ "ไม่ห้าม = ทำได้" แบบเอกชน)
• 👉 หัวหน้าเป็นประธานเอง = ไม่มีอำนาจ + กรรมการไม่กล้าแย้ง + รายงานถึงตัวเอง
• 👉 คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ = ประธาน 1 คน + กรรมการอย่างน้อย 2 คน มติต้องเอกฉันท์

ช่างถึกเคยเขียนเรื่องนี้ไว้

• หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ไม่มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างด้วยตัวเอง (10 พฤศจิกายน 2565)
• บทบาทของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้างและหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ พร้อมตัวอย่าง 4 กรณี (20 มกราคม 2568)
• หัวหน้าหน่วยงานของรัฐไม่มีสิทธิ์สั่งเปลี่ยนมติคณะกรรมการตรวจรับ (7 มิถุนายน 2568)
• คุณสมบัติของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง ตามระเบียบข้อ 26 (24 มีนาคม 2568)
• หน้าที่คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ ต้องบริหารสัญญาตั้งแต่วันเซ็น ตามหนังสือ ว 124

📥 เอกสารดาวน์โหลด

• พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ราชกิจจานุเบกษา (มาตรา 100 อยู่หน้า 43–44)
• ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ราชกิจจานุเบกษา

อ้างอิง: พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 มาตรา 102 และมาตรา 103 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 24 ก ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560) · ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 4 ข้อ 25 ข้อ 26 ข้อ 27 และข้อ 176 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนพิเศษ 210 ง ลงวันที่ 23 สิงหาคม 2560)