กรรมการตรวจรับพัสดุ งานจ้างก่อสร้าง ต้องบริหารสัญญาตั้งแต่วันเซ็น หน้าที่ตามมาตรา 100 ระเบียบข้อ 176 และหนังสือ ว 124 ติดตาม เร่งรัด ประเมินผลงาน

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง ไม่ได้มีหน้าที่แค่ตรวจรับงวดงาน มาตรา 100 ของพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ให้แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ "เพื่อรับผิดชอบการบริหารสัญญาหรือข้อตกลงและการตรวจรับพัสดุ" และหนังสือ ว 124 ข้อ 2 เขียนไว้ชัดว่า เมื่อลงนามในสัญญาแล้ว คณะกรรมการตรวจรับพัสดุจะต้องดำเนินการบริหารสัญญา ติดตามและเร่งรัดการทำงานของผู้รับจ้าง

ปัญหาที่พบบ่อยคือ กรรมการรอจนผู้รับจ้างส่งมอบงานแล้วจึงเริ่มทำงาน ถึงตอนนั้นด่านประเมินผลงานช่วงครึ่งสัญญาและสามในสี่ของสัญญาผ่านไปแล้ว เครื่องมือที่ ว 124 ให้ไว้จึงใช้ไม่ทัน

สาระสำคัญแยกเป็น 5 ประเด็น

แต่ละประเด็นตอบคำถามเดียว เลือกอ่านเรื่องที่ตรงกับงานของคุณ

ว 124 ออกมาแก้ปัญหาอะไร

หนังสือ ว 124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 ระบุว่าหน่วยงานของรัฐพบปัญหาคู่สัญญาไม่เข้าทำงานเพราะขาดสภาพคล่อง ทำงานล่าช้าจนค่าปรับเกิดขึ้นจำนวนมาก บางรายละทิ้งงาน หน่วยงานจึงเสียหาย เช่น ใช้พัสดุไม่ได้ตามกำหนด ต้องจัดหาผู้รับจ้างรายใหม่ งบประมาณที่เหลือไม่พอเพราะราคาสูงขึ้น หนังสือนี้จึงกำหนด 3 เรื่อง

1. ข้อ 1 คุณสมบัติด้านการเงินของผู้ยื่นข้อเสนอ (มูลค่าสุทธิของกิจการ ทุนจดทะเบียน เงินฝาก หรือวงเงินสินเชื่อ)
2. ข้อ 2 การติดตามและเร่งรัดการทำงาน ซึ่งเป็นหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุโดยตรง (ข่าวชุดนี้เน้นข้อนี้)
3. ข้อ 3 เงื่อนไขในเอกสารประกวดราคา รวมถึงให้คู่สัญญาทำแผนการทำงาน

ข้อ 2 ใช้กับสัญญาที่ลงนามจากการจัดซื้อจัดจ้างที่เผยแพร่ร่างประกาศ ประกาศและเอกสารเชิญชวนในระบบ e-GP หรือมีหนังสือเชิญชวน ตั้งแต่วันที่ 3 เมษายน 2566 เป็นต้นไป (ข้อ 4.2)

หน้าที่ของกรรมการ เรียงตามเวลาของสัญญา

วันลงนามในสัญญา

• เริ่มหน้าที่บริหารสัญญาทันที (มาตรา 100 · ว 124 ข้อ 2)
• ตรวจคุณวุฒิของผู้ควบคุมงานก่อสร้างของผู้รับจ้าง ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร (ระเบียบข้อ 176 (1))
• ได้รับแผนการทำงานจากผู้รับจ้างภายในเวลาที่สัญญากำหนด กรณีที่สัญญาต้องมีแผน (ว 124 ข้อ 3.3 ดูประเด็นที่ 4)

ถึงวันเริ่มงาน

• ผู้ควบคุมงานต้องรายงานว่าผู้รับจ้างเริ่มงานตามสัญญาหรือไม่ ภายใน 3 วันทำการ (ระเบียบข้อ 178 (4))
• ไม่เข้าทำงาน: หน่วยงานมีหนังสือเร่งรัดกำหนดเวลาให้เข้าทำงาน (ว 124 ข้อ 2.1.1 ดูประเด็นที่ 2)

ระหว่างก่อสร้าง

• ตรวจรายงานที่ผู้ควบคุมงานรายงาน เทียบแบบรูปรายการละเอียดและสัญญา ทุกสัปดาห์ (ระเบียบข้อ 176 (2))
• ออกตรวจงาน ณ สถานที่ทำงานจ้าง ตามเวลาที่เหมาะสม และทำบันทึกผลการออกตรวจไว้เป็นหลักฐาน (ระเบียบข้อ 176 (3))
• ล่าช้ากว่าแผน: หน่วยงานมีหนังสือเร่งรัด (ว 124 ข้อ 2.1.2)
• ประเมินผลงานตามด่านเกิน 1/2 และเกิน 3/4 ของระยะเวลา (ว 124 ข้อ 2.2 ดูประเด็นที่ 3)

ครบกำหนดส่งมอบ และเมื่อส่งมอบงาน

• ประเมินด่านครบกำหนด ผลงานสะสมน้อยกว่า 85% หรือค่าปรับจะเกิน 10% (ว 124 ข้อ 2.2.4–2.2.5)
• ตรวจผลงานภายใน 3 วันทำการ นับแต่วันที่ประธานกรรมการรับทราบการส่งมอบงาน (ระเบียบข้อ 176 (5))
• ถูกต้องครบถ้วน ทำใบรับรองผลการปฏิบัติงานอย่างน้อย 2 ฉบับ ไม่ตรงแบบ รายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐผ่านหัวหน้าเจ้าหน้าที่ (ระเบียบข้อ 176 (6))

ถ้าต้องบอกเลิกสัญญา

• เข้าเกณฑ์แล้ว หน่วยงานของรัฐ "ควรใช้ดุลพินิจ" พิจารณาบอกเลิกสัญญาตามมาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2) ซึ่งมาตรา 103 ให้ "อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจ"
• หลังบอกเลิก ทำตามหนังสือ ว 755 ลงวันที่ 30 กันยายน 2569 ซึ่งใช้แทน ว 108 ที่ ว 124 ข้อ 2.3 อ้างไว้ (ดูประเด็นที่ 5)

ข้อควรรู้: ข้อ 3.3 เรื่องแผนการทำงาน มีการแก้ถ้อยคำ

หนังสือ ว 124 เลขที่เดียวกัน ลงวันที่เดียวกัน มีไฟล์เผยแพร่ 2 แบบ เมื่อเทียบทีละหน้า ตัวหนังสือราชการหน้า 1–5 ต่างกันที่ข้อ 3.3 จุดเดียว

• ฉบับก่อนแก้: เว้นแต่เป็นกรณี "การเช่าซึ่งสัญญาอายุไม่เกิน ๙๐ วัน"
• ฉบับแก้ไข: เว้นแต่เป็นกรณี "การเช่า หรือกรณีสัญญามีอายุไม่เกิน ๙๐ วัน"

ผลคือ งานจ้างก่อสร้างที่สัญญาไม่เกิน 90 วัน ไม่บังคับให้ทำแผนการทำงานแล้ว ส่วนคู่มือในสิ่งที่ส่งมาด้วย 5 (ข้อความในเอกสารประกวดราคา ข้อ 4.8) ก็แก้ให้ตรงกัน รายละเอียดอยู่ในประเด็นที่ 4 และไฟล์ทั้ง 2 แบบอยู่ท้ายข่าวนี้

หน้าที่ใหม่ปี 2569: กรรมการเป็นผู้ประเมินผลงานผู้ประกอบการ

ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 9 กรกฎาคม 2569 ใช้บังคับวันถัดไป แก้หมวด 7 การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ ข้อ 190/5 (2) ให้ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุเป็นผู้ประเมิน โดยพิจารณาจากรายงานของผู้ควบคุมงาน ใน 2 กรณี

• ผู้ประกอบการทำงานเลยกำหนดตามสัญญา และค่าปรับเกินร้อยละ 10 ของวงเงินค่าจ้าง (ข้อ 190/3 (1))
• ผู้ประกอบการทำงานไม่เป็นไปตามมาตรฐานหลักวิชาช่าง หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยตามสัญญา แล้วไม่แก้ไขภายในเวลาที่กำหนด (ข้อ 190/3 (3) (จ))

กรณีมีผู้เสียชีวิต บาดเจ็บสาหัส หรือทรัพย์สินเสียหาย (ข้อ 190/3 (3) (ก)–(ง)) หน่วยงานต้องตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงก่อน แล้วคณะกรรมการตรวจรับพัสดุจึงประเมิน

การประเมินนี้ใช้กับงานก่อสร้างตามข้อ 190/2 คือ งานมูลค่าสัญญาตั้งแต่ 5 ล้านบาทของกรมชลประทาน กรมเจ้าท่า กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมทรัพยากรน้ำ กรมโยธาธิการและผังเมือง (และหน่วยงานที่คณะกรรมการนโยบายประกาศเพิ่ม) งานอาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ หรืออาคารชุมนุมคนของทุกหน่วยงาน และงานมูลค่าตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทของทุกหน่วยงาน

รายงานของผู้ควบคุมงานและบันทึกการออกตรวจของกรรมการ จึงเป็นหลักฐานชุดเดียวกันที่ใช้ทั้งเร่งรัด บอกเลิกสัญญา และประเมินผลผู้ประกอบการ

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ต้องรอให้ค่าปรับถึงร้อยละ 10 ก่อนจึงบอกเลิกสัญญาได้หรือไม่
ตอบ: ไม่ต้อง ว 124 ข้อ 2.1.1 (ไม่เข้าทำงานตามหนังสือเร่งรัด) และข้อ 2.2.1–2.2.4 (ผลงานไม่ถึงเกณฑ์) เป็นเหตุให้พิจารณาบอกเลิกได้โดยไม่เกี่ยวกับค่าปรับ เกณฑ์ค่าปรับเกินร้อยละ 10 เป็นเพียง 1 ใน 5 ข้อ (ข้อ 2.2.5)

ถาม: กรรมการตรวจรับเป็นผู้ออกหนังสือเร่งรัดเองหรือไม่
ตอบ: ว 124 ข้อ 2.1 เขียนว่า "ให้หน่วยงานของรัฐมีหนังสือแจ้งเร่งรัด" กรรมการซึ่งมีหน้าที่บริหารสัญญาเป็นผู้ติดตามและเสนอเรื่อง หนังสือออกในนามหน่วยงานของรัฐ

ถาม: งานจ้างก่อสร้างบำรุงทาง ใช้ ว 124 ได้หรือไม่
ตอบ: ข้อ 2.2 เขียนว่ากรณีตามข้อ 2.2.1–2.2.5 ไม่ใช้บังคับกับงานก่อสร้างบำรุงทาง ส่วนการเร่งรัดตามข้อ 2.1 ไม่มีข้อยกเว้นนี้

ถาม: กรรมการต้องไปหน้างานทุกวันหรือไม่
ตอบ: ไม่ใช่ ผู้ควบคุมงานเป็นผู้ตรวจและควบคุมงานทุกวัน (ระเบียบข้อ 178 (1)) กรรมการออกตรวจ "ตามเวลาที่เหมาะสมและเห็นสมควร" และจะมอบหมายกรรมการบางคนออกตรวจก็ได้ แต่ต้องทำบันทึกผลการออกตรวจไว้ (ระเบียบข้อ 176 (3))

คำแนะนำจากโยธาไทย

ส่วนนี้เป็นคำแนะนำของโยธาไทย ไม่ใช่ข้อความในระเบียบหรือหนังสือเวียน

• วันลงนามสัญญา ให้คำนวณวันที่ของด่านเกิน 1/2 เกิน 3/4 และวันครบกำหนดไว้เลย แล้วจดลงแผ่นช่วยจำ
• ทุกสัปดาห์ จดผลงานสะสมเทียบแผนไว้เป็นตัวเลข จะได้เห็นแนวโน้มก่อนถึงด่าน
• บันทึกการออกตรวจทุกครั้งพร้อมภาพถ่ายและวันที่ เพราะเป็นหลักฐานที่ใช้ได้ทั้งตอนเร่งรัด บอกเลิก และประเมินผล
• ดาวน์โหลดแผ่นช่วยจำ A4 ท้ายข่าวนี้ไปพิมพ์ใช้ แผ่นนี้ไม่ใช่แบบฟอร์มทางราชการ บันทึกทางราชการให้ใช้แบบของหน่วยงาน

อ่านเพิ่มเติมในคลังความรู้โยธาไทย

• ว 124 กับ S-Curve กรอบคิดเดียวในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างภาครัฐ
• ถาม-ตอบ การบอกเลิกสัญญาจ้างก่อสร้างเมื่อผู้รับจ้างทำงานล่าช้า ตามแนวทาง ว 124
• หน้ารวมไฟล์หนังสือ ว 124 ทั้งฉบับก่อนแก้และฉบับแก้ไข

📥 เอกสารดาวน์โหลด

• ไฟล์รวม ว 124 ครบทุกสิ่งที่ส่งมาด้วย 1–5 (20 หน้า มีสารบัญ กดไปแต่ละส่วนได้)
• แผ่นช่วยจำกรรมการตรวจรับพัสดุ A4 ทุกสัปดาห์ และด่านประเมินผลงาน (พิมพ์ใช้ได้)
• หนังสือ ว 124 ฉบับแก้ไข (ฉบับที่ใช้อยู่) 19 หน้า
• หนังสือ ว 124 ฉบับก่อนแก้ ไว้เทียบถ้อยคำข้อ 3.3

---

อ้างอิง: หนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 124 ลงวันที่ 1 มีนาคม 2566 เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการเร่งรัดการปฏิบัติงานตามสัญญาและการกำหนดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิยื่นข้อเสนอ · พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 และมาตรา 103 · ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 176 ข้อ 178 และข้อ 183 · ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 ข้อ 190/2 ข้อ 190/3 และข้อ 190/5