ค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร “งานทาง” ปี 2569 ผิด ต้องแก้ไขครับ
https://yotathai.link/road-oc-pe <ดูและดาวน์โหลดเอกสาร
ผมขออธิบายแบบตรงไปตรงมา
ปัญหาอยู่ที่ “ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร” ของงานก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม ในหลักเกณฑ์ราคากลางงานก่อสร้างปี 2569
ไม่ใช่งานชลประทาน ตารางงานดินงานชลประทานไม่ผิดพลาด
งานชลประทานผมนำมาเทียบ เพื่อให้เห็นว่าเขายังใช้ฐานที่ปรับปรุงแล้วต่อเนื่องอยู่ แต่งานทางปี 2569 กลับยกตารางเก่ากลับมาใช้ทั้งชุด
━━━━━━━━━━━━━━━
ตารางนี้สำคัญอย่างไร?
ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร เป็นตารางต้นทุนที่ใช้คำนวณราคากลางงานก่อสร้างงานทาง
ใช้กับงานที่เกี่ยวกับเครื่องจักร เช่น งานดิน งานพื้นทาง งานผิวทาง งานแอสฟัลต์ งานผิวทางคอนกรีต
ถ้าตารางนี้ผิด ราคากลางก็ผิดตามไปด้วย
━━━━━━━━━━━━━━━
ปัญหาที่พบ
จากการตรวจสอบตารางงานทางปี 2569 พบว่า ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรไม่ได้ใช้ฐานที่เคยปรับปรุงแล้ว
แต่กลับไปใช้ตารางเก่าทั้งชุด
ไม่ใช่ผิดบางรายการ
ไม่ใช่ผิดบางส่วน
แต่เป็นการยกตารางเก่ากลับมาใช้ทั้งชุด
เมื่อนำไปเทียบกับตารางงานทางที่เคยปรับปรุงปี 2558 และที่ใช้ต่อมาในหลักเกณฑ์ปี 2560 จะเห็นชัดว่า ตัวเลขปี 2569 ต่ำกว่าฐานที่ควรใช้
พูดง่าย ๆ คือ
ของเดิมเคยปรับปรุงแล้ว ตั้งแต่ปี 2558
แต่ปี 2569 กลับเอาตารางเก่า ปี 2555 กลับมาใช้
ทำให้ค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรของงานทางต่ำกว่าที่ควรเป็น
━━━━━━━━━━━━━━━
ลำดับเรื่องเดิม
ปี 2555 = ฐานเดิม
ปี 2558 = ปรับปรุงค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรของงานทาง
ปี 2560 = ใช้ฐานที่ปรับปรุงแล้ว
ปี 2569 = ควรใช้ฐานที่ถูกต้องต่อเนื่องจากปี 2558 และปี 2560
แต่ปี 2569 กลับไปใช้ฐานเก่า ปี 2555 ทั้งชุด
นี่คือข้อผิดพลาดที่ต้องแก้ไข
━━━━━━━━━━━━━━━
งานชลประทานเกี่ยวอะไร?
งานชลประทานไม่ได้เป็นตัวที่ผิด
แต่นำมาเปรียบเทียบให้เห็นว่า งานชลประทานยังใช้ฐานข้อมูลที่ปรับปรุงแล้วต่อเนื่องอยู่
ดังนั้น ประเด็นนี้ชัดเจนว่า
ตัวที่มีปัญหา คือ งานทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม
งานชลประทาน เป็นตัวเทียบให้เห็นฐานที่ควรเป็น
━━━━━━━━━━━━━━━
ถ้าไม่แก้ จะเกิดผลกระทบอะไร?
ถ้าหน่วยงานของรัฐนำตารางงานทางปี 2569 ไปใช้ ราคากลางงานทางอาจต่ำกว่าที่ควรเป็น
ผลที่ตามมา คือ
ราคากลางคลาดเคลื่อน
คณะกรรมการกำหนดราคากลางใช้ข้อมูลผิดโดยไม่รู้ตัว
เจ้าหน้าที่พัสดุและเจ้าหน้าที่ช่างมีความเสี่ยง
ผู้รับจ้างเสนอราคายาก เพราะราคากลางไม่สะท้อนต้นทุน
การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารสัญญาอาจมีปัญหา
เรื่องนี้ต้องแก้ที่ต้นทาง ไม่ควรปล่อยให้หน่วยงานปลายทางไปแก้กันเอง
━━━━━━━━━━━━━━━
แจ้งถึงเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติ
เจ้าหน้าที่พัสดุ คณะกรรมการกำหนดราคากลาง วิศวกร และหน่วยงานของรัฐที่ต้องจัดทำราคากลางงานทาง ควรทราบไว้ก่อนว่า
ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรของงานทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม ในหลักเกณฑ์ราคากลางปี 2569 มีข้อผิดพลาดที่ควรรอการแก้ไขหรือรอความชัดเจนจากกรมบัญชีกลาง
ถ้างานใดยังไม่เร่งด่วนมาก ผมเห็นว่าควรรอการแก้ไขจากกรมบัญชีกลางก่อน
เพราะถ้าใช้ตารางผิดตั้งแต่ต้น ราคากลางก็อาจผิดตามไปทั้งชุด
━━━━━━━━━━━━━━━
เรื่องวันบังคับใช้กับการแจ้งเวียนให้ถือปฎิบัติ
แม้ประกาศหลักเกณฑ์ราคากลางงานก่อสร้างปี 2569 จะมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2569 แล้ว
แต่ในทางปฏิบัติของระบบราชการ หนังสือหรือประกาศที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของหน่วยงาน โดยปกติต้องมีการแจ้งเวียนไปยังหน่วยงานของรัฐ
ถ้าเป็นส่วนราชการทั่วไป กรมบัญชีกลางอาจแจ้งเวียนไปยังหน่วยงานโดยตรง
ถ้าเป็นราชการส่วนท้องถิ่น โดยทางปฏิบัติมักต้องผ่านกระทรวงมหาดไทย และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น เพื่อแจ้งเวียนต่อไปยังจังหวัด อำเภอ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ดังนั้น หน่วยงานจึงมีทางเลือกในทางปฏิบัติ
จะใช้ทันที เพราะเห็นจากเว็บไซต์ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐแล้วก็ได้
หรือจะรอหนังสือแจ้งเวียนตามระบบราชการก่อนก็ได้
ในกรณีนี้ ผมเห็นว่าการรอหนังสือแจ้งเวียนเป็นทางเลือกที่รอบคอบกว่า โดยเฉพาะงานที่ยังไม่เร่งด่วน
เพราะช่วงเวลานี้จะช่วยให้กรมบัญชีกลางมีโอกาสตรวจสอบ แก้ไข หรือยืนยันตารางงานทางให้ถูกต้องก่อนที่หน่วยงานทั่วประเทศจะนำไปใช้
━━━━━━━━━━━━━━━
ข้อเสนอแนะ
1. กรมบัญชีกลางควรรีบตรวจสอบตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรของงานทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม ปี 2569
2. ควรเทียบกับตารางเดิมปี 2555 ตารางปรับปรุงปี 2558 และหลักเกณฑ์ปี 2560 ให้ชัดเจน
3. หากพบว่ายกตารางเก่ากลับมาใช้ทั้งชุดจริง ควรรีบออกประกาศแก้ไขหรือหนังสือแจ้งเวียนให้หน่วยงานของรัฐถือปฏิบัติ
4. หากยังอยู่ระหว่างตรวจสอบ ควรแจ้งเวียนให้หน่วยงานทราบก่อนว่า ตารางงานทางอยู่ระหว่างตรวจสอบ
5. หน่วยงานของรัฐที่ยังไม่เร่งด่วน ควรรอหนังสือแจ้งเวียนก่อน เพื่อไม่ให้นำตารางที่อาจผิดพลาดไปใช้คำนวณราคากลาง
6. ส่วนในระบบราคากลางอิเล็กทรอนิกส์ทราบมาว่ายังเป็นค่าที่ถูกต้องก็ใช้ค่าที่ถูกต้องได้เลย
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุป
ค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาเครื่องจักรที่ผิด คือ “งานทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม” ในหลักเกณฑ์ราคากลางปี 2569
ปัญหาคือ ปี 2569 ยกตารางเก่ากลับมาใช้ทั้งชุด ทั้งที่ควรใช้ฐานที่ปรับปรุงแล้วจากปี 2558 และปี 2560
งานชลประทานไม่ได้เป็นตัวที่ผิด แต่นำมาเทียบให้เห็นว่า ฐานที่ปรับปรุงแล้วควรเป็นอย่างไร
เรื่องนี้ต้องรีบแก้ครับ
ถ้าผิด ต้องแก้
ถ้ายังตรวจสอบอยู่ ต้องแจ้งเวียนให้หน่วยงานทราบ
ถ้างานไม่เร่งด่วน หน่วยงานควรรอหนังสือแจ้งเวียนก่อน
ราคากลางที่ดี ต้องถูกต้อง เป็นปัจจุบัน ตรวจสอบได้ และเป็นธรรมกับทุกฝ่ายครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

คลังองค์ความรู้วินัยการคลัง สตง.
ถอดรหัสกฎหมายให้เป็นเรื่องง่าย สำหรับ อปท.
ผมได้สรุปและเรียบเรียงเนื้อหาจากวิดีโอบันทึกการเสวนา
ดาวน์โหลดเอกสารสรุป
https://yotathai.link/sao-km-1
โครงการเสริมสร้างและพัฒนาความรู้ในการรักษาวินัยการเงินการคลังของรัฐอย่างมีเสถียรภาพและยั่งยืน
หลักสูตร “การพัฒนาศักยภาพบุคลากรภาครัฐ” รุ่นที่ 2
ระหว่างวันที่ 11 – 14 พฤษภาคม 2569
เสวนาหัวข้อ
“ตอบปัญหาวินัยการเงินการคลัง”
โดย นายมณเฑียร เจริญผล ผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และคณะ
━━━━━━━━━━━━━━
วิดีโอบันทึกการเสวนา
https://youtu.be/JqzEfwYk0f0
━━━━━━━━━━━━━━
ภายในเอกสารมีเนื้อหาที่น่าสนใจจำนวนมาก เช่น
หลักคิด 5 ประการของผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน
ผลสัมฤทธิ์ของงานสำคัญกว่ากฎระเบียบ
หน้าที่ กับ อำนาจ แตกต่างกันอย่างไร
บริการสาธารณะ กับ กิจกรรมสาธารณะ ต่างกันอย่างไร
คาถา 2 ข้อ ก่อนตัดสินใจใช้เงินหลวง
เหตุใด สตง. จึงไม่ตอบว่า “ได้” หรือ “ไม่ได้” แบบ 100%
━━━━━━━━━━━━━━
คำถาม-คำตอบด้านการเงิน การงบประมาณ และสวัสดิการ
ซ่อมเมรุวัดอย่างไรจึงจะไม่สุ่มเสี่ยงต่อการถูกทักท้วง
การช่วยเหลือผู้ประสบภัย 9,000 บาท โดยไม่เรียกสำเนาเอกสาร
ไฟไหม้บ้านเพียง 1 หลัง ถือเป็นภัยพิบัติหรือไม่
การถวายปัจจัยพระสงฆ์ในงานประเพณี
การอุดหนุนวัดและมัสยิด
สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านหลังการหย่าร้าง
การใช้งบประมาณร่วมงานประเพณีของจังหวัด
การงดเก็บภาษีน้ำมันของ อบจ.
สิทธิเบิกค่าเช่าบ้านกรณีมีคู่สมรส 4 คน
การจัดซื้อวัคซีนโดยตรงของท้องถิ่น
━━━━━━━━━━━━━━
คำถาม-คำตอบด้านการจัดซื้อจัดจ้างและพัสดุ
ห้ามตัดงบประมาณเพื่อหลีกเลี่ยง e-Bidding
วิธีคำนวณสัดส่วนสินค้านวัตกรรมไทย 30%
การตั้งงบค่าจ้างออกแบบ ก่อสร้าง และควบคุมงาน
การเบิกจ่ายชุดกีฬาและชุดกองเชียร์
การซื้อต้นไม้ทดแทนในช่วงรับประกันสัญญา
การขยายเวลาสัญญาเพราะฝนตก
ความแตกต่างระหว่าง ว 119 และ ว 804
การแก้ไขสัญญาตามมาตรา 97
จิตวิญญาณของ ว 360
การจ้างเหมาบริการตาม ว 877
ซิมฟรี มือถือฟรี แต่ผูกสัญญา 24 เดือน
การบอกเลิกสัญญาทิ้งงาน
การจัดซื้อที่ดินแบบระบุพิกัดโฉนด
━━━━━━━━━━━━━━
คาถาป้องกันภัยสำหรับผู้ปฏิบัติงาน
บันทึกเสนออนุมัติ 4 ขั้นตอน
ความเป็นมา
ข้อเท็จจริง
กฎหมายหรือระเบียบที่ให้อำนาจ
ข้อเสนอแนะ
และแนวทางเลือกหน่วยงานที่ถูกต้องสำหรับการหารือปัญหาด้านพัสดุและการบริหารสัญญา
━━━━━━━━━━━━━━
เอกสารฉบับนี้จัดทำขึ้นโดยใช้ AI ช่วยถอดความและเรียบเรียงจากวิดีโอต้นฉบับ เพื่อการศึกษาและเผยแพร่ความรู้เท่านั้น มิใช่เอกสารทางการของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.)
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

ความรู้เบื้องต้นเรื่องค่า K
​ดัชนีเพื่อใช้ประกอบการคำนวณหา Escalation Factors ( K )
สำหรับสัญญาแบบปรับราคาได้ในการประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้าง
"ค่า K" มีบทบาทสำคัญในธุรกิจการก่อสร้างมานาน และทวีความสำคัญมากขึ้นในปัจจุบัน เพราะจากภาวะค่าเงินบาทลอยตัว การปรับเพิ่มอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม ตลอดจนราคาน้ำมันที่สูงขึ้น ได้ส่งผลกระทบต่อธุรกิจการก่อสร้าง สำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า จึงได้จัดทำเอกสาร ถาม - ตอบ "ค่า K" เป็นความรู้เบื้องต้นแก่ผู้สนใจ

1. ถาม : ESCALATION FACTOR หรือ "ค่า K" คืออะไร
ตอบ : คือ ตัวเลขดัชนีที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของค่างาน ณ ระยะเวลาที่ผู้รับเหมาก่อสร้างเปิดซองประกวดราคาได้ เปรียบเทียบกับระยะเวลาที่ส่งงานในแต่ละงวด โดยมีเงื่อนไขสำคัญ ดังนี้
(1) จะใช้ "ค่า K" ได้เฉพาะในกรณีที่ผู้รับเหมารับงานจากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หน่วยงานตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารราชการส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานอื่นที่มีกฎหมายบัญญัติให้มีฐานะเป็นราชการบริหารส่วนท้องถิ่นเท่านั้น
(2) ในการทำสัญญาว่าจ้าง คู่สัญญาจะต้องระบุในสัญญาให้ชัดเจนว่า เป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ในการประกวดราคาจ้างเหมาก่อสร้าง

2. ถาม : "ค่า K" มีความเป็นมาอย่างไร
ตอบ : การนำ "ค่า K" มาใช้ เริ่มจากในช่วงปี 2516 - 2517 เกิดวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจ โดยน้ำมันและวัสดุก่อสร้างสำคัญ คือ เหล็กสำเร็จรูปต่างๆ ขาดแคลนและราคาสูงขึ้นมาก ส่งผลกระทบต่อธุรกิจก่อสร้างโดยตรงและรุนแรง ผู้รับเหมาต่างได้รับความเดือดร้อน บางรายหยุดดำเนินการ บางรายละทิ้งงาน เพราะไม่สามารถรับภาระขาดทุนได้ ขณะเดียวกัน ผู้จ้างเหมาก็ได้รับผลกระทบด้วยเช่นกัน คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติให้นำ "ค่า K" มาใช้ เพื่อช่วยเหลือผู้รับเหมาให้ได้รับการชดเชยค่าเสียหาย ทั้งนี้มีคณะอนุกรรมการเป็นผู้กำหนด หลักเกณฑ์ เงื่อนไข สูตร ประเภท และลักษณะงานที่เข้าข่ายสามารถขอรับเงินชดเชยจากรัฐบาลได้ จนถึงปี 2524 รัฐบาลได้ประกาศยกเลิกการใช้ "ค่า K" เนื่องจากวิกฤติการณ์ทางเศรษฐกิจกลับเข้าสู่ภาวะปกติ อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2532 คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้นำ "ค่า K" มาใช้อีกครั้ง เนื่องจากผลของภาวะเศรษฐกิจที่ขยายตัวในอัตราสูง ก่อให้เกิดการลงทุนอย่างมากในธุรกิจหลายสาขา โดยเฉพาะธุรกิจการก่อสร้าง เพื่อรองรับเศรษฐกิจที่ขยายตัว เป็นเหตุให้วัสดุก่อสร้างสำคัญ คือ เหล็กเส้นขาดแคลนและราคาสูงขึ้นมากอย่างต่อเนื่อง ผู้ประกอบการธุรกิจก่อสร้างได้รับความเดือดร้อน รัฐบาลจึงให้ความช่วยเหลือโดยมีมติดังกล่าว ให้ใช้ "ค่า K" มาจนถึงปัจจุบัน

3. ถาม : องค์ประกอบ "ค่า K" มีอะไรบ้าง
ตอบ : "ค่า K" ประกอบด้วยตัวแปรต่าง ๆ ดังนี้
M = ดัชนีราคาสินค้าวัสดุก่อสร้าง (ไม่รวมเหล็กและซีเมนต์)
S = ดัชนีราคาเหล็ก
C = ดัชนีราคาซีเมนต์
G = ดัชนีราคาเหล็กแผ่นเรียบ
F = ดัชนีราคาน้ำมันดีเซลหมุนเร็ว
A = ดัชนีราคาแอสฟัลท์
E = ดัชนีราคาเครื่องจักรกลและบริภัณฑ์
GIP = ดัชนีราคาท่อเหล็กอาบสังกะสี
AC = ดัชนีราคาท่อซีเมนต์ใยหิน
PVC = ดัชนีราคาท่อ PVC
PE = ดัชนีราคาท่อ HYDENSITY POLYETHYLENE
W = ดัชนีราคาสายไฟฟ้า
I = ดัชนีราคาผู้บริโภคของประเทศ

4. ถาม : "ค่า K" นอกจากจะให้ประโยชน์แก่ผู้รับเหมาแล้ว ในส่วนของผู้จ้างเหมาจะได้รับประโยชน์ด้วยหรือไม่ อย่างไร
 ตอบ : "ค่า K" ใช้เป็นเครื่องมือช่วยเหลือทั้งผู้รับเหมาและผู้จ้างเหมาไปพร้อมกัน กล่าวคือ ช่วยลดความเสี่ยงของผู้รับเหมา กรณีที่ได้รับความเดือดร้อนจากวัสดุก่อสร้างมีราคาสูงขึ้น โดยให้ได้รับการชดเชยในส่วนของผลต่างราคาวัสดุก่อสร้าง ณ วันที่ประกวดราคาได้ เทียบกับวันส่งมอบงานในแต่ละงวด ขณะเดียวกันผู้จ้างเหมาใช้ "ค่า K" เป็นเครื่องมือป้องกันมิให้ผู้รับเหมาเอาเปรียบ โดยการบวกราคาวัสดุก่อสร้างเผื่อการเปลี่ยนแปลงไว้ล่วงหน้ามากจนเกินไป

5. ถาม : งานก่อสร้างประเภทใดบ้าง ที่อยู่ในเงื่อนไขสามารถใช้ "ค่า K"
ตอบ : งานก่อสร้างที่จะสามารถนำ "ค่า K" มาคำนวณเพื่อขอรับเงินชดเชยได้ มี 5 ประเภท โดยมีสูตรที่ใช้คำนวณ 35 สูตร ดังนี้
งานอาคาร 1 สูตร
งานดิน 3 สูตร
งานทาง 7 สูตร
งานชลประทาน 7 สูตร
งานระบบสาธารณูปโภค 17 สูตร
ทั้งนี้ รวมถึงงานปรับปรุงและซ่อมแซมตามประเภทของงานดังกล่าวด้วย

6. ถาม : การรับเหมาก่อสร้างงานต่างๆ จะทราบได้อย่างไรว่า ประเภทงานนั้นจะใช้สูตรอะไร และจะขอทราบรายละเอียดของสูตรได้จากที่ไหน
ตอบ : โดยทั่วไปผู้รับเหมาเมื่อรับงานจากหน่วยงานราชการ หรือรัฐวิสาหกิจ ซึ่งในสัญญาระบุว่า เป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ ในสัญญามักจะระบุสูตรสำหรับประเภทงานนั้นๆ เสมอ อย่างไรก็ตาม หากผู้รับเหมาต้องการทราบรายละเอียดสูตรต่างๆ สามารถสอบถามได้ที่ สำนักงบประมาณ สำนักนายกรัฐมนตรี
7. ถาม : ตัวเลขที่ใช้แทนค่าในสูตรแต่ละประเภทงานก่อสร้าง ได้มาอย่างไร
ตอบ : ตัวเลขที่ใช้แทนค่าในสูตรแต่ละประเภทงานก่อสร้าง คือ ตัวแปรต่าง ๆ รวม 13 รายการ ซึ่งเป็นองค์ประกอบของ "ค่า K" ( ข้อ 3 ) ดัชนีราคาดังกล่าวจัดทำและเผยแพร่เป็นประจำทุกเดือน โดยสำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงพาณิชย์

8. ถาม : ผู้รับเหมาก่อสร้างจะเรียกร้องให้รัฐบาลจ่ายเงินชดเชยในทุกกรณีได้หรือไม่
ตอบ : แม้ว่าผู้รับเหมาจะทำสัญญากับผู้จ้างเหมา โดยปฏิบัติตามเงื่อนไข หลักเกณฑ์ ประเภท และลักษณะงานตามที่กำหนดไว้ในสัญญาแบบปรับราคาได้ครบถ้วนแล้วก็ตาม แต่ผู้รับเหมาก็ไม่สามารถเรียกร้องรัฐบาลให้จ่ายเงินชดเชยได้เสมอไป กล่าวคือ จะต้องคำนวณ "ค่า K" โดยใช้สูตรตามประเภทงานก่อสร้าง ณ เดือนที่ส่งมอบงาน เทียบกับ "ค่า K" เดือนที่เปิดซองประกวดราคา ถ้าการเปลี่ยนแปลงของ "ค่า K" แต่ละงวดงานมีค่ามากกว่าร้อยละ 4 (หรือ 1.04) ผู้รับเหมาจึงจะสามารถนำ "ค่า K" ไปเรียกร้องขอรับเงินชดเชยได้ แต่ขณะเดียวกัน หาก "ค่า K" ของแต่ละงวดงานมีค่าน้อยกว่าร้อยละ 4 (หรือ 0.96) ผู้จ้างเหมาก็จะเรียกค่างานคืนจากผู้รับเหมาในส่วนที่ราคาวัสดุก่อสร้างลดลง โดยอาจใช้วิธีการหักเงินค่างานในงวดถัดไป หรือหักเงินจากหลักประกันสัญญาแล้วแต่กรณี
9. ถาม : การคำนวณค่า K ทำได้อย่างไร
ตอบ : คำนวณค่า K จากสูตรตามได้ระบุไว้ในสัญญา โดยใช้ตัวเลขของตัวแปร 13 ตัวแปรที่จัดทำโดยกระทรวงพาณิชย์ เป็นเกณฑ์ในการคำนวณ

1. กรณีที่มีงานก่อสร้างหลายประเภท รวมอยู่ในสัญญาเดียวกัน จะต้องแยกค่างานก่อสร้างแต่ละประเภทให้ชัดเจนตามลักษณะงานนั้น และให้สอดคล้องกับสูตรที่กำหนดไว้
2. การคำนวณหาค่า K กำหนดให้ใช้ทศนิยม 3 ตำแหน่ง ทุกขั้นตอนโดยไม่มีการปัดเศษ และกำหนดให้ทำเลขสัมพันธ์ (เปรียบเทียบ) ให้เป็นผลสำเร็จก่อน แล้วจึงนำผลลัพธ์ไปคูณกับตัวเลขคงที่หน้าเลขสัมพันธ์นั้น ( ดังตัวอย่าง )
3. ให้พิจารณาเงินเพิ่ม หรือลดราคาค่างวดงานจากราคาที่ผู้รับจ้างทำสัญญาตกลงกับผู้ว่าจ้าง เมื่อค่า K ตามสูตรสำหรับงานก่อสร้างนั้น ๆ ในเดือนที่ส่งมอบงานมีค่าเปลี่ยนแปลงไปจากค่า K ในเดือนเปิดซองประกวดราคามากกว่า 4 % ขึ้นไป โดยนำเฉพาะส่วนที่เกิน 4% มาคำนวณปรับเพิ่ม หรือลดค่างานแล้วแต่กรณี (โดยไม่คิด 4% แรกให้)
4. ในกรณีที่ผู้รับจ้างไม่สามารถทำการก่อสร้างให้แล้วเสร็จตามระยะเวลาในสัญญา โดยเป็นความผิดของผู้รับจ้าง ค่า K ตามสูตรต่าง ๆ ที่จะนำมาใช้ในการคำนวณค่างานให้ใช้ค่า K ของเดือนสุดท้ายตามอายุสัญญา หรือค่า K ของเดือนที่ส่งมอบงานจริง แล้วแต่ว่าค่า K ตัวใดจะมีค่าน้อยกว่า
5. การจ่ายเงินแต่ละงวด ให้จ่ายค่างานที่ผู้รับจ้างทำได้แต่ละงวดตามสัญญาไปก่อน ส่วนค่างานเพิ่ม หรือลดลง จะคำนวณได้ต่อเมื่อทราบดัชนีราคาวัสดุก่อสร้าง ซึ่งนำมาคำนวณหาค่า K ของเดือนที่ส่งมอบงานงวดนั้น ๆ เป็นที่แน่นอนแล้ว เมื่อคำนวณเงินเพิ่มได้แล้ว ให้ขอทำความตกลงเรื่องเงินกับสำนักงบประมาณ

 
ตัวอย่าง การคำนวณเงินชดเชยค่างานก่อสร้างตามสัญญาปรับราคาได้ (ค่า K)

• กำหนดให้ค่า K = 1
• ในกรณีได้รับเงินชดเชย ค่า K ต้องมากกว่า 1.04
• ในกรณีที่ต้องคืนเงินชดเชยค่า K ต้องน้อยกว่า 0.96

งานก่อสร้างอาคารเรียน 1 หลัง มูลค่า 2,570,000.00 บาท

• งวดที่ 1 514,000.- บาท
• งวดที่ 2 385,500.- บาท
• งวดที่ 3 385,500.- บาท
• งวดที่ 4 642,500.- บาท
• งวดที่ 5 (สุดท้าย) 642,500.- บาท

ค่าตัวแปรในเดือนเปิดซองประกวดราคา วันที่ 30 มกราคม 2533
Io = 112.2 , Co = 111.7 , Mo = 126.7 , So = 140.0
สูตรงานอาคาร
K = 0.25 + 0.15 It/Io + 0.10 Ct/Co + 0.40 Mt/Mo + 0.10 St/So
ส่งงานงวดที่ 1 วันที่ 20 กรกฎาคม 2533
ค่าตัวแปรในเดือนที่ส่งมอบงาน It = 115.8 , Ct = 117.6 , Mt = 132.7 , St = 140.8
K = 0.25 + 0.15(115.8/112.2) + 0.10(117.6/111.7) + 0.40(132.7/126.7) + 0.10(140.8/140.0)
= 0.25 + 0.15(1.032) + 0.10 (1.052) + 0.40(1.047) +0.10(1.005)
= 0.25 + 0.154 + 0.105 + 0.418 + 0.100
= 1.027
ค่า K เปลี่ยนแปลงไม่เกิน 4% ไม่ได้รับเงินชดเชย
ส่งงานงวดที่ 2 วันที่ 5 กันยายน 2533
It = 116.7 , Ct = 127.8 , Mt = 135.1 , St = 140.4
K = 0.25 + 0.15(116.7/112.2) + 0.10(127.8/111.7) + 0.40(135.1/126.7) + 0.10(140.4/140.0)
= 0.25 + 0.15(1.040) + 0.10 (1.144) + 0.40(1.066) + 0.10(1.002)
= 0.25 + 0.156 + 0.114 + 0.426 + 0.100
= 1.046
ค่า K เปลี่ยนแปลงเกิน 4% เท่ากับ 1.046 - 1.04 = 0.006
จะได้รับเงินชดเชยเพิ่ม = 0.006 X 385,500 = 2,313.- บาท
ส่งงานงวดที่ 3 วันที่ 20 ตุลาคม 2533
It = 119.0 , Ct = 167.5 , Mt = 137.2 , St = 140.9
K = 0.25 + 0.15(119.0/112.2) + 0.10(167.5/111.7) + 0.40(137.2/126.7) + 0.10(140.9/140.0)
= 0.25 + 0.15(1.060) + 0.10 (1.499) + 0.40(1.082) + 0.10(1.006)
= 0.25 + 0.159 + 0.149 + 0.432 + 0.100
= 1.090
ค่า K เปลี่ยนแปลงเกิน 4% เท่ากับ 1.090 - 1.04 = 0.050
จะได้รับเงินชดเชยเพิ่ม = 0.050 X 385,500 = 19,275.- บาท
ส่งงานงวดที่ 4 วันที่ 30 พฤศจิกายน 2533
It = 119.5 , Ct = 167.5 , Mt = 137.2 , St = 139.6
K = 0.25 + 0.15(119.5/112.2) + 0.10(167.5/111.7) + 0.40(137.2/126.7) + 0.10(139.6/140.0)
= 0.25 + 0.15(1.065) + 0.10 (1.499) + 0.40(1.082) + 0.10(0.997)
= 0.25 + 0.159 + 0.149 + 0.432 + 0.099
= 1.089
ค่า K เปลี่ยนแปลงเกิน 4% เท่ากับ 1.089 - 1.04 = 0.049
จะได้รับเงินชดเชยเพิ่ม = 0.049 X 642,500 = 31,482.50 บาท
ส่งงานงวดที่ 5 วันที่ 15 มกราคม 2534
It = 119.1 , Ct = 151.7 , Mt = 138.4 , St = 137.1
K = 0.25 + 0.15(119.1/112.2) + 0.10(151.7/111.7) + 0.40(138.4/126.7) + 0.10(137.1/140.0)
= 0.25 + 0.15(1.061) + 0.10 (1.358) + 0.40(1.092) + 0.10(0.979)
= 0.25 + 0.159 + 0.135 + 0.436 + 0.097
= 1.077
ค่า K เปลี่ยนแปลงเกิน 4% เท่ากับ 1.077 - 1.04 = 0.037
ในงวดนี้ส่งงานพร้อมครุภัณฑ์ 4 รายการ เงิน 149,600.- บาท ประกอบด้วย
1. กระดานดำ 8 ชุด 22,400.- บาท
2. โต๊ะม้านั่งครู 8 ชุด 12,000.- บาท
3. โต๊ะม้านั่งนักเรียน 320 ชุด 112,000.- บาท
4. เครื่องดับเพลิง 2 ชุด 3,200.- บาท
รวม 149,600.- บาท

ดังนั้น จะได้รับเงินชดเชย = (642,500 - 149,600) X 0.037 = 18,237.30 บาท
รวมได้รับเงินชดเชยทั้งสัญญา (5 งวด)= 2,313 + 19,275 + 31,482.50 + 18,237.30
= 71,307.80 บาทกรณีการคืนเงินค่า K
สมมุติการส่งงานในงวดที่ 5 (งวดสุดท้าย 15 มกราคม 2534 ) มีค่าดัชนีชุดต่าง ๆ ดังนี้
It = 107.9 , Ct = 110.5 , Mt = 113.2 , St = 135.2
K = 0.25 + 0.15(107.9/112.2) + 0.10(110.5 /111.7) + 0.40(113.2/126.7) + 0.10(135.2/140.0)
= 0.25 + 0.15(0.961) + 0.10 (0.989) + 0.40(0.893) + 0.10(0.965)
= 0.25 + 0.144 + 0.098 + 0.357 + 0.096
= 0.945
ค่า K เปลี่ยนแปลงต่ำกว่า 4% เท่ากับ 0.96 - 0.945 = 0.015
ในงวดนี้มีค่างานต้องเรียกคืน = (642,500 - 149,600) x 0.015 = 7,393.50 บาท
รวมได้รับเงินชดเชยทั้งสัญญา (5 งวด) = 2,313 + 19,275 + 31,482.50 - 7,393.50
= 45,676.50 บาท

10. ถาม : การต่ออายุสัญญางานก่อสร้างจากสัญญาเดิม ผู้รับเหมาจะนำ"ค่า K" มาใช้ในช่วงเวลาที่ต่อสัญญาออกไป เพื่อขอรับเงินชดเชยได้หรือไม่
ตอบ : กรณีที่ผู้รับเหมาไม่สามารถทำงานให้แล้วเสร็จตามสัญญา โดยเหตุสุดวิสัย แต่ส่วนราชการผู้ว่าจ้างอนุมัติให้มีการต่อสัญญา และสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ ผู้รับเหมาก็สามารถนำ "ค่า K" มาคำนวณเพื่อขอรับเงินชดเชยในช่วงเวลาที่ต่อสัญญาออกไปได้เช่นกัน

11. ถาม : ถ้ารัฐบาลไม่สามารถจ่ายเงินชดเชยให้ผู้รับเหมาได้ทันในปีงบประมาณที่ส่งมอบงาน แต่จะจ่ายให้ในปีงบประมาณถัดไป ผู้รับเหมาจะขอคิดดอกเบี้ยกับรัฐบาลได้หรือไม่
ตอบ : การจ่ายเงินชดเชยให้ผู้รับเหมาในกรณีที่ใช้สัญญาแบบปรับราคาได้นั้น หากรัฐบาลต้องจ่ายเงินชดเชยข้ามปีงบประมาณ ผู้รับเหมาไม่สามารถคิดดอกเบี้ยจากรัฐบาลได้ และเป็นหน้าที่ของผู้รับเหมาที่จะต้องรีบติดต่อขอรับเงินชดเชยจากสำนักงบประมาณ ภายในกำหนด 90 วัน นับตั้งแต่วันที่ส่งมอบงานงวดสุดท้าย หากพ้นกำหนดนี้ไปแล้วผู้รับเหมาไม่มีสิทธิ์ที่จะเรียกร้องเงินชดเชยค่างานก่อสร้างจากผู้จ้างเหมาได้อีกต่อไป

12. ถาม : หากมีปัญหาเกี่ยวกับการคำนวณ "ค่า K" จะสามารถสอบถามได้จากที่ใด
ตอบ : สอบถามรายละเอียดได้ที่สำนักมาตรฐานงบประมาณ สำนักงบประมาณ ถนนพระรามที่ 6 กรุงเทพฯ 10400 โทรศัพท์ 02-273-9027
​
13. ถาม : ถ้าประสงค์จะได้ดัชนีในการคำนวณหา "ค่า K" และขอทราบข้อมูลเพิ่มเติมจะติดต่อที่ใด
ตอบ : สำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบในการจัดทำดัชนีเพื่อใช้ประกอบในการคำนวณหา "ค่า K" เผยแพร่เป็นประจำทุกเดือน โดยจะเผยแพร่ไม่เกิน 2 วันทำการของเดือนถัดไป และวางจำหน่าย ณ สำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า (ห้อง 21203) อาคาร 1 ชั้น 12 สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ 44/100 ถนนนนทบุรี 1 อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี11000   ราคาฉบับละ 5 บาท
ในส่วนภูมิภาคสามารถติดต่อสอบถามหรือขอถ่ายเอกสารได้จากสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ซึ่งไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายแต่เจ้าหน้าที่ในสำนักงานจะต้องรับรองสำเนาเนื่องจากตัวแปรนี้เป็นเอกสารทางราชการที่ผู้รับเหมาจะต้องนำไปประกอบการยื่นคำร้องขอเงินชดเชยค่าการก่อสร้าง

หากต้องการทราบรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดติดต่อกลุ่มดัชนีการก่อสร้าง สำนักดัชนีเศรษฐกิจการค้า สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์ โทรศัพท์ 02-507 6719 ในวันและเวลาราชการ

​ ราชกิจจานุเบกษาประกาศ
“หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้าง พ.ศ. 2569”
ดาวน์โหลดเอกสาร
https://yotathai.link/rk69 หลัก
https://yotathai.link/rk69yt สำรอง
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 8 มิถุนายน 2569
มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2569 เป็นต้นไป
พร้อมยกเลิกหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้างฉบับเดิมที่ใช้อยู่ทั้งหมด
หลักเกณฑ์ฉบับใหม่แบ่งออกเป็น 3 เล่ม ได้แก่
งานก่อสร้างอาคาร
งานก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม
งานก่อสร้างชลประทาน
ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำราคากลาง ไม่ว่าจะเป็นคณะกรรมการกำหนดราคากลาง ผู้ออกแบบ ผู้ประมาณราคา ผู้ควบคุมงาน เจ้าหน้าที่พัสดุ ผู้บริหารหน่วยงานของรัฐ ที่ปรึกษา และผู้รับจ้าง ควรศึกษาเอกสารฉบับใหม่ให้เข้าใจ เนื่องจากเป็นหลักเกณฑ์ที่ต้องใช้ในการจัดทำราคากลางงานก่อสร้างของภาครัฐต่อไป

• ประกาศคณะกรรมการราคากลางและขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้าง 2569

• แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้าง 2569
• หลักเกณฑ์การคํานวณราคากลางงานก่อสร้างอาคาร 2569
• หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม 2569

• หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างชลประทาน 2569

ในการจ้างก่อสร้างภาครัฐ
หลายโครงการมักมีปัญหาเรื่อง “วัสดุเทียบเท่า”
https://www.yotathai.com/passadu/w-214 <ว214
https://yotathai.link/w214-mat <ร่างรายการประกอบแบบ
เช่น ในแบบระบุ “ยี่ห้อ A หรือ B หรือ C
หรือ คุณภาพดีกว่าหรือเทียบเท่า”
ต่อมาผู้รับจ้างเสนอขอใช้วัสดุยี่ห้ออื่น
ปัญหาจึงเกิดขึ้นว่า…
เทียบเท่าจริงหรือไม่
ใครมีหน้าที่พิสูจน์
ใครมีอำนาจพิจารณา
ถ้าวัสดุที่เสนอถูกกว่าราคาเดิม ต้องปรับลดค่างานหรือไม่
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักสำคัญของ ว 214 คือ
https://www.yotathai.com/passadu/w-214
ถ้าผู้รับจ้างจะเสนอใช้วัสดุยี่ห้ออื่น
นอกเหนือจากที่ระบุไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องเป็นฝ่ายพิสูจน์เองว่า
วัสดุนั้นมีคุณภาพ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” ของเดิมจริง
ไม่ใช่เพียงแค่พูดว่า
“ใช้แทนกันได้ครับ”
“ของเหมือนกันครับ”
“หน้างานใช้กันทั่วไปครับ”
แบบนี้ยังไม่พอครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
ดังนั้น ทางที่ดี
หน่วยงานของรัฐควรเขียนเงื่อนไขนี้ไว้ตั้งแต่ต้น
ใน “รายการประกอบแบบงานก่อสร้าง”
เพื่อให้เป็นเงื่อนไขของสัญญา
และใช้บังคับผู้รับจ้างได้อย่างชัดเจน
ตัวอย่างแนวทางเขียน เช่น
“กรณีผู้รับจ้างประสงค์จะเสนอใช้วัสดุหรือครุภัณฑ์ยี่ห้ออื่น
นอกเหนือจากยี่ห้อที่ระบุไว้ในแบบรูปรายการงานก่อสร้าง
ผู้รับจ้างต้องยื่นเอกสารหลักฐานทางเทคนิค
เพื่อพิสูจน์ให้เป็นที่น่าเชื่อถือและยอมรับของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุว่า
วัสดุหรือครุภัณฑ์ที่เสนอนั้นมีคุณภาพ ประสิทธิภาพ ความแข็งแรงทนทาน
และวัตถุประสงค์การใช้งานไม่ด้อยกว่ายี่ห้ออ้างอิงที่กำหนดไว้”
━━━━━━━━━━━━━━━
เอกสารที่ควรกำหนดให้ผู้รับจ้างยื่น เช่น
ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติทางเทคนิค
Catalog หรือเอกสารประกอบผลิตภัณฑ์
ใบรับรอง มอก. หรือมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
ผลทดสอบจากหน่วยงานหรือสถาบันที่น่าเชื่อถือ
เอกสารแสดงคุณภาพ ความแข็งแรง และความเหมาะสมในการใช้งาน
พูดง่าย ๆ คือ
คนที่ขอเปลี่ยนวัสดุ ต้องเป็นคนพิสูจน์
ไม่ใช่ให้คณะกรรมการตรวจรับไปเดาเอง
หรือรับรองให้โดยไม่มีหลักฐานรองรับ
━━━━━━━━━━━━━━━
ส่วนเรื่องกำหนดเวลายื่นเอกสาร
ไม่ควรกำหนดแข็งตัวแบบเดียวกันทุกโครงการ
เพราะงานเล็ก งานกลาง งานใหญ่ มีระยะเวลาสัญญาไม่เท่ากัน
แนวทางที่เหมาะสม เช่น
งานขนาดเล็ก ระยะเวลาสั้น
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7–10 วัน
งานขนาดกลาง
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15–20 วัน
งานขนาดใหญ่
อาจกำหนดยื่นล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วัน
เพื่อให้คณะกรรมการตรวจรับมีเวลาตรวจสอบ
และไม่ทำให้ขั้นตอนนี้กลายเป็นอุปสรรคต่อการก่อสร้างโดยไม่จำเป็น
━━━━━━━━━━━━━━━
อีกประเด็นที่ควรเขียนให้ชัด คือเรื่อง “ราคา”
หากคณะกรรมการตรวจรับพิจารณาแล้วเห็นว่า
วัสดุที่ผู้รับจ้างเสนอมีคุณภาพเทียบเท่าหรือดีกว่า
แต่ปรากฏว่าวัสดุนั้นมีราคาถูกกว่าราคาที่ระบุไว้ใน BOQ
หรือถูกกว่าราคากลางของทางราชการ
หน่วยงานของรัฐควรกำหนดเงื่อนไขไว้ว่า
ต้องดำเนินการปรับลดค่างานตามส่วนต่างของราคาที่ลดลงจริง
เพื่อไม่ให้รัฐจ่ายเงินเกินกว่ามูลค่าวัสดุที่นำมาใช้จริง
━━━━━━
━━━━━━
สรุปให้เข้าใจง่าย
การใช้วัสดุเทียบเท่า
ไม่ใช่เรื่องห้ามทำ
แต่ต้องทำให้ถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้
ต้องมีเงื่อนไขในรายการประกอบแบบ
ต้องให้ผู้รับจ้างเป็นฝ่ายพิสูจน์
ต้องให้คณะกรรมการตรวจรับใช้ดุลพินิจบนหลักฐานทางวิศวกรรม
ต้องมีเอกสารรองรับ
ถ้าราคาวัสดุถูกลง รัฐต้องไม่เสียประโยชน์
━━━━━━━━━━━━━━━
การเขียนรายการประกอบแบบให้ชัดตั้งแต่ต้น
จึงไม่ใช่เรื่องเล็กครับ
เพราะถ้าเขียนไว้ดี
ก็ช่วยลดข้อพิพาท
ช่วยคุ้มครองคณะกรรมการตรวจรับ
ช่วยควบคุมคุณภาพงานก่อสร้าง
และช่วยรักษาประโยชน์ของเงินแผ่นดินได้อย่างเป็นรูปธรรม
#วัสดุเทียบเท่า
#ว214
#รายการประกอบแบบงานก่อสร้าง
#จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
#งานก่อสร้างภาครัฐ
#โยธาไทย
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

ถูกตรวจสอบราคากลาง
อย่าสู้ผิดทาง ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า
“ราคากลางที่ถูกต้อง” คือเท่าไหร่
จากบทเรียนคดีปกครองเรื่องราคากลางงานก่อสร้าง
มีประเด็นสำคัญที่คนทำงานควรรู้ไว้ครับ
ถ้าถูกตรวจสอบว่า
คณะกรรมการกำหนดราคากลางทำราคากลางผิดพลาด
อย่าเพิ่งสู้แบบกว้าง ๆ ว่า
“ระบบราชการบกพร่อง”
หรือ
“หน่วยงานต้องร่วมรับผิดด้วย”
แต่ต้องตั้งหลักให้ถูกก่อนว่า
ผิดเรื่องอะไร?
เพราะตามแนวทางหนังสือกระทรวงการคลัง
ด่วนที่สุด ที่ กค 0406.2/ว 66
ลงวันที่ 25 กันยายน 2550
https://www.yotathai.com/yotanews/w-66
แนวทางความรับผิดไม่เหมือนกันทุกกรณี
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ประเด็นที่ต้องแยกให้ชัด
1. ถอดแบบผิด / คำนวณปริมาณงานผิด
ถ้าเป็นกรณี
ถอดแบบผิดพลาด
หรือ
คำนวณปริมาณงานผิดพลาด
ในขั้นตอนการกำหนดราคากลาง
กรณีนี้ตาม ว 66
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ต้องรับผิดชอบ
100%
เพราะถือว่าเป็นหน้าที่เฉพาะโดยตรง
ของคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ดังนั้น ถ้าจะสู้คดีในกรณีนี้
ต้องไม่ใช่สู้แค่ว่า “หน่วยงานก็บกพร่อง”
แต่ต้องสู้ให้ถึงแก่นว่า
ราคากลางที่ถูกต้องจริง ๆ คือเท่าไหร่
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. กรณีอื่นที่ไม่ใช่ถอดแบบหรือปริมาณงานผิด
เช่น
ราคาวัสดุก่อสร้างผิด
ค่าแรงผิด
Factor F ผิด
การตรวจสอบราคากลางผิด
การอนุมัติราคากลางผิด
การกลั่นกรองก่อนอนุมัติบกพร่อง
กรณีเหล่านี้
ไม่ใช่เรื่องที่คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ต้องรับผิดฝ่ายเดียว 100%
โดยแนวทางความรับผิด
คณะกรรมการกำหนดราคากลางรับผิด 70%
ส่วนที่เหลือเป็นความรับผิดของ
หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
ผู้อนุมัติราคากลาง
หรือผู้ที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งให้ช่วยตรวจสอบ กลั่นกรอง หรือเสนอความเห็น
ดังนั้น เวลาสู้คดี
ต้องแยกประเด็นให้ชัดว่า
ความผิดพลาดนั้นเป็นเรื่อง
ปริมาณงานผิด
หรือเป็นเรื่อง
ราคาวัสดุ ค่าแรง Factor F การตรวจสอบ หรือการอนุมัติผิด
เพราะผลเรื่องสัดส่วนความรับผิด
ต่างกันมาก
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ถ้าถูกกล่าวหาว่า “ถอดแบบผิด” ต้องสู้ด้วยอะไร?
ต้องสู้ด้วยข้อเท็จจริงทางช่างครับ
ไม่ใช่สู้ด้วยความรู้สึก
ไม่ใช่สู้ด้วยคำว่า “ผมทำดีที่สุดแล้ว”
และไม่ใช่สู้แค่ว่า “คนอื่นก็ควรรับผิดด้วย”
แต่ต้องกลับไปตรวจให้ชัดว่า
ราคากลางที่ถูกต้องควรเป็นเท่าไหร่
เพราะผู้ตรวจสอบเอง
ก็มีเวลาจำกัด
การตรวจสอบราคากลาง
ไม่ใช่ว่าตัวเลขของผู้ตรวจสอบ
จะถูกต้องครบถ้วน 100% เสมอไป
โดยเฉพาะงานก่อสร้าง
ที่ต้องถอดแบบจากรายละเอียดจำนวนมาก
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
แนวทางสู้ให้ถูกทาง
ถ้าถูกตรวจสอบว่าราคากลางสูงเกินจริง
คณะกรรมการกำหนดราคากลางควรทำสิ่งเหล่านี้
นำแบบก่อสร้างจริงมาตรวจใหม่
ถอดแบบรูปรายการใหม่ทั้งหมด
คำนวณปริมาณงานใหม่ให้ครบ
ตรวจว่ารายการที่ผู้ตรวจสอบตัดออก ตัดถูกหรือไม่
ตรวจว่ามีรายการใดที่ผู้ตรวจสอบไม่ได้ถอด แต่แบบกำหนดไว้จริงหรือไม่
เทียบราคากลางเดิม ราคาผู้ตรวจสอบ และราคาที่ถอดใหม่
ตรวจราคาวัสดุ ค่าแรง และ Factor F ให้ตรงหลักเกณฑ์
จัดทำตารางเปรียบเทียบให้ชัดเจน
ถ้าเรื่องซับซ้อน ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจซ้ำ
เพราะสุดท้าย
ความเสียหายที่แท้จริง
ต้องคิดจากตัวเลขที่ถูกต้องตามแบบจริง
ไม่ใช่รับตัวเลขของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง
โดยไม่ตรวจสอบทางวิชาช่าง
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
เวลาจำกัด ต้องโต้แย้งไว้
ในทางปฏิบัติ
คณะกรรมการกำหนดราคากลางมักมีเวลาทำงานจำกัดมาก
แต่กระบวนการตรวจสอบภายหลัง
ใช้เวลานานกว่ามาก
ดังนั้น ถ้าหน่วยงานให้เวลาน้อยเกินไป
จนกระทบต่อการตรวจแบบ
การถอดแบบ
หรือการคำนวณราคากลาง
ควรทำหนังสือโต้แย้งไว้
ไม่ใช่เพื่อหวังผลว่าเขาจะขยายเวลาให้เสมอไป
แต่เพื่อให้มีหลักฐานว่า
เราเห็นข้อจำกัด
เราได้แจ้งปัญหา
และเราไม่ได้เพิกเฉยต่อหน้าที่
ประเด็นนี้อาจใช้ประกอบการต่อสู้ได้ว่า
ไม่ได้ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง
หรืออย่างน้อย
หากเห็นว่ายังมีความผิด
หน่วยงานก็อาจมีส่วนบกพร่องในการจัดระบบงานด้วย
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ถ้าไม่มีความรู้โดยตรง ต้องแจ้งไว้
อีกเรื่องที่สำคัญ คือ
การแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ถ้างานนั้นต้องใช้ความรู้เฉพาะทาง
แต่ผู้ได้รับแต่งตั้งไม่มีความรู้โดยตรง
ควรแจ้งหน่วยงานเป็นหนังสือว่า
ควรแต่งตั้งผู้ที่มีความรู้ความสามารถเหมาะสม
เพราะถ้าไม่โต้แย้งไว้เลย
เมื่อเกิดปัญหาภายหลัง
อาจถูกมองว่า
ยอมรับหน้าที่แล้ว
และต้องรับผิดจากการปฏิบัติหน้าที่นั้น
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแนวทางตั้งหลักเมื่อถูกตรวจสอบราคากลาง
ถ้าถูกตรวจสอบเรื่องราคากลาง
ให้ตั้งหลักแบบนี้ครับ
1. แยกประเภทความผิดให้ชัด
ถ้าเป็น
ถอดแบบผิด / ปริมาณงานผิด
กรรมการกำหนดราคากลางอาจต้องรับผิด 100%
ถ้าเป็น
ราคาวัสดุ ค่าแรง Factor F การตรวจสอบ หรือการอนุมัติผิด
กรรมการกำหนดราคากลางอาจรับผิด 70%
ส่วนที่เหลือเป็นของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
หรือผู้มีหน้าที่กลั่นกรอง/อนุมัติ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. อย่ายอมรับตัวเลขผู้ตรวจสอบทันที
ต้องตรวจแบบใหม่
ถอดแบบใหม่
คำนวณใหม่
และพิสูจน์ให้ได้ว่า
ราคากลางที่ถูกต้องจริง ๆ คือเท่าไหร่
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
3. ทำคำชี้แจงด้วยเอกสารและตัวเลข
ต้องมี
แบบก่อสร้าง
รายการประกอบแบบ
ตารางปริมาณงาน
วิธีถอดแบบ
ราคาวัสดุ
ค่าแรง
Factor F
ตารางเปรียบเทียบความแตกต่าง
เพราะคดีราคากลาง
ต้องสู้ด้วยข้อเท็จจริงทางช่าง
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปสั้น ๆ
ถ้าถูกตรวจสอบราคากลาง
อย่าสู้ผิดทาง
ต้องแยกให้ชัดก่อนว่า
ผิดเรื่อง ปริมาณงาน
หรือผิดเรื่อง ราคาวัสดุ ค่าแรง Factor F หรือการอนุมัติ
ถ้าเป็นปริมาณงานผิด
ว 66 วางแนวไว้ว่า
กรรมการกำหนดราคากลางรับผิด 100%
แต่ถ้าเป็นกรณีอื่น
กรรมการกำหนดราคากลางอาจรับผิด 70%
ส่วนที่เหลือเป็นของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
หรือผู้มีหน้าที่กลั่นกรอง/อนุมัติ
และไม่ว่ากรณีใด
หัวใจของการต่อสู้คือ
ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่า ราคากลางที่ถูกต้องคือเท่าไหร่
สู้ด้วยแบบ
สู้ด้วยปริมาณงาน
สู้ด้วยตารางคำนวณ
สู้ด้วยหลักเกณฑ์
และสู้ด้วยข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้
ไม่ใช่สู้ด้วยความรู้สึกครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่ถอดแบบใหม่ คำนวณปริมาณงานผิดพลาด
ต้องรับผิดชอบ 100%
ถอดบทเรียนคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 164/2569
https://yotathai.link/saca164-2569
เรื่องนี้เป็นอุทาหรณ์สำคัญมาก
สำหรับคนทำงานราชการ
โดยเฉพาะงานก่อสร้างและงานจัดซื้อจัดจ้าง
เพราะแค่การกำหนดราคากลาง
โดยนำ “ตัวเลขเดิม”
จากตอนขออนุมัติงบประมาณมาใช้
โดยไม่ได้ถอดแบบใหม่
ไม่ได้คำนวณปริมาณงานใหม่
จากแบบแปลนก่อสร้างจริง
อาจทำให้ต้องรับผิดชอบ
ชดใช้เงินให้ทางราชการ
เป็นเงินหลักแสนบาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. จุดเริ่มต้นของคดี
คดีนี้เกิดจากโครงการก่อสร้างสะพานข้ามแม่น้ำน่าน
บ้านสามขา จังหวัดพิจิตร
ความยาวสะพาน: 139 เมตร
งบประมาณโครงการ: 9,353,000 บาท
ผู้ฟ้องคดี: นายช่างโยธาอาวุโส
หน้าที่: ประธานคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ปีที่ได้รับแต่งตั้ง: พ.ศ. 2557
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. จุดพลาดสำคัญของคดีนี้
หลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างของทางราชการ
ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2555
และหนังสือกระทรวงการคลัง ว 27
กำหนดหลักไว้ว่า
การคำนวณราคากลางงานก่อสร้าง
ต้องคำนวณตามความเป็นจริง
พูดให้เข้าใจง่าย คือ
คณะกรรมการกำหนดราคากลางต้อง
ตรวจสอบแบบ
ถอดแบบรูปรายการ
คำนวณปริมาณงานใหม่ทั้งหมด
ใช้ค่า Factor F ให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์
เพื่อให้ได้ราคากลางที่ใกล้เคียงกับราคาค่าก่อสร้างจริง
ในขณะดำเนินการจัดจ้างมากที่สุด
แต่คดีนี้…
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่ได้ถอดแบบใหม่จากแบบแปลนก่อสร้างจริง
กลับนำ
“ปริมาณวัสดุเดิม”
จากประมาณราคาเบื้องต้น
ที่ใช้ในขั้นตอนขอจัดสรรงบประมาณมาใช้
แล้วปรับเพียง
ราคาวัสดุและค่าแรงให้เป็นปัจจุบันเท่านั้น
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
3. ผลที่เกิดขึ้น
เมื่อสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินตรวจสอบ
พบว่าปริมาณงานในราคากลาง
สูงกว่าเนื้องานจริง
โดยเฉพาะรายการสำคัญ เช่น
งานเหล็กเสริมคอนกรีต
งานพื้นสะพาน
งาน คสล. ยึดสลิงและรับพื้นลาด
งานโครงสร้างสะพาน
งานสลิง งานราวสะพาน และงานถนนที่เกี่ยวข้อง
ผลคือ…
ราคากลางที่คณะกรรมการกำหนดไว้
สูงกว่าราคาที่ควรจะเป็น
และทำให้ทางราชการต้องทำสัญญาจ้าง
ในราคาสูงเกินจริง
ความเสียหายของทางราชการ
979,311.41 บาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
4. ศาลปกครองชั้นต้นวินิจฉัยอย่างไร
ศาลปกครองชั้นต้นเห็นว่า
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจริง
แต่เห็นว่า
หน่วยงานของรัฐก็มีส่วนบกพร่องด้วย
เพราะไม่ได้ตรวจสอบว่า
ราคากลางที่คณะกรรมการกำหนดขึ้น
ถูกต้องตามหลักเกณฑ์หรือไม่
ก่อนนำไปทำสัญญาจ้าง
ศาลปกครองชั้นต้น
จึงให้หักส่วนความบกพร่องของหน่วยงานออก 50%
ทำให้ผู้ฟ้องคดีต้องชดใช้เหลือ
159,314.40 บาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
5. ศาลปกครองสูงสุดวินิจฉัยอย่างไร
ศาลปกครองสูงสุดพิพากษาแก้
โดยวินิจฉัยว่า
การคำนวณราคากลาง
เป็นขั้นตอนสำคัญก่อนการทำสัญญาจ้างก่อสร้าง
เพราะราคากลางเป็นฐานสำคัญในการจัดจ้าง
ใช้ต่อรองราคากับผู้เสนอราคา
ใช้รักษาประโยชน์ของทางราชการ
และเป็นมาตรการหนึ่งในการป้องกันหรือลดโอกาสการสมยอมราคา
ราคากลางงานก่อสร้าง
จึงต้องได้มาจากการคำนวณถอดแบบรูปรายการ
ต้องรู้ต้นทุน
ต้องคำนวณราคากลางจากต้นทุน
และต้องใช้ค่า Factor F ให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์
แต่เมื่อคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่นำแบบรูปรายการมาถอดแบบใหม่
กลับใช้ปริมาณวัสดุเดิม
จากประมาณราคาเบื้องต้นตอนขอจัดสรรงบประมาณ
แล้วปรับเพียงราคาวัสดุและค่าแรงให้เป็นปัจจุบัน
ศาลปกครองสูงสุดจึงเห็นว่า
ความเสียหายที่เกิดขึ้น
เป็นผลโดยตรงจากการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่ใช่ความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงาน
หรือระบบการดำเนินงานส่วนรวม
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
6. ประเด็นสำคัญที่สุดของคดีนี้
ศาลปกครองสูงสุดเห็นว่า
กรณีนี้
ไม่ต้องหักส่วนความรับผิดของหน่วยงาน 50%
เพราะความเสียหายไม่ได้เกิดจากระบบงานส่วนรวม
แต่เกิดจากการที่คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่ตรวจสอบ
ไม่ถอดแบบรูปรายการ
ไม่คำนวณปริมาณงานใหม่ทั้งหมด
นำตัวเลขเดิมตอนของบประมาณมาใช้
ทั้งที่เป็นหน้าที่เฉพาะโดยตรงของตนเอง
และเมื่อพิจารณาตามหนังสือกระทรวงการคลัง
ด่วนที่สุด ที่ กค 0406.2/ว 66
ลงวันที่ 25 กันยายน 2550
https://www.yotathai.com/yotanews/w-66
กรณีการจัดจ้างราคาแพง
เนื่องจากคำนวณปริมาณงานผิดพลาด
ในขั้นตอนการกำหนดราคากลาง
คณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ต้องรับผิดชอบ
100%
ไม่มีการหักส่วนลด 50%
ให้หน่วยงานมาร่วมรับผิดแทน
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
7. สรุปยอดเงินที่ต้องชดใช้จริง
ความเสียหายรวมของทางราชการ
979,311.41 บาท
คณะกรรมการกำหนดราคากลางมี 3 คน
ต้องรับผิดคนละเท่า ๆ กัน
คนละ
326,437.14 บาท
ผู้ฟ้องคดีเคยชำระไว้ก่อนแล้ว
3,904.17 บาท
ยอดสุทธิที่ต้องชดใช้จริง คือ
322,533 บาท
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
8. บทเรียนสำคัญสำหรับคนทำงานราชการ
บทเรียนที่ 1
อย่านำตัวเลขตอนของบประมาณมาใช้แทนราคากลางจริง
ตัวเลขตอนของบประมาณ
เป็นเพียงตัวเลขประมาณการเบื้องต้น
ไม่ใช่ตัวเลขที่จะนำมาใช้กำหนดราคากลางจริง
โดยไม่ตรวจสอบใหม่
ราคากลางงานก่อสร้าง
ต้องอ้างอิงแบบรูปรายการ
และต้องคำนวณตามความเป็นจริงในขณะจัดจ้าง
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
บทเรียนที่ 2
คณะกรรมการกำหนดราคากลางต้องถอดแบบใหม่
หน้าที่ของคณะกรรมการกำหนดราคากลาง
ไม่ใช่การคัดลอกตัวเลขเดิม
แต่ต้อง
ตรวจสอบแบบแปลน
ถอดแบบรูปรายการ
คำนวณปริมาณงานใหม่
ตรวจสอบราคาวัสดุและค่าแรง
ใช้ค่า Factor F ให้ถูกต้อง
ตรวจทานราคากลางให้รอบคอบก่อนเสนอใช้จัดจ้าง
เพราะงานราคากลาง
เป็นงานวิชาชีพ
ไม่ใช่งานเอกสารธรรมดา
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
บทเรียนที่ 3
ความผิดเฉพาะตัว อ้างระบบบกพร่องไม่ได้เสมอไป
ถ้าความเสียหายเกิดจากการละเลยหน้าที่เฉพาะตัว
เช่น
ไม่ถอดแบบเอง
ไม่คำนวณปริมาณงานใหม่
ไม่ตรวจสอบจากแบบแปลนจริง
นำตัวเลขเดิมมาใช้
กรณีแบบนี้
ศาลอาจเห็นว่าเป็นความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง
และเมื่อเข้าเกณฑ์ ว 66
ก็อาจต้องรับผิดชอบเต็มจำนวน 100%
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
9. สรุปให้จำง่าย
ราคากลางงานก่อสร้าง
ไม่ใช่ “ตัวเลขที่หยิบมาใช้ต่อได้”
แต่ต้องเป็นตัวเลขที่ผ่านการ
ตรวจส
ถอดแบบ
คำนวณ
พิจารณาตามหลักเกณฑ์อย่างถูกต้อง
เพราะราคากลาง
ไม่ใช่แค่ตัวเลขในเอกสาร
แต่มันคือฐานของการใช้เงินแผ่นดิน
ถ้าคำนวณผิด
รัฐเสียหาย
และถ้าผิดจากการละเลยหน้าที่ของเราเอง
สุดท้ายเงินที่ต้องจ่ายคืนรัฐ
อาจเป็นเงินในกระเป๋าของเราเองครับ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ฝากถึงคนทำงานภาครัฐทุกท่าน
ทำงานราชการ
โดยเฉพาะงานก่อสร้างและงานจัดซื้อจัดจ้าง
อย่ามองข้ามรายละเอียดเล็ก ๆ
อย่าคิดว่า
“ใช้ตัวเลขเดิมไปก่อน คงไม่เป็นไร”
เพราะในทางกฎหมาย
ความไม่รอบคอบเพียงครั้งเดียว
อาจกลายเป็นความรับผิดส่วนตัวได้
ทำให้ถูกตั้งแต่ต้น
ตรวจให้ครบ
ถอดแบบให้ชัด
คำนวณให้ถูก
และเก็บหลักฐานการทำงานให้เรียบร้อย
นี่คือเกราะคุ้มกันที่ดีที่สุด
ทั้งต่อประโยชน์ของแผ่นดิน
และต่อคนทำงานเองครับ
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

Q&A จัดซื้อจัดจ้าง
ผู้ว่าจ้าง “ลืมคิดราคา” กระเบื้องมุงหลังคาใน BOQ ผู้รับจ้างเบิกเพิ่มได้หรือไม่?
คำถาม
งานก่อสร้างอาคารของภาครัฐ
ในแบบรูปมี “หลังคากระเบื้อง” แสดงไว้ชัดเจน
แต่ตอนถอด BOQ
ผู้ว่าจ้าง “ลืมคิดราคากระเบื้องมุงหลังคา”
กรณีแบบนี้ ผู้รับจ้างมีสิทธิเรียกเงินเพิ่มหรือไม่?
━━━━━━━━━━━━━━━
คำตอบ
โดยหลักแล้ว
“ผู้รับจ้างไม่มีสิทธิเรียกร้องเงินเพิ่ม”
เพราะตามแบบสัญญาจ้างก่อสร้างมาตรฐานของภาครัฐ ถือว่า ผู้รับจ้างมีหน้าที่ตรวจสอบแบบและเอกสารทั้งหมดก่อนเสนอราคาอยู่แล้ว
━━━━━━━━━━━━━━━
yotathai.link/w-1052 < สัญญาจ้างก่อสร้าง
1. สัญญา ข้อ 2
“เอกสารอันเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา”
หากเอกสารในสัญญาขัดแย้งกันเอง เช่น
แบบรูปมีหลังคากระเบื้อง
แต่ BOQ ลืมถอดราคา
สัญญากำหนดว่า
ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้าง
และที่สำคัญคือ
ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าจ้าง
ไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหาย
ไม่มีสิทธิเรียกค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
━━━━━━━━━━━━━━━
2. สัญญา ข้อ 14
“แบบรูปและรายการละเอียดคลาดเคลื่อน”
ข้อนี้สำคัญมาก เพราะถือเป็น “ข้อตัดสิทธิ”
สัญญากำหนดไว้ชัดว่า
ผู้รับจ้างรับรองว่า
ได้ตรวจสอบและทำความเข้าใจแบบรูปและรายการละเอียดโดยถี่ถ้วนแล้ว
ดังนั้น หากแบบกับ BOQ มีความคลาดเคลื่อน
ผู้รับจ้างยังคงต้องทำงานให้เสร็จสมบูรณ์ตามแบบ
และ
จะเรียกเงินเพิ่มไม่ได้
จะเรียกค่าเสียหายไม่ได้
จะขอขยายสัญญาไม่ได้
━━━━━━━━━━━━━━━
3. สัญญา ข้อ 16
“งานพิเศษและการแก้ไขงาน”
หลายคนพยายามอ้างว่า
กรณีนี้เป็น “งานเพิ่ม”
แต่ในทางสัญญา
ไม่ถือเป็นงานเพิ่ม
เพราะ “งานพิเศษ” ตามข้อ 16
ต้องเป็นงานที่
“ไม่เคยปรากฏอยู่ในเอกสารสัญญาเลย”
แต่กรณีกระเบื้องมุงหลังคา
มีอยู่ในแบบรูปแล้ว
จึงถือว่าเป็นงานเดิมตามสัญญา
ไม่ใช่งานใหม่ที่สั่งเพิ่มภายหลัง
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแบบชัด ๆ
ถ้าแบบรูปแสดงงานไว้แล้ว
แม้ BOQ จะลืมคิดราคา
ผู้รับจ้างก็ยังมีหน้าที่ต้องทำงานนั้นให้เสร็จสมบูรณ์ตามสัญญา
และโดยหลักแล้ว
ไม่มีสิทธิเรียกเงินเพิ่มจากภาครัฐ
━━━━━━━━━━━━━━━
ข้อคิดสำคัญสำหรับผู้รับจ้าง
ก่อนเสนอราคา ต้องตรวจสอบให้ครบทุกส่วน
แบบรูป (Drawing)
BOQ
รายการประกอบแบบ
เงื่อนไขสัญญา
อย่าดูเฉพาะ BOQ อย่างเดียว
เพราะเมื่อเซ็นสัญญาแล้ว
ภาระในการทำงานให้ครบถ้วนสมบูรณ์ตามแบบ จะตกเป็นของผู้รับจ้างทันทีครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

[แชร์เคสหน้างานจริง] เมื่อแบบก่อสร้างขัดแย้ง... คณะกรรมการฯ ต้องรอให้ผู้รับจ้างร้องขอก่อน ถึงจะแก้แบบได้จริงหรือ? แล้ว ผอ.กองคลัง มีสิทธิตีคืนเรื่องหรือไม่?
วันนี้ทีมงานมีประเด็นข้อหารือที่น่าสนใจ และพบเจอได้บ่อยในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้างภาครัฐ ขอหยิบยกมาวิเคราะห์เพื่อเป็นเกราะป้องกัน และเป็นแนวทางปฏิบัติให้พี่ ๆ น้อง ๆ คนทำงานครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
คำถามจากคนทำงาน
“ช่างคุมงานตรวจพบข้อขัดแย้งของแบบรูปรายการ จึงรายงานคณะกรรมการตรวจรับฯ กรรมการฯ ตรวจสอบแล้วทำเรื่องเสนอหัวหน้าหน่วยงานเพื่อแก้ไขสัญญา
แต่ ผอ.กองคลัง (คนใหม่) ตีเอกสารกลับ ไม่ยอมให้ผ่าน โดยบอกว่า
‘แก้ไม่ได้ ต้องมีหนังสือแจ้งปัญหาอุปสรรคจากผู้รับจ้างมาก่อน กรรมการจึงจะเสนอแก้ได้’
‘ตอนประชุมกรรมการต้องมีผู้รับจ้างอยู่ด้วย’
ตอนนี้กรรมการฯ เลยคุยกันว่าจะทำบันทึกเสนอนายกฯ สั่งหยุดงานไว้ก่อนจนกว่าจะแก้สัญญาเสร็จ... แบบนี้กรรมการทำถูกต้องไหมครับ?”
━━━━━━━━━━━━━━━
บทวิเคราะห์จากทีมที่ปรึกษาจัดซื้อจัดจ้าง
ความเห็นของ ผอ.กองคลัง ที่ระบุว่า “ต้องรอให้ผู้รับจ้างร้องขอก่อน” หรือ “ต้องให้ผู้รับจ้างเข้าร่วมประชุมด้วย” นั้น
คลาดเคลื่อนจากระเบียบและข้อกฎหมายอย่างสิ้นเชิง
เพราะกฎหมายและแบบสัญญาจ้างก่อสร้างภาครัฐ ได้มอบ “อำนาจและหน้าที่เชิงรุก” ให้แก่ฝ่ายรัฐในการควบคุมทิศทางงานก่อสร้าง เพื่อป้องกันความเสียหายต่อราชการ ไม่ใช่รอตั้งรับจากคำร้องของผู้รับจ้างครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
1. อำนาจเชิงรุกของผู้ควบคุมงาน และคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ระเบียบกระทรวงการคลังฯ ข้อ 178 (2)
กำหนดชัดเจนว่า หากผู้ควบคุมงานพบว่า
แบบรูปรายการขัดกัน
แบบคลาดเคลื่อน
หรือหากทำต่อไปแล้วอาจไม่มั่นคงแข็งแรง
ผู้ควบคุมงานมีหน้าที่
“สั่งพักงาน” เฉพาะส่วนนั้นไว้ก่อนทันที
แล้วรีบรายงานคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ไม่ต้องรอให้ผู้รับจ้างร้องขอ
ไม่ต้องรอให้ผู้รับจ้างทำหนังสือก่อน
เพราะนี่คือ “หน้าที่โดยตรง” ของผู้ควบคุมงานตามระเบียบ
━━━━━━━━━━━━━━━
สัญญาจ้างก่อสร้าง ข้อ 14
กำหนดไว้ชัดว่า หากแบบรูปหรือรายการก่อสร้างคลาดเคลื่อนหรือขัดแย้งกัน
“ผู้รับจ้างตกลงที่จะปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้าง คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ หรือผู้ควบคุมงาน”
แปลเป็นภาษาคนทำงานง่าย ๆ คือ
สัญญากำหนดให้ “ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามคำสั่งของฝ่ายรัฐ”
ไม่ใช่ให้ “ฝ่ายรัฐต้องรอฟังคำร้องจากผู้รับจ้าง”
━━━━━━━━━━━━━━━
2. การใช้ดุลยพินิจของคณะกรรมการฯ
“เรื่องเล็ก” กับ “เรื่องใหญ่” อำนาจไม่เหมือนกัน
เมื่อพบปัญหาแบบขัดแย้ง คณะกรรมการตรวจรับฯ ต้องวิเคราะห์ก่อนว่าเป็น
เรื่องเล็กน้อย
หรือ
เรื่องสาระสำคัญ
เพราะอำนาจดำเนินการแตกต่างกันโดยสิ้นเชิง
━━━━━━━━━━━━━━━
กรณีเป็นเรื่องเล็กน้อย (Minor Issue)
หากเป็นเพียง
ความผิดพลาดตกหล่นเล็กน้อย
ไม่กระทบโครงสร้างหลัก
ไม่กระทบวงเงิน
ไม่กระทบระยะเวลา
ไม่เปลี่ยนสาระสำคัญของสัญญา
ระเบียบฯ ข้อ 176 (4)
ให้อำนาจคณะกรรมการตรวจรับฯ
“สั่งเปลี่ยนแปลงแก้ไขเพิ่มเติม หรือตัดทอนงานจ้างได้”
เพื่อให้งานเป็นไปตามหลักวิชาช่าง และเจตนารมณ์เดิมของสัญญา
━━━━━━━━━━━━━━━
ตัวอย่างให้เห็นภาพ
แบบก่อสร้างส่วนใหญ่ระบุให้ใช้เหล็กข้ออ้อย DB20 ถูกต้องทั้งหมด
แต่มีบางจุด “พิมพ์ผิด” เป็น RB20
ทั้งที่ในทางวิชาการและในท้องตลาดจริง
ไม่มีเหล็ก RB ขนาด 20 มม.
กรณีเช่นนี้ถือเป็น
ความคลาดเคลื่อนเล็กน้อย
ขัดหลักวิชาช่าง
ไม่เปลี่ยนสาระสำคัญของงาน
คณะกรรมการตรวจรับฯ จึงสามารถใช้อำนาจตามข้อ 176 (4)
สั่งแก้ไขให้ใช้ DB20 ให้ถูกต้องตามบริบทของแบบและหลักวิชาช่างได้ทันที
โดยไม่จำเป็นต้องแก้ไขสัญญา
━━━━━━━━━━━━━━━
กรณีเป็นเรื่องใหญ่หรือสาระสำคัญ (Major Issue)
หากข้อขัดแย้งนั้น
กระทบโครงสร้างหลัก
กระทบรูปแบบรายการสาระสำคัญ
ทำให้วงเงินเพิ่มหรือลด
กระทบระยะเวลาสัญญา
หรือจำเป็นต้องออกแบบคำนวณใหม่
กรณีนี้คณะกรรมการตรวจรับฯ
ไม่มีอำนาจไปนั่งเทียนออกแบบแก้ไขเอง
เพราะกรรมการตรวจรับฯ มีหน้าที่ “บริหารสัญญา”
ไม่ใช่ “ผู้ออกแบบ”
และหากไปแก้แบบเอง อาจกระทบต่ออำนาจตามกฎหมายวิชาชีพวิศวกรรมได้
━━━━━━━━━━━━━━━
หน้าที่ที่ถูกต้องของคณะกรรมการฯ คือ
ประชุมวิเคราะห์ปัญหา
สรุปข้อขัดแย้งทางวิศวกรรม
รายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
เพื่อให้ผู้มีอำนาจ
สั่งการให้ “ผู้ออกแบบ”
หรือ
ผู้มีอำนาจประกอบวิชาชีพที่ได้รับมอบหมาย
ดำเนินการแก้ไขแบบรูปรายการให้ถูกต้องตามหลักวิศวกรรม
เมื่อแก้ไขแบบเรียบร้อยแล้ว
จึงเข้าสู่กระบวนการ
“แก้ไขสัญญา” ตาม พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ มาตรา 97
━━━━━━━━━━━━━━━
3. ผอ.กองคลัง มีสิทธิตีคืนเรื่องหรือไม่?
ไม่มีอำนาจยับยั้งการเสนอเรื่องต่อผู้มีอำนาจครับ
เพราะอำนาจอนุมัติแก้ไขสัญญา เป็นของ
“หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ”
เช่น
นายกเทศมนตรี
นายก อบต.
ผู้ว่าราชการจังหวัด
อธิบดี
หัวหน้าส่วนราชการ
หาก ผอ.กองคลัง หรือหัวหน้าเจ้าหน้าที่ มีความเห็นแย้ง
หน้าที่ที่ถูกต้องคือ
ทำบันทึกความเห็นแย้งแนบเสนอขึ้นไปพร้อมเรื่อง
เพื่อให้ผู้มีอำนาจเป็นผู้วินิจฉัย
ไม่ใช่ดึงเรื่องไว้เอง หรือตีคืนจนเรื่องไม่ถึงผู้บริหาร
เพราะอาจเข้าลักษณะเป็นการก้าวล่วงอำนาจของผู้มีอำนาจพิจารณาได้
━━━━━━━━━━━━━━━
STEP-BY-STEP แนวทางปฏิบัติที่ปลอดภัยและรัดกุมที่สุด
ผู้ควบคุมงาน
สั่ง “พักงานเฉพาะส่วนที่แบบขัดแย้ง” ทันที
และบันทึกลงรายงานประจำวัน
อ้างระเบียบฯ ข้อ 178 (2) และ (3)
เพื่อใช้เป็นหลักฐานประกอบการ
ขยายเวลา
งดหรือลดค่าปรับ
ในภายหลัง
เพราะปัญหาเกิดจากแบบของรัฐ ไม่ใช่ความผิดของผู้รับจ้าง
━━━━━━━━━━━━━━━
คณะกรรมการตรวจรับฯ
จัดประชุมภายใน
ไม่จำเป็นต้องเชิญผู้รับจ้างเข้าร่วมประชุม
เพื่อวิเคราะห์และสรุปข้อขัดแย้งทางวิศวกรรม
หากกระทบโครงสร้าง
ควรมีวิศวกรลงนามรับรองความเห็นประกอบด้วย
━━━━━━━━━━━━━━━
ทำบันทึก “เสนอตรงถึงนายกฯ” (ผ่านปลัด)
โดยระบุให้ชัดเจนว่า
แบบขัดแย้งตรงไหน
กระทบอะไร
เหตุใดจึงต้องพักงาน
เสนอให้ผู้ออกแบบหรือผู้มีอำนาจวิชาชีพแก้ไขแบบ
และเสนอขอแก้ไขสัญญาตามมาตรา 97
หากก่อนหน้านี้เคยส่งเรื่องแล้วถูกดึงเรื่องหรือถูกตีคืน
ให้ระบุข้อเท็จจริงไว้ในบันทึกด้วย
เพื่อให้ผู้บริหารใช้ดุลยพินิจสั่งการต่อไป
━━━━━━━━━━━━━━━
เมื่อแก้ไขแบบเรียบร้อยแล้ว
ฝ่ายพัสดุจึงดำเนินการ
จัดทำบันทึกแก้ไขสัญญา
และเรียกผู้รับจ้างมาลงนาม
จากนั้นจึงดำเนินงานก่อสร้างต่อไป
━━━━━━━━━━━━━━━
บทสรุป
คนทำงานหน้างาน
ทั้งผู้ควบคุมงานและคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
ต้องเข้าใจ “ขอบเขตอำนาจหน้าที่” ของตนเองให้ชัด
เรื่องเล็กน้อย → กรรมการมีอำนาจสั่งแก้ได้ตามข้อ 176 (4)
เรื่องสาระสำคัญ → ต้องให้ผู้ออกแบบหรือผู้มีอำนาจวิชาชีพเป็นผู้แก้ไข และเสนอผู้บริหารอนุมัติแก้ไขสัญญา
สิ่งสำคัญที่สุดคือ
“บันทึกข้อความทางราชการ”
เพราะนี่คือเกราะป้องกันตัวที่ดีที่สุดของคนทำงาน
ทำหน้าที่ให้ครบตามระเบียบ
บันทึกข้อเท็จจริงให้ครบ
เสนอความเห็นทางวิศวกรรมอย่างตรงไปตรงมา
หากมีใครขัดขวาง
ให้เสนอเรื่องไปยังผู้มีอำนาจสูงสุดของหน่วยงานเป็นผู้ชี้ขาด
เพราะอำนาจบริหารสัญญาและอนุมัติแก้ไขสัญญา
เป็นของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
ไม่ใช่ของกองคลังครับ
เป็นกำลังใจให้คนทำงานพัสดุและช่างคุมงานทุกท่านครับ
#ที่ปรึกษาจัดซื้อจัดจ้าง
#งานจ้างก่อสร้าง
#คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ
#ผู้ควบคุมงาน
#แก้ไขสัญญา
#ไขข้อข้องใจจัดซื้อจัดจ้าง
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

ด่วน! สรุป “ระเบียบเบิกจ่ายค่าอบรมท้องถิ่น” ฉบับใหม่ ปี 2569 (ฉบับเข้าใจง่าย)
https://yotathai.link/LA-Training-69
เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม 2569 เป็นต้นไป
ใครทำงาน อบจ. เทศบาล อบต. ไม่ว่าจะอยู่กองคลัง กองช่าง สำนักปลัด หรือเป็นคนที่ถูกส่งไปอบรมบ่อย ๆ มามุงทางนี้ครับ
กฎหมายตัวใหม่ออกมาแล้ว
ผมลองสรุปภาษากฎหมายยาก ๆ ให้กลายเป็นภาษาคนทำงาน อ่านง่าย เข้าใจง่าย และเอาไปใช้จริงได้ครับ
@
แบ่งเป็น 2 กรณีง่าย ๆ คือ
“ฝั่งคนจัดงาน”
“ฝั่งคนไปร่วมงาน”
มาดูกันครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
แต่ก่อนอื่น… ต้องรู้ก่อนว่างานอบรมเราอยู่ “เลเวล” ไหน?
กฎหมายจะแบ่งเรตการเบิกจ่าย ตาม “คนส่วนใหญ่” ในห้องอบรมครับ
กลุ่ม ก. (ระดับสูง)
คนในห้องเกินกึ่งหนึ่ง เป็นระดับเชี่ยวชาญ อำนวยการระดับสูง หรือบริหารระดับสูง
กลุ่ม ข. (ระดับทั่วไป)
คนในห้องเกินกึ่งหนึ่ง เป็นระดับปฏิบัติงาน ชำนาญงาน ชำนาญการ หรืออำนวยการระดับต้น–กลาง
งานอบรมส่วนใหญ่ของท้องถิ่น จะอยู่กลุ่มนี้ครับ
กลุ่มบุคคลภายนอก
คือจัดอบรมให้ประชาชน หรือบุคคลที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นเกินกึ่งหนึ่ง
━━━━━━━━━━━━━━━
PART 1 : ถ้าหน่วยงานเราเป็น “ผู้จัดงาน”
1. ค่าสมนาคุณวิทยากร (ต่อชั่วโมง)
1 ชั่วโมง ต้องบรรยายไม่น้อยกว่า 50 นาที
กลุ่ม ก.
วิทยากรภาครัฐ ไม่เกิน 800 บาท
วิทยากรเอกชน ไม่เกิน 1,600 บาท
กลุ่ม ข. และบุคคลภายนอก
วิทยากรภาครัฐ ไม่เกิน 600 บาท
วิทยากรเอกชน ไม่เกิน 1,200 บาท
━━━━━━━━━━━━━━━
2. ค่าอาหาร + ค่าอาหารว่าง
ถ้าจัดในสถานที่ราชการ
กลุ่ม ข. / บุคคลภายนอก
ค่าอาหารไม่เกิน 750 บาท/คน/วัน
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม
ไม่เกิน 35 บาท/คน/มื้อ
ถ้าจัดโรงแรมหรือสถานที่เอกชน
กลุ่ม ข. / บุคคลภายนอก
ค่าอาหารไม่เกิน 1,200 บาท/คน/วัน
ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม
ไม่เกิน 50 บาท/คน/มื้อ
ส่วนกลุ่ม ก. จะมีอัตราสูงกว่านี้ตามระเบียบ
━━━━━━━━━━━━━━━
3. ค่าเช่าที่พัก
จุดสำคัญของระเบียบใหม่
กลุ่ม ข. และบุคคลภายนอก
หลักทั่วไปต้อง “พักห้องคู่”
เบิกค่าที่พักห้องคู่ได้ไม่เกิน 1,000 บาท/คน/วัน
หากจำเป็นต้องพักเดี่ยว
ต้องมีเหตุผลความจำเป็นหรือไม่เหมาะสม และได้รับอนุมัติจากผู้มีอำนาจครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
4. ค่าวัสดุ / ของแจก / ของที่ระลึก
กระเป๋าหรือวัสดุสำหรับผู้เข้ารับการอบรม
เบิกได้ตามความจำเป็น แต่ไม่เกินใบละ 300 บาท
ของที่ระลึกในการดูงาน
ไม่เกิน 1,500 บาท/แห่ง
━━━━━━━━━━━━━━━
PART 2 : ถ้าเรา “ถูกส่งไปอบรม”
1. ค่าลงทะเบียน
จุดสำคัญที่ต้องจำ
ถ้าวันนั้นมีการอบรม “เกิน 3 ชั่วโมงครึ่ง”
สามารถเบิกค่าลงทะเบียนได้เต็มจำนวน
แต่ถ้าอบรม “ไม่ถึง 3 ชั่วโมงครึ่ง”
เบิกได้เพียงครึ่งเดียว (50%)
และถ้าค่าลงทะเบียนรวมค่าอาหารหรือค่าที่พักไว้แล้ว
จะนำค่าใช้จ่ายส่วนเดียวกันมาเบิกซ้ำอีกไม่ได้ครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
2. การหักเบี้ยเลี้ยง
จุดนี้โดนทักกันบ่อยมาก
ถ้างานอบรม “มีอาหารเลี้ยง”
ไม่ว่าจะเป็นมื้อกลางวันหรือเย็น
ต้องหักเบี้ยเลี้ยงออก “1 ใน 3 ต่อ 1 มื้อ”
ตัวอย่าง
สมมติมีสิท
ด้เบี้ยเลี้ยงวันละ 240 บาท
ถ้างานเลี้ยงอาหาร 1 มื้อ
ต้องหัก 80 บาท
จะเหลือรับจริง 160 บาท
เพื่อป้องกันการเบิกซ้ำซ้อนครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปสั้น ๆ
ระเบียบใหม่ปี 2569
มีทั้งการ “ปรับอัตรา” ให้เหมาะกับปัจจุบัน และ “เพิ่มความเข้มงวด” เรื่องการใช้จ่ายงบประมาณมากขึ้น
โดยเฉพาะเรื่อง
การพักห้องคู่
การหักเบี้ยเลี้ยง
การเบิกซ้ำซ้อน
ใครทำงานด้านการเงิน พัสดุ กองคลัง หรือถูกส่งไปอบรมบ่อย ๆ แนะนำให้ศึกษาไว้ครับ
#ข้าราชการท้องถิ่น #ระเบียบมหาดไทย #ฝึกอบรมท้องถิ่น2569 #อบจ #เทศบาล #อบต #การเงินท้องถิ่น #Yotathai #ความรู้คนทำงาน #แชร์เก็บไว้เลย
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

คู่มือเบิกจ่ายฉบับย่อ:
อัตราค่าตอบแทน “ผู้ควบคุมงาน”
สรุปจบ เข้าใจง่าย ตามแนวทาง ว.85
━━━━━━━━━━━━━━━
ทำไมผู้ควบคุมงานถึงได้เงินเป็น “ต่อวัน/ต่องาน”?
กรรมการชุดอื่น
เช่น ชุดทำแบบ ชุดราคากลาง หรือกรรมการตรวจรับ
ทำงานลักษณะ “คณะบุคคล”
วิธีจ่าย: ได้รับเป็น “ต่อครั้งที่มาประชุม”
แต่…
ผู้ควบคุมงาน
ต้องพาร่างกายออกไปตากแดดตากลมที่หน้างานจริง
วิธีจ่าย: ว85 กำหนดให้เป็น “ต่อวัน/ต่องาน”
━━━━━━━━━━━━━━━
เช็คเรทราคา ว.85 (เบิกได้สูงสุดเท่าไหร่?)
กรณีมีหลายคน
หัวหน้าผู้ควบคุมงาน
ไม่เกิน 350 บาท / วัน / งาน
ผู้ควบคุมงาน
ไม่เกิน 300 บาท / วัน / งาน
กรณีมีคนเดียว
ควรใช้เรท
“ไม่เกิน 300 บาท”
(ทำงานคนเดียว
ไม่ควรตั้งตัวเองเป็นหัวหน้าเพื่อรับ 350 บาท)
━━━━━━━━━━━━━━━
ศิลปะในการลดค่าตอบแทน
“ลดได้…แต่ต้องเหลือวิญญาณ”
คำว่า “ไม่เกิน”
แปลว่า หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
สามารถลดค่าตอบแทนได้ตามความจำเป็นและเหมาะสม
แต่…
การลดเงิน
ควรเป็นการ “สร้างกำลังใจ”
ไม่ใช่ “ทำลายกำลังใจ”
เพราะเจตนาของกฎหมาย
ต้องการสร้างขวัญกำลังใจของคนทำงาน
เพื่อประสิทธิภาพและคุณภาพของงานก่อสร้าง
━━━━━━━━━━━━━━━
ข้อถกเถียงยอดฮิต
“มีหน้าที่คุมงานอยู่แล้ว เบิกได้ไหม?”
บางหน่วยงานมองว่า
“ตำแหน่งช่างโยธาก็มีหน้าที่คุมงานอยู่แล้ว
จะมาเบิกค่าตอบแทนซ้ำซ้อนทำไม?”
ความจริงตามกฎหมาย: เบิกได้ 100%
หากถูก “ออกคำสั่งแต่งตั้ง”
ให้เป็นผู้ควบคุมงานประจำตามระเบียบข้อ 177
ท่านย่อมมีสิทธิได้รับค่าตอบแทนตาม ว.85 เสมอ
━━━━━━━━━━━━━━━
ปัญหาแยกร่าง:
1 วัน คุม 3 โครงการ เบิกยังไง?
กฎหมายระบุชัดเจนว่า
จ่ายเป็น “ต่องาน”
ไปไซต์งาน A = ได้ 1 สิทธิ์
ไปไซต์งาน B = ได้ 1 สิทธิ์
ไปไซต์งาน C = ได้ 1 สิทธิ์
สรุป: ไป 3 งาน ได้ 3 เด้ง!
(สมมติเรท 300 บาท
อาจเบิกได้ 900 บาท)
เงื่อนไขสำคัญ
ต้องออกไปดูหน้างานจริงทั้ง 3 งานเท่านั้น
━━━━━━━━━━━━━━━
ระวัง! กับดักเรื่อง “เวลา”
(ห้ามแยกร่าง)
หนังสือข้อหารือระบุว่า
“ต้องไม่อยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน”
09.00 - 10.00 น.
ตรวจโครงการ A
10.30 - 11.30 น.
ตรวจโครงการ B
แบบนี้ถูกต้อง
ห้ามเขียนเวลาทับซ้อนกันเด็ดขาด
คำแนะนำ:
ควรลงช่วงเวลาในรายงานประจำวันให้ชัดเจน
ว่าไปตรวจแต่ละที่ตอนกี่โมง
━━━━━━━━━━━━━━━
ข้อควรระวัง
หากรู้ว่าผู้รับเหมาไม่เข้าหน้างาน
แต่ยังดันทุรังออกไปเพื่อหวังเบิก 300 บาท
โดยไม่มีผลความจำเป็น
แบบนี้เริ่มเสี่ยงเรื่องทุจริตแล้วครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

“กฎหมาย” กับ “กฎ” ต่างกันอย่างไร?
หลายคนอาจเคยได้ยิน 2 คำนี้บ่อยมาก
แต่จริง ๆ แล้ว “กฎหมาย” กับ “กฎ” ไม่เหมือนกันนะครับ
วันนี้สรุปแบบย่อยง่าย เข้าใจได้แม้ไม่ได้เรียนนิติศาสตร์
1. “กฎหมาย” = กฎหมายแม่บท
คือ กฎเกณฑ์หลักของประเทศ
ใช้กำหนดโครงสร้าง หลักการ และนโยบายสำคัญของรัฐ
ใครเป็นคนออก?
ฝ่ายนิติบัญญัติ หรือ “รัฐสภา”
สถานะ
เป็นกฎหมายหลัก มีศักดิ์สูงกว่า “กฎ”
ตัวอย่าง
• รัฐธรรมนูญ
• พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (พ.ร.ป.)
• พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.)
• พระราชกำหนด (พ.ร.ก.)
2. “กฎ” = กฎหมายลำดับรอง
คือ กฎเกณฑ์ที่ฝ่ายบริหารออกมา
เพื่อกำหนด “รายละเอียดวิธีปฏิบัติ” ให้เป็นไปตามกฎหมายแม่บท
ใครเป็นคนออก?
รัฐมนตรี หน่วยงานรัฐ หรือฝ่ายบริหาร
สถานะ
เป็นกฎหมายลำดับรอง
ต้องไม่ขัดกับกฎหมายแม่บท
จุดสำคัญ
“กฎ” มีผลใช้บังคับเป็นการทั่วไป
ไม่ได้เจาะจงไปที่บุคคลใดบุคคลหนึ่ง
ตัวอย่าง
• พระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.)
• กฎกระทรวง
• ระเบียบ / ข้อบังคับ
• ประกาศของหน่วยงานรัฐ
• เทศบัญญัติ / ข้อบัญญัติท้องถิ่น
สรุปแบบจำง่าย
กฎหมาย
= รัฐสภาออก
= เป็นกฎหมายหลัก
= วางกรอบและหลักการใหญ่
กฎ
= ฝ่ายบริหารออก
= เป็นรายละเอียดวิธีปฏิบัติ
= ห้ามขัดกับกฎหมายหลัก
จุดสังเกตสำคัญ
ถ้าเป็นคำสั่งที่ “เจาะจงตัวบุคคล” เช่น
• สั่งลงโทษวินัยนาย ก.
• สั่งเพิกถอนใบอนุญาตบริษัท ข.
• สั่งรื้อถอนอาคารของนาย ค.
แบบนี้จะไม่เรียกว่า “กฎ”
แต่เรียกว่า “คำสั่งทางปกครอง” ครับ
หวังว่าโพสต์นี้จะช่วยให้หลายคนแยกคำว่า
“กฎหมาย” กับ “กฎ” ได้ชัดเจนขึ้นนะครับ
#ความรู้กฎหมาย #กฎหมายมหาชน #กฎหมายปกครอง #กฎหมายกับกฎ #นิติศาสตร์ #สาระน่ารู้
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K

วิธีคิด “ค่า K” กรณีผู้รับจ้างได้สิทธิขยายเวลา (ว 242) แต่ยังคงส่งงานล่าช้า… ต้องคำนวณอย่างไร?
หลายคนอาจเคยเจอปัญหานี้ในงานก่อสร้างภาครัฐครับ
เมื่อผู้รับจ้างได้รับสิทธิ “ขยายเวลา” ตามหนังสือ ว 242 แล้ว
แต่สุดท้ายก็ยังส่งงานไม่ทัน “กำหนดใหม่” อีก
https://www.yotathai.com/passadu/w242 <ว242
https://www.yotathai.com/yotanews/k <ความรู้ค่า k
คำถามสำคัญคือ…
แล้วจะคิด “ค่า K” จากเดือนไหน?
ใช้เดือนส่งจริงเลยหรือไม่?
หรือยึดเดือนหมดสัญญาที่ขยายแล้ว?
วันนี้ขอยกตัวอย่างให้เข้าใจง่ายแบบใช้ได้จริงครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
ตัวอย่างสถานการณ์
เดือนเสนอราคา (เดือนฐาน) = มกราคม
กำหนดแล้วเสร็จเดิม = มีนาคม
ขยายเวลาตาม ว 242 สำเร็จ = ถึงเดือนเมษายน
ผู้รับจ้างส่งงานจริง = เดือนพฤษภาคม
แปลว่า ผู้รับจ้าง “ส่งล่าช้า” จากอายุสัญญาใหม่อีก 1 เดือน
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักการสำคัญ
เมื่อผู้รับจ้างส่งงานล่าช้าด้วยความผิดของตนเอง
รัฐต้องไม่เสียประโยชน์จากดัชนีราคาที่เพิ่มขึ้นระหว่างช่วงเวลาที่ล่าช้า
ดังนั้น การคำนวณค่า K จึงต้องใช้หลักว่า
“เปรียบเทียบค่า K แล้วเลือกตัวที่น้อยกว่า”
━━━━━━━━━━━━━━━
วิธีคิดแบบทีละขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 เปรียบเทียบ 2 เดือนนี้
ให้นำค่า K ของ
เดือนครบกำหนดตามสัญญาใหม่
= “เมษายน”
เปรียบเทียบกับ
เดือนส่งมอบงานจริง
= “พฤษภาคม”
━━━━━━━━━━━━━━━
ขั้นตอนที่ 2 คำนวณค่า K ทั้งสองเดือน
ใช้ “เดือนมกราคม” เป็นเดือนฐานเหมือนเดิม
แล้วคำนวณค่า K ของ
เมษายน
พฤษภาคม
ตามสูตรปกติของงานก่อสร้างนั้น
━━━━━━━━━━━━━━━
ขั้นตอนที่ 3 เลือก “ค่า K ที่น้อยกว่า”
นี่คือหัวใจสำคัญที่สุด
ตัวอย่างเช่น
ถ้า K เมษายน = 1.052
K พฤษภาคม = 1.067
ต้องใช้ 1.052
แต่ถ้า
K เมษายน = 1.060
K พฤษภาคม = 1.041
ต้องใช้ 1.041
เพราะผู้รับจ้างไม่ควรได้รับประโยชน์จากราคาวัสดุที่เพิ่มขึ้นในช่วงเวลาที่ตนส่งงานล่าช้า
━━━━━━━━━━━━━━━
ขั้นตอนที่ 4 ตรวจเกณฑ์ ±4%
เมื่อได้ค่า K ที่ “น้อยกว่า” แล้ว
จึงค่อยนำไปตรวจเกณฑ์ปกติอีกครั้ง
หากค่า K อยู่ระหว่าง
0.960 – 1.040
ถือว่าเปลี่ยนแปลงไม่เกิน 4%
ไม่ต้องจ่ายเพิ่ม
ไม่ต้องเรียกคืน
แต่ถ้าเกินช่วงดังกล่าว
จึงนำส่วนที่เกินมาคำนวณตามหลักเกณฑ์ต่อไป
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปแบบจำง่าย
ได้ขยายเวลาถึงเดือนไหน
→ ให้ถือเดือนนั้นเป็น “เดือนสิ้นสุดสัญญา”
ถ้าส่งงานเลยกำหนดใหม่
→ ให้คำนวณค่า K ของ
“เดือนครบกำหนดใหม่”
เทียบกับ
“เดือนส่งงานจริง”
แล้ว
“เลือกใช้ค่า K ตัวที่น้อยกว่าเสมอ”
━━━━━━━━━━━━━━━
หลักการนี้สำคัญมากสำหรับ
ผู้ควบคุมงาน
กรรมการตรวจรับพัสดุ
เจ้าหน้าที่พัสดุ
ผู้บริหารสัญญา
เพื่อให้การบริหารสัญญาเป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใส และเป็นธรรมกับทุกฝ่ายครับ
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามดูดเนื้อหาไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
https://training.yotathai.com/
โครงการอบรม “การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ปี 2569”
https://training.yotathai.com/ai69
โครงการอบรม “ราคากลางงานก่อสร้างและการใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง”
https://training.yotathai.com/con-ai
โครงการอบรม “สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) และการใช้ AI ในการเลือกสูตร คำนวณ และตรวจสอบค่า K”
https://training.yotathai.com/kai
โครงการอบรม “กฎหมายปกครองกับงานจ้างก่อสร้าง หลักการควบคุมงาน หลักการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง และหลักการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง”
https://training.yotathai.com/law-work

Q&A ไขข้อข้องใจพัสดุ
งานก่อสร้างส่งงานล่าช้า
“ส่งรวบยอด” VS “ส่งแยกงวด”
คิดค่าปรับต่างกันอย่างไร?
หลายคนยังสับสนว่า…
ถ้าผู้รับจ้างไม่ส่งงานงวดแรก
แล้วมาส่งรวบยอดทีเดียวตอนท้าย
หรือทยอยส่งทีละงวดหลังสัญญาหมดอายุแล้ว
แบบนี้ต้องคิดค่าปรับอย่างไร?
หักเงินตอนไหน?
คิดจากฐานวงเงินอะไร?
วันนี้ผมสรุปให้เข้าใจง่ายแบบเห็นภาพชัด ๆ ครับ
━━━━━━━━━━━━━━━
สมมุติสถานการณ์
งานก่อสร้างวงเงินรวมทั้งสัญญา
1,000,000 บาท
ระยะเวลาก่อสร้างรวม
100 วัน
แบ่งส่งมอบ 2 งวด ดังนี้
งวดที่ 1
ครบกำหนดส่งภายในวันที่ 50
งวดที่ 2 (งวดสุดท้าย)
ครบกำหนดส่งภายในวันที่ 100
━━━━━━━━━━━━━━━
เคสที่ 1
ส่งงาน “รวบยอดพร้อมกัน” ทีเดียว
เหตุการณ์
ผู้รับจ้างไม่ส่งงานงวดที่ 1 ในวันที่ 50
และปล่อยจนสัญญาหมดอายุวันที่ 100
สุดท้ายเอางานทั้งงวด 1 และงวด 2
มาส่งพร้อมกันในวันที่ 140
เท่ากับล่าช้าจากวันสิ้นสุดสัญญา
40 วัน
━━━━━━━━━━━━━━━
วิธีคิดค่าปรับ
ยังไม่ต้องปรับตั้งแต่วันที่ 51
เพราะงานก่อสร้างเป็นงานที่มุ่งผลสำเร็จทั้งโครงการ
ตราบใดที่ยังไม่พ้นวันสิ้นสุดสัญญา
“ค่าปรับยังไม่เริ่มเดิน”
━━━━━━━━━━━━━━━
เริ่มคิดค่าปรับเมื่อใด?
เริ่มวันที่ 101 ถึงวันที่ 140
รวมทั้งหมด 40 วัน
━━━━━━━━━━━━━━━
คิดจากฐานอะไร?
คิดจาก “วงเงินรวมทั้งสัญญา”
คือ 1,000,000 บาท
ไม่ใช่คิดเฉพาะงวดที่ส่งช้า
━━━━━━━━━━━━━━━
หักเงินอย่างไร?
เมื่อตรวจรับครบทั้ง 2 งวดแล้ว
ให้หักค่าปรับ 40 วัน
จากเงินค่าจ้างที่จะจ่ายรวบยอดในครั้งเดียวได้เลย
━━━━━━━━━━━━━━━
เคสที่ 2
ส่งงาน “แยกงวด” หลังสัญญาหมดอายุ
เหตุการณ์
ผู้รับจ้างไม่เสร็จภายในวันครบสัญญา (วันที่ 100)
ต่อมา…
ส่งงวดที่ 1 วันที่ 110
ล่าช้า 10 วัน
ส่งงวดที่ 2 วันที่ 140
ล่าช้า 40 วัน
━━━━━━━━━━━━━━━
วิธีคิดค่าปรับ
ช่วงที่ 1
ตอนจ่ายเงินงวดที่ 1
คิดค่าปรับวันที่ 101–110
รวม 10 วัน
คิดจากวงเงินรวมทั้งสัญญา
1,000,000 บาท
━━━━━━━━━━━━━━━
จุดสำคัญมาก
เมื่อจะจ่ายเงินงวดที่ 1
ต้องหักค่าปรับ 10 วันทันที
ห้ามเก็บไว้รอหักตอนงวดสุดท้าย
เพราะถ้าผู้รับจ้างทิ้งงานภายหลัง
ราชการอาจไม่มีเงินเหลือให้หักค่าปรับ
━━━━━━━━━━━━━━━
และอย่าลืม
วันรับมอบงานงวดที่ 1
ต้องมีหนังสือ “สงวนสิทธิการปรับ”
เพื่อแจ้งให้ผู้รับจ้างทราบว่า
ราชการยังคิดค่าปรับต่อเนื่อง
จนกว่างานทั้งหมดจะแล้วเสร็จ
━━━━━━━━━━━━━━━
ช่วงที่ 2
ตอนจ่ายเงินงวดที่ 2
เนื่องจากงวดแรกหักไปแล้ว 10 วัน
จึงเหลือค่าปรับอีก
วันที่ 111–140
รวม 30 วัน
━━━━━━━━━━━━━━━
จุดตายที่คนพลาดบ่อยที่สุด
แม้งวดที่ 1 จะส่งไปแล้ว
ค่าปรับ 30 วันที่เหลือ
ก็ยังต้องคิดจาก
“วงเงินรวมทั้งสัญญา”
1,000,000 บาท
เหมือนเดิม
ห้ามเอามูลค่างานงวด 1 ออกก่อน
แล้วค่อยคิดเฉพาะส่วนที่เหลือ
━━━━━━━━━━━━━━━
สรุปหลักสำคัญ (Golden Rules)
1. งานก่อสร้
ป็น “ผลสำเร็จองค์รวม”
ค่าปรับจึงคิดจาก
“วงเงินรวมทั้งสัญญา”
━━━━━━━━━━━━━━━
2. หากมีค่าปรับเกิดขึ้นแล้ว
ตอนเบิกจ่ายงวดใด
ต้องหักค่าปรับในงวดนั้นทันที
━━━━━━━━━━━━━━━
3. หากผู้รับจ้างเริ่มล่าช้า
แม้ยังไม่ถึงเวลาปรับ
ผู้ควบคุมงานและคณะกรรมการตรวจรับ
ต้องมีหนังสือเร่งรัดติดตามงานทันที
เพื่อรักษาสิทธิของทางราชการ
ในการบอกเลิกสัญญาหรือดำเนินการตามกฎหมายต่อไป
━━━━━━━━━━━━━━━
งานบริหารสัญญา
“ผิดขั้นตอนนิดเดียว”
อาจกลายเป็นความรับผิดของเจ้าหน้าที่รัฐได้
เซฟโพสต์นี้เก็บไว้
หรือแชร์ให้เพื่อนร่วมงานอ่านได้เลยครับ
:::
~~~~~~~~~~
แชร์ได้ , save ไว้ศึกษาส่วนตัวได้ , ห้ามนำไปโพสซ้ำหรือใช้งานที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต สงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย
~~~~~~~~~~
สนใจอบรมกับ Yotathai
เลือกเรียนในหัวข้อที่ใช่สำหรับสายงานช่างและงานภาครัฐ
กฎหมายปกครอง + งานจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/law-work
ราคากลาง + การใช้ AI ช่วยจัดทำราคากลาง
https://training.yotathai.com/con-ai
AI-Powered Engineer พลิกโฉมงานช่างราชการด้วยปัญญาประดิษฐ์
https://training.yotathai.com/ai-civil
AI สำหรับสายงานพัสดุ (AI-BOQ)
https://training.yotathai.com/ai-boq
ราคากลาง + สัญญาจ้างก่อสร้าง
https://training.yotathai.com/contract
การจัดจ้างก่อสร้าง + การบริหารสัญญา + การตรวจรับ
https://training.yotathai.com/govbuild
ราคากลางงานก่อสร้าง + ค่า K
https://training.yotathai.com/con-k
..........
อบรมออนไลน์
https://yotathai.link/online-training อบรมออนไลน์
..........
https://yotathai.link/lecturer เชิญวิทยากรบรรยาย
https://yotathai.link/office ติดต่อทีมงานโยธาไทย (Line@)
https://yotathai.link/training สมัครอบรมกับโธาไทย
https://yotathai.link/chat กลุ่มสนทนาใน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/news รับข่าวสารผ่าน Line(ฟรี)
https://yotathai.link/club กลุ่มปรึกษาปัญหาใน FB(ฟรี)
https://yotathai.link/fb-gp กลุ่มปรึกษาปัญหาจัดจ้างก่อสร้าง ใน FB (ฟรี)
https://yotathai.link/shop ร้านค้าโยธาไทย
https://yotathai.link/premix ยางมะตอยโยธาพรีมิกซ์
https://yotathai.link/alum สารส้ม-คลอรีน
https://yotathai.link/program โปรแกรมคอมพิวเตอร์
https://yotathai.link/program-k โปรแกรมค่า k
https://yotathai.link/program-factorf โปรแกรม Factor F
https://yotathai.link/program-unitcost โปรแกรมคำนวณวัสดุมวลรวม
https://yotathai.link/program-sketchup โปรแกรม SketchUp
https://roadprice.yotathai.com โปรแกรม ROAD PRICE ประมาณราคางานทาง
https://yotathai.link/rebars เขียนเหล็กเสริมใน SketchUp
https://yotathai.link/k-cal รับคำนวณค่า K